Wat zijn eigenlijk de verkeersregels als je plotseling een militaire colonne tegenkomt?

Het is een indrukwekkend maar tegelijkertijd vaak intimiderend gezicht door de voorruit. Je bent rustig onderweg naar je werk en belandt plotseling achter of naast een eindeloze en zware stoet donkergroene legertrucks. Omdat de gemiddelde Nederlandse automobilist dit fenomeen niet dagelijks meemaakt, slaat de twijfel steevast direct toe. Mag je deze stroom aan trage defensievoertuigen eigenlijk gewoon voorbijrijden of overkruisen, of riskeer je daarmee direct een peperdure ontmoeting met de Koninklijke Marechaussee?

Om de regels rondom Defensie op de openbare weg glashelder te krijgen, is het van levensbelang om een fundamenteel onderscheid te maken tussen de begrippen inhalen en doorsnijden. De Wegenverkeerswet is hierin onverbiddelijk en stelt dat het ten strengste verboden is om een officiële militaire colonne te doorsnijden op een willekeurig kruispunt of tijdens het rijden. Dit betekent simpelweg dat je een aaneengesloten rij legervoertuigen nergens halverwege mag doorbreken om zelf over te steken of ongeduldig in te voegen. Wie deze harde regel toch aan zijn laars lapt en de colonne bruut in tweeën hakt, riskeert in 2026 een bekeuring van 130 euro, exclusief 9 euro aan administratiekosten.

Inhalen op de snelweg versus de tweebaansweg

Het verbod op doorsnijden staat echter volledig los van een eventueel algeheel verbod op inhalen. De wetgeving bevat geen enkel expliciet artikel dat stelt dat je een militaire colonne niet links mag passeren. Zolang de verkeerssituatie veilig is, mag je de stroom legertrucks in theorie dus gewoon voorbijrijden. Op een reguliere snelweg met meerdere rijstroken levert dit in de praktijk geen enkel probleem op en kun je de colonne vlot en veilig op de linkerbaan passeren.

Op een smallere tweebaansweg schuilt voor de ongeduldige automobilist echter direct de allergrootste en meest riskante adder onder het gras. Je moet de gehele colonne daar namelijk in één enkele en onafgebroken inhaalactie voorbijrijden. Zodra je halverwege de rits legervoertuigen besluit om toch even naar de rechterbaan in te voegen omdat er een tegenligger nadert, ben je direct in overtreding. Je doorsnijdt de colonne op dat moment en dat is en blijft wettelijk verboden. Op een gemiddelde, drukke tweebaansweg is een dergelijke eindeloze inhaalactie daardoor vaak fysiek onmogelijk en ronduit levensgevaarlijk.

De klassieke blauwe koplamp is verleden tijd

Voordat deze specifieke voorrangsregels en inhaalverboden überhaupt gelden, moet de rij legervoertuigen uiteraard wel voldoen aan specifieke wettelijke eisen. En precies op dat visuele vlak is de regelgeving recent drastisch op de schop gegaan. Tot en met eind 2024 herkende je een officiële colonne aan de klassieke blauwe en groene lampkappen op de koplampen. Dit opvallende verlichtingssysteem is inmiddels volledig afgeschaft en definitief verbannen naar het legermuseum.

Sinds 1 januari 2025 loopt de officiële herkenning uitsluitend nog via een modern vlaggensysteem. Het voorste voertuig van de colonne is verplicht uitgerust met één blauwe vlag aan de linker voorzijde. Alle tussenliggende voertuigen mogen eventueel ook een blauwe vlag voeren, maar het allerlaatste voertuig van de stoet is steevast herkenbaar aan een groene vlag linksvoor. Bovendien moeten alle deelnemende legertrucks overdag te allen tijde ten minste dimlicht voeren. Ontbreken deze specifieke vlaggen? Dan is het simpelweg een willekeurige groep trucks zonder speciale rechten.

Voorrang is absoluut niet overal vanzelfsprekend

Een veelgemaakte fout in de dagelijkse praktijk is bovendien de hardnekkige aanname dat een militaire colonne overal klakkeloos voorrang heeft. De speciale voorrangsregels gelden uitsluitend op gelijkwaardige kruisingen. Hierbij moet het allereerste voertuig van de colonne zich bovendien gewoon aan de normale voorrangsregels houden. Komt er op een kruispunt verkeer van rechts aanrijden, dan moet de voorste legertruck netjes afremmen. Pas wanneer deze eerste wagen de kruising veilig is overgestoken, mag het verkeer van rechts de rest van de naderende en vlagvoerende colonne niet meer doorsnijden.

Zodra er verkeersborden of haaientanden in het spel zijn, vervalt de uitzonderingspositie van de militairen direct en volledig. Verkeerstekens gaan in Nederland namelijk altijd boven de algemene verkeersregels. Een militaire colonne op een zijweg met haaientanden moet dus gewoon wachten op het kruisende verkeer op de hoofdweg.

Bij verkeerslichten geldt daarentegen weer een unieke en machtige uitzondering voor Defensie. Zodra het eerste vlagvoerende legervoertuig een groen stoplicht is gepasseerd, mag de rest van de colonne ongestoord en legaal doorrijden, zelfs nadat de lichten inmiddels massaal op rood zijn gesprongen. De conclusie voor de dagelijkse praktijk op het asfalt is nuchter en helder. In theorie mag je een militaire colonne prima inhalen, maar doorsnijden en halverwege invoegen kost je keihard geld. Bij enige twijfel is braaf achter de groene vlag blijven steken altijd de verstandigste keuze.