Achtergrond

De vergeten Autobahn: Waarom dit Duitse asfalt al jarenlang ligt weg te rotten

Op de Duitse A4 tussen Keulen en Aken ligt een stuk asfalt dat een surrealistisch beeld vormt. Waar ooit duizenden autos per uur voorbijraasden, heerst nu een doodse stilte terwijl de natuur langzaam haar plek opeist.

Jesper Penninga
Duitsland
Duitse Autobahn
Infrastructuur
De vergeten Autobahn: Waarom dit Duitse asfalt al jarenlang ligt weg te rotten

Voor de gemiddelde asfaltvreter is de Duitse Autobahn een symbool van grenzeloze mobiliteit, maar op een specifiek traject van de A4 bij Kerpen is die dynamiek volledig tot stilstand gekomen.

Sinds 2014 is dit deel van de snelweg officieel verboden terrein voor voertuigen. Terwijl het verkeer een kilometer verderop onvermoeibaar doorstroomt, ligt het oude wegdek er verweesd bij. Het is een verstild monument voor een tijdperk waarin infrastructuur letterlijk moest wijken voor de enorme Duitse honger naar energie.

De snelweg die moest verhuizen

De oorzaak van deze spookweg is niet te vinden in een ontwerpfout of een gebrek aan verkeer, maar diep onder de grond. De uitbreiding van de gigantische bruinkoolmijn van Hambach dwong de wegplanners tot een rigoureuze ingreep.

Al in de jaren negentig werd de verlegging van dit traject voorbereid, maar pas twaalf jaar geleden werd de oude route definitief opgegeven. De nieuwe weg ligt nu ruim anderhalve kilometer zuidelijker, waardoor een traject van bijna achttien kilometer aan het zicht van de automobilist is onttrokken. Met het verdwijnen van de oorspronkelijke route werden ook bekende aansluitingen zoals Buir simpelweg van de kaart geveegd.

Spookviaducten en duurzame transformatie

Wie vandaag de dag het lef heeft om over de verlaten rijstroken te dwalen, stuit op bizarre fenomenen. Een van de meest opvallende overblijfselen is een zogenaamde spookbrug. Dit viaduct staat trots over de rijbaan, maar in de gehele geschiedenis is er nog nooit een auto overheen gereden.

Toch is niet de volledige weg gedoemd om langzaam te verpulveren tot stof. Nabij Niederzier heeft het asfalt namelijk een opmerkelijke tweede functie gekregen. Sinds 2017 doet een gedeelte van de weg dienst als fundament voor een enorm zonnepark.

Op een stuk van ruim zeshonderd meter zijn duizenden panelen geplaatst die samen driekwart megawatt aan stroom opwekken. Het is een moderne draai aan een weg die anders volledig nutteloos zou zijn geworden.

Het toekomstige Bodensee van de regio

De verwaarloosde Autobahn is slechts een klein radertje in een veel grotere metamorfose van de regio. Naast het asfalt zijn hele dorpen zoals Manheim veranderd in verlaten decors die wachten op de sloophamer of de vloedgolf.

De plannen voor het post-bruinkooltijdperk zijn namelijk net zo ambitieus als de mijn zelf. Zodra de winning in Hambach stopt, is het de bedoeling de immense kraters vol te laten lopen met water. Als alles volgens plan verloopt, ontstaat hier na verloop van tijd het op één na grootste meer van Duitsland.

De plekken waar nu nog roestige vangrails en gescheurd asfalt te zien zijn, zullen uiteindelijk volledig verdwijnen onder een watermassa die de omvang van de Bodensee benadert.