De HZMB wordt vaak de langste brug ter wereld genoemd, maar preciezer is: de langste brug-tunnel-zeeverbinding over zee. De absolute lengtekampioen is namelijk een andere Chinese verbinding: het 164 kilometer lange Danyang-Kunshan-spoorviaduct. De 55 kilometer lange HZMB blijft echter absurd indrukwekkend, omdat je hier niet over één brug rijdt, maar over een complete route van brugdelen, kunstmatige eilanden en tunnelstukken.
Na een bouwperiode van grofweg negen jaar ligt er nu een fascinerend infrastructuursysteem dat bestaat uit lange overspanningen, kunstmatige eilanden en een complexe onderzeese tunnel. Die tunnelsectie is bewust aangelegd. Hij zorgt ervoor dat grote vrachtschepen veilig kunnen passeren, zonder dat de brug te hoog hoeft te worden in de buurt van de luchthaven van Hongkong. Door dit staaltje techniek is de reistijd tussen Hongkong, Zhuhai en Macau teruggebracht tot een autorit van ongeveer 40 minuten. Daarbij moesten ingenieurs rekening houden met drukke scheepvaart, zwaar weer en tyfoons.
Het Nederlandse perspectief
Zet deze Chinese megastructuur in gedachten eens naast drie Nederlandse infrastructuuriconen. De Afsluitdijk is 32 kilometer lang. Tel daar de 6,6 kilometer van de Westerscheldetunnel bij op. Plak vervolgens ook de ruim vijf kilometer lange Zeelandbrug aan het uiteinde vast. Zelfs als je deze drie bekende Nederlandse verbindingen achter elkaar legt, kom je qua afstand nog altijd niet in de buurt van deze Chinese kolos.
Het is niet zo dat Nederlanders plotseling niet meer kunnen bouwen. Onze strijd tegen het water en een recenter project als de A24/Blankenburgverbinding bewijzen het tegendeel. Het contrast zit veel meer in besluitvorming, regels, kosten en ruimtelijke inpassing.
Waarom zo’n brug hier stagneert op de tekentafel
Een bouwwerk van ruim 55 kilometer over open water zou in Nederland waarschijnlijk meteen tegen een muur van praktische bezwaren aanlopen.
- Natuurwetgeving: Nederlandse wateren grenzen al snel aan kwetsbare natuurgebieden. Vogels, zeehonden, stikstofregels, waterkwaliteit en Natura 2000 zouden zo’n project meteen juridisch kwetsbaar maken.
- Economische noodzaak: De HZMB knoopt Hongkong, Zhuhai en Macau aan elkaar binnen de Chinese Greater Bay Area. Binnen Nederland zijn de afstanden korter en bestaan er vaak al alternatieven via bruggen, tunnels, veerdiensten, spoor of bestaande snelwegen.
- Inspraak en procedures: China kan zulke projecten veel centraler aansturen dan Nederland. Hier moet elk groot infrastructuurproject uitgebreid worden getoetst op geluid, milieu, horizonvervuiling, lokaal draagvlak, veiligheid en kosten.
De echte les
De spectaculaire Chinese verbinding toont wat mogelijk is wanneer infrastructuur als nationaal prestigeproject wordt behandeld. De Nederlandse aanpak is veel fijnmaziger, beter ingepast en nadrukkelijker gericht op waterveiligheid, leefomgeving en juridische toetsing. Dat is soms frustrerend traag, maar niet per definitie verkeerd.
De echte vraag is dus niet of Nederland de Chinezen klakkeloos moet kopiëren. De belangrijkere vraag is of we onze vitale bruggen, tunnels en snelwegen nog tijdig kunnen bouwen, vernieuwen en vervangen, zonder dat de kenmerkende Nederlandse procedures het tempo volledig uit het project halen.