Diesel is op papier goedkoper dan benzine: waarom jij aan de pomp vaak iets heel anders ziet

Wie de Gemiddelde Landelijke Adviesprijs van UnitedConsumers bekijkt, ziet diesel keurig onder Euro95 staan. De officiële adviesprijs voor een liter benzine tikt de 2,516 euro aan, terwijl diesel op 2,482 euro staat. Dat wekt de indruk dat diesel aan de pomp duidelijk goedkoper hoort te zijn dan Euro95. Deze adviesprijs is echter slechts een gemiddelde van de vijf grootste oliemaatschappijen en geen directe weergave van de werkelijke pompprijs.

Lokale pomphouders bepalen namelijk helemaal zelf welke prijs ze op hun borden zetten. Daarbij wegen factoren zoals de ligging van het station en de concurrentie in de buurt zwaar mee. Kijken we naar de daadwerkelijke gemiddelde pompprijzen van de ANWB, dan liggen die bedragen een flink stuk lager dan de adviesprijs. Bovendien kruipen de prijzen van benzine en diesel in de harde praktijk veel dichter naar elkaar toe.

De strijd tussen accijns en productiekosten

Om dit prijsverschil te begrijpen, moet je weten hoe de brandstofprijs is opgebouwd. Benzine wordt door de overheid veel zwaarder belast met accijns dan diesel. Puur op basis van accijns zou je verwachten dat diesel duidelijk goedkoper is dan Euro95. De werkelijkheid is dat diesel als product zelf, inclusief de ruwe olie en de raffinagekosten, juist een stuk duurder is om te maken.

Die hoge productiekosten eten het belastingvoordeel van de dieselrijder grotendeels weer op. Daar komt bij dat de kortingen die tankstations geven niet netjes gelijk verdeeld zijn over alle brandstoffen. Een pomphouder kan benzine agressiever afprijzen om klanten te trekken, terwijl de korting op diesel kleiner blijft. Hierdoor pakt de lokale kortingsmix voor elke brandstof anders uit, waardoor de landelijke adviesprijs steeds minder zegt over wat jij bij een specifiek station betaalt.

Kijk verder dan de landelijke theorie

Het beeld dat diesel standaard de overduidelijk goedkoopste optie aan de pomp is, klopt in de praktijk dus lang niet overal. In steden, dorpen en bij onbemande stations is de concurrentiedruk vaak groter, wat leidt tot volatiele prijzen per liter. De landelijke adviesprijs is bruikbaar als referentiepunt, maar zegt lang niet alles over wat jij lokaal aan de pomp betaalt. Vertrouw daarom nooit blind op deze cijfers als je op zoek bent naar de goedkoopste tankbeurt.

Wie echt wil weten welke brandstof lokaal het voordeligst is, moet de actuele pompprijzen per station vergelijken. Gelukkig zijn er genoeg apps en kaarten die precies laten zien wat de lokale pomphouder vandaag rekent. Uiteindelijk tank je niet in een theoretisch rekenmodel van de grote oliemaatschappijen, maar in de echte wereld. En daar bepalen locatie en keiharde concurrentie altijd de echte prijs van jouw kilometers.