Oliepaniek zorgt al voor bizarre verkeersmaatregelen: dit voel jij aan de pomp

In Nederland praten we momenteel vooral over de torenhoge prijzen voor benzine en diesel. Aan de andere kant van de wereld is de situatie inmiddels een stuk schrijnender. Daar verandert de energiecrisis door de blokkade van de Straat van Hormuz in hoog tempo in een harde mobiliteitscrisis.

Landen nemen maatregelen om het verbruik van schaarse brandstof terug te dringen. Volgens de NOS is in Pakistan de maximumsnelheid op snelwegen verlaagd en wordt transport beperkt. Sri Lanka sluit op woensdag scholen om energie te besparen en in de Filipijnen werken ambtenaren nog maar vier dagen per week.

Een zeestraat met gigantische gevolgen

Dat de druk in die regio zo groot is, komt door de strategische ligging van de Straat van Hormuz. Deze smalle doorgang tussen de Perzische Golf en de open zee is een van de belangrijkste maritieme flessenhalzen ter wereld. Volgens het Internationaal Energieagentschap gingen er in 2025 gemiddeld bijna 20 miljoen vaten olie en olieproducten per dag doorheen.

Dat volume is goed voor ongeveer een kwart van de wereldwijde oliehandel over zee. Daarnaast passeerde in 2025 ruim 110 miljard kubieke meter LNG via de Straat van Hormuz, goed voor bijna een vijfde van de wereldwijde LNG-handel. Omdat Amerikaanse media melden dat de VS rekening houdt met een langdurige blokkade rond Iran, staat deze cruciale toevoer zwaar onder druk.

Waarom Azië harder geraakt wordt dan wij

De fysieke afhankelijkheid van deze specifieke zeeroute is in Azië veel groter dan in Europa. Ongeveer 80 procent van alle olie en olieproducten die normaal door de Straat van Hormuz varen, was in 2025 bestemd voor de Aziatische markt. Rijke landen zoals Japan hebben strategische reserves aangelegd om een deel van die klap tijdelijk op te vangen.

Voor armere landen in die regio is er veel minder financiële ruimte om dure alternatieven in te kopen of grote reserves vrij te geven. Zij moeten sneller ingrijpen aan de vraagkant: minder rijden, minder verbruiken en delen van de economie tijdelijk afremmen. Juist daar zie je hoe snel een energiecrisis verandert in een mobiliteitscrisis.

Waarom Nederland toch de hoofdprijs betaalt

In Europa lijkt de situatie op papier minder acuut. Nederland importeert relatief weinig ruwe olie direct via de Straat van Hormuz. Volgens NOS-cijfers kwam de meeste ruwe olie die Nederland in 2025 importeerde uit de Verenigde Staten, gevolgd door Kazachstan, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Daardoor hoeven we niet direct te vrezen voor lege brandstofpompen.

Toch betalen Nederlandse automobilisten wel degelijk mee aan deze crisis. Olie is een wereldmarkt. Als grote afnemers in Azië op zoek moeten naar alternatieve leveringen, loopt de wereldprijs op. Reuters meldde dat Brent-olie door zorgen over een langdurige verstoring rond Hormuz is opgelopen tot 114,34 dollar per vat. De Wereldbank voorspelt bovendien dat energieprijzen dit jaar met 24 procent stijgen.

De pompprijs liegt niet

Die spanning op de internationale oliemarkt zie je terug in de Nederlandse pompprijs. Op 29 april 2026 stond de gemiddelde landelijke adviesprijs van UnitedConsumers voor een liter Euro95 op 2,588 euro. Voor een liter diesel tikte de teller op dat moment 2,557 euro aan.

Dat maakt een simpele tankbeurt buitengewoon duur. Wie nu een tank van 50 liter Euro95 voltankt, is 129,40 euro kwijt. Een dieselrijder die 60 liter tankt, rekent 153,42 euro af. Dat zijn geen abstracte geopolitieke bedragen meer, maar kosten die rechtstreeks op je bankrekening landen.

Ook vliegen en transport worden geraakt

De gevolgen beperken zich niet tot de dagelijkse rit naar het werk. Door hoge dieselprijzen stijgen ook de kosten voor transportbedrijven. Die kosten kunnen uiteindelijk doorwerken in de prijzen van veel producten en diensten. De Nederlandsche Bank waarschuwde eerder al dat langdurig hoge energieprijzen in een zwaar scenario de Nederlandse inflatie kunnen opstuwen en de economische groei kunnen drukken.

Ook vakanties kunnen duurder worden. Kerosine beweegt mee met de oliemarkt, waardoor luchtvaartmaatschappijen meer druk voelen op hun kosten. Dat kan uiteindelijk leiden tot hogere ticketprijzen of minder aantrekkelijke routes, zeker als de crisis langer aanhoudt. De Straat van Hormuz ligt duizenden kilometers ver weg, maar de prijs aan de pomp laat zien hoe dichtbij zo’n internationale crisis voor Nederlandse automobilisten komt.