De formele ambitie van de overheid is al jaren helder: nul verkeersslachtoffers in het jaar 2050. De realiteit op de weg is echter weerbarstiger. Waar de daling van het aantal verkeersslachtoffers al jaren stagneert, laat de meest recente CBS-meting juist weer een duidelijke stijging zien. Dat wakkert de roep om gerichter beleid en betere infrastructuur opnieuw aan.
Oudere fietsers zwaarst getroffen
Uit de verdiepende cijfers van het CBS blijkt dat de toename niet evenredig over alle verkeersdeelnemers is verdeeld. Fietsers vormen inmiddels de grootste groep dodelijke slachtoffers. Wat daarbij vooral opvalt, is de demografie: de stijging in 2025 is grotendeels toe te schrijven aan fietsende mannen van 70 jaar of ouder.
Die cijfers laten zien dat oudere fietsers tot de meest kwetsbare groepen in het verkeer behoren. Veilige en overzichtelijke fietsinfrastructuur is volgens belangenorganisaties dan ook cruciaal om deze specifieke groep te beschermen.
Botsing tussen ambitie en budget
De oplopende dodentallen vallen samen met financiële waarschuwingen vanuit de Verkeersveiligheidscoalitie, een samenwerkingsverband van ruim veertig organisaties waaronder de ANWB. Volgens de coalitie neemt het structurele budget dat het kabinet beschikbaar stelt voor verkeersveiligheid richting 2030 met bijna een derde af.
Grote ambities uitspreken voor 2050 is volgens de coalitie weinig waard als de structurele financiering ontbreekt. Zij pleiten dan ook voor vaste, meerjarige geldstromen voor provincies en gemeenten, zodat die gericht kunnen blijven investeren in het veiliger maken van risicovolle kruispunten en wegen.
Meer handhaving en terugkeer alcoholslot
Naast de roep om vaste budgetten, ligt de focus van de coalitie op stevigere handhaving. Om de pakkans bij verkeersovertredingen te vergroten, wil de coalitie gemeenten meer invloed geven op flitslocaties en de rol van boa's uitbreiden. Ook moet er een hardere aanpak komen voor rijden onder invloed.
Een opvallende eis daarbij is de roep om de herintroductie van het alcoholslot. Dat is politiek en juridisch een gevoelig dossier: de Raad van State oordeelde in 2015 dat de eerdere regeling in een substantieel aantal gevallen onevenredig uitpakte, waarna het alcoholslotprogramma in 2016 werd beëindigd.
Dat de coalitie juist nu weer het alcoholslot noemt, laat zien hoe stevig de roep om extra ingrijpen inmiddels is geworden. De hogere dodentallen vergroten in elk geval de druk op het verkeersveiligheidsbeleid en op de vraag of de huidige ambities uitvoerbaar zijn.