Waarom Amerikanen hun benzine per gallon afrekenen, ondanks een wet uit de jaren zeventig

Wanneer de Amerikaanse benzineprijzen stijgen, vullen Amerikaanse media zich direct met klaagzangen over de ondraaglijke pijn aan de pomp. Voor de Europese automobilist wordt die verontwaardiging pas interessant zodra de rekenmachine erbij wordt gepakt. In de Verenigde Staten betaalt men namelijk niet per liter, maar per zogeheten US gallon, wat exact gelijk is aan 3,785 liter. Als je hun torenhoge prijzen per gallon vervolgens omrekent naar euro's per liter, blijkt de Amerikaanse paniek aan de pomp in realiteit vaak behoorlijk mee te vallen vergeleken met de accijnsdruk in Europa.

De hardnekkige aanwezigheid van de gallon aan de tankpomp levert bovendien een veel fascinerender vraag op. Waarom houdt een hypermodern land zo krampachtig vast aan zo'n ouderwetse inhoudsmaat, terwijl vrijwel de gehele rest van de wereld in liters rekent? Het antwoord is verrassend, want in tegenstelling tot wat velen denken, is het metrische systeem in de Verenigde Staten absoluut niet verboden en wordt het in de medische en militaire wereld zelfs volop gebruikt. De Amerikaanse overheid heeft bovendien al decennia geleden serieus geprobeerd om het land definitief naar liters en kilometers te sturen.

Amerika probeerde het al in de jaren zeventig

De grootste aanzet tot een metrisch Amerika vond plaats in 1975. President Gerald Ford ondertekende destijds de Metric Conversion Act. Deze wet verklaarde het metrische systeem formeel tot het voorkeurssysteem voor de Amerikaanse handel en commercie. Er werd zelfs een speciale United States Metric Board opgericht om die gigantische transitie in goede banen te leiden. Het besluit kende echter een fundamenteel politiek probleem: de overstap was uitsluitend vrijwillig.

Het Amerikaanse volk had totaal geen zin om opeens in compleet nieuwe maten te denken, waarna president Ronald Reagan de subsidiëring van het project in 1982 definitief stopzette. Hoewel de wetgeving later nog werd aangescherpt voor puur overheidsgebruik, bleef de gewone burger in de praktijk stug vasthouden aan inches, pounds en de vertrouwde gallons op de weg.

De benzinepomp bleef koppig Amerikaans

Juist de wereld rondom benzine bleek onmogelijk om te buigen naar het Europese model. Dat had niet alleen te maken met de kosten van het fysiek ombouwen van honderdduizenden tankstations. De gehele consumentenpsychologie was verweven met de oude maten. Automobilisten waren in hun hoofd totaal geprogrammeerd op de vertrouwde verhouding van de brandstofprijs ten opzichte van de miles per gallon die hun grote V8-motoren verbruikten. De invoering van liters creëerde voor het grote publiek louter verwarring en politieke onrust aan de balie van het tankstation.

De Amerikaanse plek waar de liter wél wint

Toch is het gebruik van de gallon absoluut geen vaststaande en onbreekbare federale natuurwet op Amerikaanse bodem. Er is een markante uitzondering die bewijst dat de benzinepomp wel degelijk flexibel is. In Point Roberts, een bijzondere Amerikaanse exclave in de staat Washington die over land uitsluitend via Canada bereikbaar is, toont de pomp een compleet ander beeld.

Omdat deze specifieke grensplaats voor zijn lokale handel nagenoeg volledig afhankelijk is van Canadese bezoekers, passen ondernemers zich razendsnel aan. Veel tankstations in Point Roberts prijzen hun brandstof doodleuk aan in liters in plaats van gallons, waarbij ze consumenten veelal de keuze geven om in zowel Amerikaanse als Canadese dollars af te rekenen.

Point Roberts bewijst zodoende genadeloos dat de Amerikaanse aversie tegen de liter niet draait om technische of juridische onmogelijkheden, maar louter om kille handelslogica. De Amerikaanse consument wilde de decenniaoude gewoonte simpelweg niet opgeven, en dus bleef de benzinepomp in het hele land weigeren de vrijwillige wetgeving te volgen. Maar zodra de klant Canadees is en uitsluitend de voorkeur geeft aan het logische, metrische systeem, blijkt de Amerikaanse gallon ineens verrassend snel inwisselbaar voor de liter.