Cannabis is veruit de meest gevonden drug in het verkeer: waarom de boete je minste zorg is

Volgens het NOS, dat zich baseert op een analyse van het NFI, zijn tussen 2017 en 2023 ruim 64.000 bloedmonsters van verdachte bestuurders onderzocht. De uitkomst is duidelijk: in maar liefst 71 procent van de gevallen was er cannabis in het spel. Amfetaminen zoals speed (30 procent) en cocaïne (15 procent) volgen op ruime afstand, terwijl ook GHB (6,8 procent) in de statistieken opduikt. In ongeveer één op de vijf gevallen bleek de bestuurder meerdere drugs tegelijk te hebben gebruikt.

De nuance van de wetenschap versus de praktijk

Opvallend genoeg nuanceert verkeersveiligheidsinstituut SWOV het risicobeeld enigszins. Waar een combinatie van middelen – of de mix van drugs met alcohol – de kans op een ongeval fors vergroot, valt de risicoverhoging bij enkelvoudig cannabisgebruik in de categorie 'matig'.

De grootste gevaren op de weg schuilen volgens de onderzoekers vooral in amfetaminen en cocktailgebruik. Toch biedt die wetenschappelijke nuance in de praktijk weinig bescherming zodra je tegen de lamp loopt. Voor de wetgever en het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) ben je simpelweg in overtreding.

De rekening van het CBR

Wie denkt de zaak met een simpele acceptgiro af te tikken, heeft het dan ook mis. Een eerste overtreding voor drugs in het verkeer kan al uitmonden in de verplichte cursus Educatieve Maatregel Drugs en verkeer (EMD). De kosten voor dat traject bedragen in 2026 precies 1.197 euro, een bedrag dat de bestuurder volledig zelf moet betalen.

Bij recidive, of wanneer je weigert mee te werken, kan het CBR opschalen naar een uitgebreid onderzoek naar je drugsgebruik. Die verplichte keuring kost 1.599 euro en kan leiden tot problemen rond je rijbewijs of zelfs een definitieve ongeldigverklaring.

Gevolgen voor verzekering en strafblad

Ook buiten de muren van het CBR kan een positieve test lang doorwerken. Een veroordeling leidt tot een aantekening op je strafblad. Dat betekent overigens niet dat een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) per definitie is uitgesloten; de beoordeling daarvan hangt af van de branche, de specifieke functie en de verstreken tijd.

Voor een taxichauffeur is zo'n aantekening logischerwijs een groter en directer risico dan voor iemand in een administratieve rol. DAS waarschuwt daarnaast dat ook autoverzekeringen een tweede pijnpunt kunnen worden. Veroorzaak je schade terwijl je onder invloed bent, dan loop je een reëel risico dat de verzekeraar dekking weigert op basis van de uitsluitingsgronden in de polisvoorwaarden.

De maatschappij kan er vervolgens voor kiezen om de uitgekeerde schade aan slachtoffers op jou persoonlijk te verhalen. Het onderstreept de harde les van de NFI-cijfers: drugs in het verkeer is zelden uitsluitend een boeteprobleem, maar kan al snel veranderen in een duur en langdurig traject.