Wie puur naar de nieuwverkopen van begin 2026 kijkt, zou denken dat Nederland de elektrische auto de rug toekeert. In het eerste kwartaal werden 81.480 nieuwe auto’s geregistreerd, een daling van 10,8 procent ten opzichte van vorig jaar. Volledig elektrische auto's bleven steken op 24.869 stuks (30,5 procent marktaandeel). Toch is de EV-markt allesbehalve ingestort; we zien simpelweg een correctie op de uitzonderlijke eindsprint van eind 2025. In dat vierde kwartaal werden er nog 117.712 auto's geregistreerd, waarvan ruim 48.000 in december alleen. Het zwaartepunt is inmiddels verschoven van de showroom naar de occasionmarkt.
De kater na het fiscale leasefeestje
De terugval in de nieuwverkoop komt dan ook niet uit de lucht vallen. Bedrijven wilden hun elektrische auto's eind 2025 nog snel op kenteken zetten voordat de bijtelling veranderde (naar 18 procent over de eerste 30.000 euro en 22 procent over het meerdere). Januari 2026 toonde daardoor de onvermijdelijke kater van die fiscale timing.
Daarnaast is het een fabeltje dat de zakelijke rijder nu massaal vlucht in een plug-in hybride (PHEV) omdat dat fiscaal slimmer zou zijn richting de toekomst. De overheid introduceert per 2027 namelijk een pseudo-eindheffing van 12 procent voor zakelijke auto's met uitstoot, en die geldt evengoed voor hybrides. Het huidige kwartaal toont dus vooral een markt die, na jaren van fiscale prikkels, terugkeert naar normalere verhoudingen.
De particuliere koper en de brandstofpomp
Waar de nieuwverkoop tijdelijk afkoelt, zit de occasionmarkt voor EV's duidelijk in de lift. In het eerste kwartaal van 2026 wisselden 34.862 gebruikte elektrische auto's van eigenaar, een stijging van 59,8 procent vergeleken met een jaar eerder. Alleen al in maart werden er bijna 14.000 stuks verkocht. Deze piek wordt niet alleen gedreven door een ruimer occasionaanbod. BOVAG koppelt de aantrekkende vraag in maart onder meer aan de oorlog in Iran, de daaropvolgende stijging van brandstofprijzen en het groeiende aanbod van ex-lease-EV’s.
Voor de particuliere koper is dit een logisch instapmoment. Een groot deel van de afschrijving is inmiddels al door de eerste (zakelijke) eigenaar genomen, geholpen door eerdere prijsverlagingen in de nieuwmarkt. ANWB wijst er ook op dat gebruikte EV’s betaalbaarder zijn geworden en dat de kilometerkosten geregeld lager uitvallen dan bij een vergelijkbare benzineauto. Modellen die zich in grote aantallen hebben bewezen – denk aan de Tesla Model 3 en Y, Volkswagen ID.3, Kia Niro, Hyundai Kona, Audi e-tron en Škoda Enyaq – domineren daardoor de verkooplijsten.
Het addertje onder het gras: MRB en onzekerheid
Toch is het niet uitsluitend een goednieuwsshow en moet je als koper verder kijken dan een scherpe aanschafprijs. Het bezit van een EV is in 2026 namelijk duurder geworden. De tijd van wegenbelastingvrij rondrijden is definitief voorbij: de Belastingdienst rekent sinds 1 januari voor een volledig elektrische personenauto 70 procent van het reguliere MRB-tarief. Omdat EV's door hun accupakket relatief zwaar zijn, tikt dat behoorlijk aan. Voor plug-in hybrides geldt inmiddels zelfs weer het volle 100 procent MRB-tarief.
Daarnaast blijft het zwabberende overheidsbeleid rondom elektrisch rijden een pijnpunt, wat zorgt voor restwaardezorgen en vragen over batterijdegradatie. Wie nu een gebruikte EV koopt, moet dus scherp rekenen: weegt de besparing op brandstof en onderhoud op tegen de hogere wegenbelasting en verzekeringspremie?
Volwassenwording
Wat de cijfers van 2026 vooral bewijzen, is dat de EV-markt volwassen aan het worden is. Het tijdperk waarin de elektrische auto louter een speeltje was voor de zakelijke rijder met fiscale voordelen, maakt plaats voor een bredere en meer realistische markt. De EV verschuift naar de gewone straat. Voor veel particuliere kopers ligt de logischste stap naar elektrisch rijden in 2026 dan ook eerder op de occasionmarkt dan in de showroom.