De Brusselse kortsluiting: waarom jouw perfecte auto binnenkort keihard dreigt te falen bij de APK

De technologische vooruitgang in de auto-industrie gaat razendsnel, maar de wetgeving hobbelt daar steevast hopeloos achteraan. Een pijnlijk en peperduur voorbeeld van deze bestuurlijke traagheid voltrekt zich momenteel rondom het verplichte Europese noodsysteem eCall. Deze functionaliteit waarschuwt na een zware crash automatisch de hulpdiensten via het alarmnummer 112 en stuurt direct de exacte gps-locatie van het voertuig door. Sinds het voorjaar van 2018 rolt er in de gehele Europese Unie geen enkele nieuwe auto meer van de band zonder deze ingebouwde digitale reddingsboei.

Dit systeem is in de dagelijkse praktijk overigens een absolute en bewezen levensredder. Toen een automobilist in de nacht van 6 maart 2020 op de A2 bij Amsterdam onzichtbaar in de berm van de weg raakte en bekneld kwam te zitten, was het uitsluitend de eCall-module in de auto die razendsnel en volautomatisch de hulpdiensten inschakelde. Zonder deze technologie was de kans op een tijdige en succesvolle redding nagenoeg nihil geweest. Ondanks het cruciale belang van de techniek, blijkt de Europese implementatie ervan een faliekante en kortzichtige ontwerpfout te zijn geweest.

Om de productiekosten destijds zo laag mogelijk te houden, kozen de autofabrikanten er massaal voor om de verplichte eCall-modules te laten communiceren via het goedkoopste alternatief: het stokoude 2G-netwerk. Terwijl de consument destijds al moeiteloos en snel streamde via 4G, draaide het vitale reddingssysteem in het dashboard op de verouderde techniek van de allereerste mobiele telefoons. Het toekomstige probleem werd destijds simpelweg genegeerd en door de branche soepel vooruitgeschoven.

De ANWB luidt de noodklok over de APK

Dat vooruitgeschoven probleem explodeert nu onvermijdelijk in het gezicht van de automobilist. Telecomproviders kondigen al jarenlang de definitieve dood van het 2G-netwerk aan om ruimte te maken op de zendmasten voor snellere frequenties. De genadeloze uitschakeling is in Nederland inmiddels in volle gang. Odido trok in de zomer van 2023 de stekker er al definitief uit. Vodafone belooft het oude netwerk nog in de lucht te houden tot minimaal eind 2026. Het absolute en definitieve einde volgt echter op 1 december 2027, wanneer marktleider KPN als allerlaatste provider zijn 2G-zenders uitschakelt.

Zodra die laatste virtuele schakelaar wordt omgezet, veranderen naar schatting twee miljoen auto's op de Nederlandse wegen plotsklaps in een rijdende baksteen. De ingebouwde veiligheidsmodule verliest dan zijn volledige verbinding met de buitenwereld en wordt op slag waardeloos. Hier wringt de bureaucratische schoen het allermeest voor de gedupeerde autobezitter. Een functionerend eCall-systeem is namelijk een keiharde wettelijke voorwaarde voor de verplichte APK-keuring. Werkt de noodknop in het plafond niet, dan rolt er onverbiddelijk een afkeurrapport uit de printer van de keurmeester.

De politiek schuift de rekening voor zich uit

De ANWB waarschuwt inmiddels luidkeels voor dit naderende doemscenario. De argeloze eigenaar van een mechanisch perfecte auto mag het probleem vervolgens voor eigen rekening oplossen bij de merkdealer. Het fysiek ombouwen van een verouderde 2G-module naar een moderne 4G-zender is een complexe operatie, waarbij de hoge factuur al snel de duizend euro overstijgt.

De autobranche en importeurs wassen hun handen logischerwijs in onschuld in dit hoofdpijndossier. Zij hebben destijds simpelweg volledig en keurig voldaan aan de geldende Europese typegoedkeuring. De verantwoordelijkheid voor het uitschakelen van de infrastructuur ligt uitsluitend bij de telecombedrijven. Volgens de ANWB is er bovendien ronduit onvoldoende technisch personeel in de werkplaatsen beschikbaar om de verwachte lawine aan peperdure hardware-upgrades voor twee miljoen voertuigen tijdig uit te voeren.

De verantwoordelijke demissionaire minister erkent de acute dreiging voor de naderende keuringen en stelt mondeling dat auto's op dit specifieke punt absoluut niet mogen worden afgekeurd. Zolang de stroperige Europese regelgeving op dit vlak echter niet officieel en keihard wordt aangepast, rijden miljoenen Nederlanders binnenkort in de bureaucratische gevarenzone. De ANWB adviseert kopers van een jonge occasion in de tussentijd dan ook met klem om de dealer zwart op wit te laten garanderen dat de noodknop op een moderner netwerk draait.