Dit is de uiterst eenvoudige betekenis achter het iconische BMW logo

Het wereldberoemde embleem van de Bayerische Motoren Werke behoort zonder twijfel tot de meest herkenbare logo's ter wereld. De ronde vorm, de witte en blauwe kwartieren en de prominente zwarte buitenring sieren al bijna een eeuw de motorkappen van miljoenen Duitse bolides.

Vraag een willekeurige persoon naar de oorsprong van dit strakke design en het antwoord volgt steevast direct. Het beeldmerk zou een gestileerde weergave zijn van een razendsnel draaiende vliegtuigpropeller tegen een strakblauwe hemel. Het is een fantastisch en heroïsch verhaal dat perfect aansluit bij de rijke luchtvaarthistorie van de fabrikant.

De brute en historische waarheid is echter dat deze stoere anekdote klinkklare onzin is. De oorsprong van het iconische beeldmerk ligt simpelweg in een gortdroog staaltje bureaucratisch en juridisch knutselwerk uit het jaar 1917.

Toen de vliegtuigmotorenbouwer Rapp Motorenwerke destijds zijn naam definitief veranderde in BMW, zocht de jonge directie naar een passend en nieuw bedrijfslogo. De ronde basisvorm inclusief de brede rand leenden zij schaamteloos van hun voormalige werkgever, maar het binnenwerk vergde een flinke dosis creativiteit.

Een juridische noodgreep

De kersverse Beierse onderneming wilde dolgraag haar trotse regionale afkomst benadrukken in het nieuwe logo. De meest logische keuze was het direct overnemen van de wit met blauwe ruiten uit de officiële vlag van de vrijstaat Beieren.

Deze iconische ruiten zie je vandaag de dag bijvoorbeeld ook nog steeds prominent terug in het logo van voetbalclub FC Bayern München. De strenge Duitse merkenwetgeving uit die tijd verbood echter categorisch het commerciële gebruik van nationale en regionale staatssymbolen. Een exacte kopie van de Beierse vlag op de motorblokken schroeven was daardoor een absolute juridische onmogelijkheid.

De ontwerpers in München bedachten een uiterst simpele maar briljante oplossing voor dit wurgende wettelijke obstakel. Zij integreerden de twee beroemde kleuren in het hart van het logo, maar draaiden de officiële en voorgeschreven volgorde simpelweg om.

Wie het beeldmerk volgens de traditionele heraldische regels leest ziet daardoor geen letterlijke kopie van het staatswapen, maar een abstract en volstrekt legaal lijnenspel. De propeller was op dat moment nog nergens te bekennen in de Beierse directiekamers.

De geboorte van een briljante mythe

Hoe belandde de hardnekkige mythe van de draaiende propeller dan uiteindelijk in ons collectieve geheugen? De schuldige blijkt een uiterst creatieve reclamemaker uit het jaar negentien negenentwintig.

Voor de promotie van een gloednieuwe stermotor voor de luchtvaart tekende hij een indrukwekkende advertentie. Op de tekening smolt het draaiende rotorblad visueel feilloos samen met het ronde BMW logo. Deze visuele vondst was ongekend briljant en de link met de draaiende propeller was hiermee definitief geboren.

De directie in München zag direct de gigantische commerciële meerwaarde van deze krachtige en heroïsche interpretatie. In plaats van de reclamemythe keihard te ontkrachten met de suffe en bureaucratische waarheid besloten zij decennialang wijselijk te zwijgen.

Pas zeer recent erkende de conservatieve fabrikant officieel dat de propeller anekdote feitelijk onjuist is. De Duitse gigant liet de wereld simpelweg negentig jaar lang in een prachtige PR leugen geloven omdat het perfect bij hun stoere en snelle imago paste.