In Europa zijn we er inmiddels heilig van overtuigd: de richtingaanwijzers aan de achterkant van een auto horen oranje (amber) te zijn. In de Verenigde Staten zijn rode achterknipperlichten echter nog altijd toegestaan, en Canada laat dat eveneens toe. Waarom wijken Noord-Amerikaanse auto's hier zo in af?
Wat zegt de Amerikaanse wet?
In de Verenigde Staten wordt voertuigverlichting gereguleerd door de FMVSS 108 (Federal Motor Vehicle Safety Standard). Daarin staat zwart-op-wit dat de achterste richtingaanwijzers (rear turn signal lamps) "Amber or red" mogen zijn. Het rood knipperen is dus geen ontwerpfout of een aftermarket-truc voor de grijze import, maar simpelweg legaal Amerikaans design.
Een historische erfenis
Waarom is dat zo gegroeid? De Amerikaanse verkeersveiligheidsdienst NHTSA (National Highway Traffic Safety Administration) verklaarde in een officiële interpretatiebrief dat dit simpelweg een historische oorsprong heeft. Amerikaanse autofabrikanten gaven decennia geleden al de voorkeur aan rood, terwijl in veel andere landen buiten de VS juist amber de norm werd. De Verenigde Staten hebben die originele ontwerpvrijheid nooit afgeschaft.
Waarom Europa wél streng is
Europa pakt dit heel anders aan. Hier is de regelgeving een stuk eenduidiger: de achterste richtingaanwijzers móéten amberkleurig zijn. Dat zorgt voor een onmiskenbaar onderscheid in functie op de weg. Rood betekent remmen, amber betekent richting aangeven. De NHTSA erkent dit verschil zelf ook in haar rapportages en noemt de Europese regels restrictiever, maar zeker niet onlogisch.
De veiligheidscijfers
De VS staan rood nog steeds toe, terwijl eigen NHTSA-onderzoek al jaren in de richting van amber als veiligere keuze wijst. In een rapport uit 2009 becijferde de NHTSA dat amber knipperlichten 5,3 procent effectiever zijn in het voorkomen van specifieke botsingen waarbij een voorligger wordt geraakt tijdens afslaan, invoegen of parkeren.
Een latere onafhankelijke wetenschappelijke studie noteerde 3 tot 28 procent lagere kans om van achteren geraakt te worden bij amber ten opzichte van rood. Hoewel de onderzoekers terecht opmerkten dat de kleur van het licht niet met volledige zekerheid de enige bepalende factor is, wijzen de beschikbare studies wel duidelijk in de richting van amber als veiligere keuze.
Waarom fabrikanten rood blijven gebruiken
Als amber veiliger lijkt, waarom kiezen autofabrikanten in de VS dan nog zo vaak voor rood? Een voor de hand liggende verklaring zit in ontwerpvrijheid en mogelijk ook in eenvoudigere, gecombineerde lichtunits, zolang de regelgeving fabrikanten niet dwingt om naar amber over te stappen.
Wanneer remlicht en knipperlicht dezelfde rode behuizing of lamp delen, maakt dat het ontwerp net even simpeler. Zolang de regels niet worden aangescherpt, blijft die ontwerpvrijheid gewoon bestaan.