Tijdens het nationale fiets-evenement ‘Mai à Vélo’ organiseerden de fietsorganisaties AF3V en La Roue Libre begin mei een protestactie bij de indrukwekkende tolbrug. Opvallend detail: de groep fietste niet daadwerkelijk over de meer dan twee kilometer lange overspanning, maar verzamelde zich aan de voet van het bouwwerk. Dat onderstreept hoe gevoelig de oversteek inmiddels ligt.
Een fietsstrook tussen verkeer en beton
Het probleem zit hem niet in een totaalverbod, maar juist in de inrichting van de bestaande fietsstrook. Volgens de organisaties is de gereserveerde ruimte voor fietsers veel te smal en onveilig gepositioneerd. Als fietser bevind je je op een smalle strook asfalt, direct ingeklemd tussen snel autoverkeer aan de ene kant en een betonnen rand aan de andere zijde.
Bij een windvlaag, een passerende vrachtwagen of een kleine stuurcorrectie neemt de foutmarge voor fietsers snel af. Volgens de actievoerders is de brug daardoor niet geschikt voor onervaren fietsers, terwijl juist toeristen en recreatieve fietsers de route kunnen tegenkomen. De brug is dus formeel toegankelijk, maar voelt volgens de organisaties in de praktijk lang niet voor iedereen bruikbaar.
Waarom dit meer is dan een lokaal fietsprotest
Voor de Nederlandse lezer lijkt een protest bij een Franse tolbrug misschien een lokaal dossier, maar dat is het allerminst. De Pont de Normandie is een belangrijke en toeristische schakel in het netwerk rond de Seine-estuarium. Duizenden Nederlanders rijden er zomers met hun auto, caravan of camper overheen.
Tegelijkertijd trekt de regio rond Honfleur, Le Havre en de Normandische kust veel recreatieve fietsers. Die verwachten op een doorgaande fietsroute een veilige passage, maar kunnen op de brug ineens naast snel rijdend autoverkeer en zwaar verkeer terechtkomen. Precies daar wringt het: de fietsstrook bestaat, maar de ervaring op de weg is volgens de actievoerders een heel ander verhaal.
De brug is ontworpen als autoproject
De huidige frustraties zijn terug te voeren op de manier waarop zulke grote infrastructuur destijds werd bedacht. Toen de brug in 1995 werd geopend, lag de nadruk duidelijk op een grote wegverbinding voor gemotoriseerd verkeer. Het enorme bouwwerk is met zijn vier rijstroken primair gebouwd om auto’s, vrachtwagens en forensen snel over het water te krijgen.
Dat fietsers en voetgangers ook ruimte kregen, betekent niet automatisch dat de brug als moderne fietsroute werkt. De fiets- en voetgangersvoorzieningen voelen volgens de huidige kritiek niet als een volwaardig onderdeel van een veilige, comfortabele fietsverbinding. Dat maakt de Pont de Normandie een interessant voorbeeld van infrastructuur die technisch toegankelijk is, maar praktisch niet voor iedereen prettig of veilig aanvoelt.
De oplossingen liggen al jaren op tafel
De actievoerende organisaties zijn de situatie inmiddels zat, temeer omdat mogelijke oplossingen al jaren worden besproken. De CCI Seine Estuaire, de organisatie die de tolconcessie tot 2031 beheert, praat weliswaar met fietsorganisaties en lokale overheden, maar concrete verbetering blijft volgens AF3V uit.
De gewenste ingrepen zijn vrij concreet: een verlaging van de maximumsnelheid naar 70 kilometer per uur, een pendelbus speciaal voor fietsers, betere bewegwijzering of het samenvoegen van het fiets- en voetpad tot één veiligere ‘voie verte’. Volgens de organisaties zou dat de brug toegankelijker maken voor gewone fietsers, in plaats van vooral voor mensen die gewend zijn om naast snel verkeer te rijden.
De les voor automobilisten
Of de Franse beheerder de komende jaren, nog vóór het aflopen van de concessie, daadwerkelijk de portemonnee trekt om de brug aan te passen, blijft voorlopig de grote vraag. Voor automobilisten bevat dit Normandische conflict in ieder geval een praktische les.
Zie je op een grote brug, in een donkere tunnel of op een winderige dijk een fietser rijden? Ga er dan niet blindelings vanuit dat die zich daar comfortabel en veilig voelt, ook al rijdt hij netjes binnen de voorgeschreven lijntjes. Houd rekening met onverwachte stuurcorrecties door wind, smalle ruimte of passerend zwaar verkeer. Geef ruim afstand en wees je bewust van wind en zuiging, zeker bij hogere snelheid of met een busje, camper of vrachtwagen.