De moderne automobilist is gewend aan naadloze connectiviteit. Zodra je instapt in een nieuw model, verbindt de smartphone zich direct met het infotainmentsysteem. Voor bestuurders van een occasion zonder ingebouwde carkit is de dagelijkse realiteit echter anders.
Om toch te kunnen bellen of instructies van de navigatie te ontvangen, grijpen velen uit pure noodzaak naar draadloze oordopjes. In Nederland mag je tijdens het rijden gelukkig handsfree bellen en naar muziek luisteren. De overheid noemt oordopjes daarbij expliciet als voorbeeld, maar benadrukt wel een belangrijke voorwaarde. Je moet het omgevingsgeluid te allen tijde blijven horen om adequaat te kunnen anticiperen.
De grens tussen connectiviteit en veiligheid
Het veilig besturen van een auto leunt zwaar op zintuiglijke waarneming. Je moet waarschuwingen uit de omgeving, zoals de naderende sirene van een ambulance of een claxonnerende medeweggebruiker, vlot kunnen registreren. Zodra het volume van je muziek dit onmogelijk maakt, overschrijd je de grens van wat veilig is op de openbare weg.
Een grote en volledig afsluitende koptelefoon wordt door de overheid niet specifiek benoemd als een geschikt handsfree alternatief. In de praktijk is zo'n grote audiodrager over de oren riskanter dan een enkel, klein oordopje. Je sluit jezelf daarmee fysiek immers veel meer af van het overige verkeer.
Verkeersorganisaties adviseren daarom steevast om het audiovolume bescheiden te houden of simpelweg slechts één oordopje in te doen. Zo kun je de aanwijzingen van de navigatie volgen, terwijl je met het vrije oor de verkeerssituatie in de gaten blijft houden. Dit is een verstandig compromis voor bestuurders zonder bluetooth in hun voertuig.
Het risico van actieve ruisonderdrukking
De grootste valkuil schuilt momenteel in de geavanceerde technologie van hedendaagse audioproducten. Vrijwel alle moderne oortjes beschikken over actieve ruisonderdrukking. Deze functionaliteit plaatst de luisteraar in een akoestische bubbel en filtert nagenoeg al het externe geluid weg.
Hoewel een specifiek wettelijk verbod op deze afzonderende functie ontbreekt, is het gebruik ervan in het verkeer sterk af te raden. Het blokkeert simpelweg de geluiden die je volgens de regelgeving moet blijven horen. Mocht jouw muzikale afzondering leiden tot een gevaarlijke situatie, dan treedt het bekende kapstokartikel van de wegenverkeerswet in werking.
Artikel 5 stelt helder dat het verboden is om je zodanig te gedragen dat gevaar of hinder op de weg wordt veroorzaakt. Mis je een voorrangsvoertuig met zwaailichten omdat je de sirene niet hoorde? Dan kan de politie je op basis van dit artikel beboeten voor het veroorzaken van een gevaarlijke situatie.
De boete voor de smartphone
Tot slot blijft de belangrijkste verkeersregel rondom bellen onverminderd van kracht. Hoe geavanceerd je oordopjes ook functioneren, je mag de smartphone tijdens het rijden geen moment in je handen houden. Het aannemen van een zakelijk gesprek of het instellen van een nieuwe bestemming in de navigatie moet volledig handsfree gebeuren.
Wie zijn toestel toch even oppakt om een ander nummer te selecteren, riskeert een forse prent. Het Openbaar Ministerie rekent hiervoor in de actuele feitenbundel een bedrag van 440 euro, exclusief negen euro administratiekosten. Gebruik de beschikbare technologie dus verstandig. Zet het volume omlaag, schakel de ruisonderdrukking uit en houd beide handen aan het stuur.