TNO ziet minder netdruk door zonnepanelen op voertuigen, maar echte schaal ligt bij logistiek

Elektrisch vervoer groeit hard, maar netbeheerders lopen steeds vaker tegen capaciteitsgrenzen aan. Onderzoeksinstituut TNO ziet een deel van de oplossing in Vehicle Integrated Photovoltaics (VIPV), oftewel zonnepanelen die in het dak en de carrosserie van voertuigen zijn geïntegreerd.

Uit het Europese SolarMoves-onderzoek blijkt dat voertuigen die hun eigen energie opwekken, de druk op het elektriciteitsnet merkbaar kunnen verlagen. De eerste praktijkmetingen ondersteunen die theorie ook: in 2025 meldde TNO al dat simulaties en praktijkdata goed met elkaar overeenkwamen. Volgens de berekeningen kan een personenauto in Centraal-Europa tot 55 procent van zijn energiebehoefte zelf opwekken.

In Zuid-Europa loopt dat zelfs op tot 80 procent. In een specifieke stedelijke simulatie voor Amsterdam zou de inzet van VIPV een effect hebben dat overeenkomt met een virtuele uitbreiding van de transformatorcapaciteit met circa 25 procent.

Optimistische aannames

Toch zit er een flinke uitdaging in de schaalbaarheid van het project. Het onderzoek stelt dat de Europese netvraag in 2030 met 15,6 TWh kan afnemen. Die indrukwekkende besparing hangt echter wel aan een zeer optimistische uitrolaanname: dat álle nieuwe voertuigen tussen 2024 en 2030 worden uitgerust met geïntegreerde zonnepanelen.

Voor de reguliere personenauto lijkt dat op korte termijn niet realistisch. Opvallend genoeg illustreren ook de projectpartners hoe lastig snelle opschaling in de personenautomarkt is. Sono Motors stopte in 2023 met het Sion-personenautoprogramma en Lightyear zette de productie van de Lightyear 0 stil. Dat zegt niet dat VIPV niet werkt, maar wel dat betaalbare zonneauto’s voor consumenten op schaal voorlopig een taaie opgave blijven.

De échte winnaar: bestelwagens en trucks

Waar zonnepanelen op personenauto’s voorlopig nog een niche blijven, vormen bestelwagens, trucks en trailers een veel logischer eerste slagveld. TNO benadrukt ook dat de kansen in de logistieke sector groot zijn.

Bedrijfswagens beschikken over veel ongebruikt dakoppervlak en slurpen energie voor zaken als koeling, verwarming en laadkleppen. Bovendien draait de transportwereld om de harde euro’s. VIPV zorgt hier direct voor minder brandstofverbruik en lagere operationele kosten.

Volgens het instituut betalen investeringen in zonnepanelen zich in sommige logistieke toepassingen al binnen één tot twee jaar terug. Het stroomnet gaat dus waarschijnlijk eerder profiteren van rijdende zonnepanelen op busjes en trucks dan van de gemiddelde leaseauto.