Boetes worden wéér duurder, terwijl de politie in deze nieuwe EV’s stapt

Volgens NOS en De Telegraaf wil het kabinet verkeersboetes opnieuw laten meestijgen met de inflatie. Het gaat om een verhoging van ongeveer 2,7 procent. Daardoor stijgt de boete voor door rood rijden van 320 naar 328 euro. Bellen of appen achter het stuur gaat volgens De Telegraaf volgend jaar meer dan 450 euro kosten.

Op dezelfde dag presenteerde de politie de Skoda Enyaq en Cupra Born als nieuwe herkenbare elektrische voertuigen. De Enyaq wordt ingezet als basispolitievoertuig voor de noodhulp, terwijl de Cupra Born wordt gebruikt voor handhaving en toezicht. Dat is op zichzelf logisch wagenparkbeleid, maar het contrast is moeilijk te missen: de automobilist betaalt straks meer, terwijl de handhaver zichtbaar moderniseert.

Boetes gaan opnieuw omhoog

De discussie over verkeersboetes gaat allang niet meer alleen over verkeersveiligheid. Natuurlijk is door rood rijden gevaarlijk en hoort appen achter het stuur streng te worden bestraft. Maar de kritiek richt zich steeds vaker op de verhouding tussen de hoogte van verkeersboetes en andere sancties. Volgens het Openbaar Ministerie zijn sommige bedragen niet meer proportioneel ten opzichte van boetes voor ernstigere strafbare feiten.

Ook de Raad voor de Rechtspraak en de Tweede Kamer hebben eerder vraagtekens gezet bij de hoogte van verkeersboetes en de manier waarop bedragen kunnen oplopen bij niet betalen. Na aanmaningen kan een boete fors stijgen, waardoor vooral mensen met financiële problemen nog dieper in de knel kunnen raken. Daarmee verschuift de discussie van verkeersveiligheid naar betaalbaarheid, proportionaliteit en vertrouwen in het systeem.

Het boetestelsel ligt al langer onder vuur

Het WODC was eerder kritisch over de manier waarop verkeersboetes zich hebben ontwikkeld. De wet achter veel verkeersboetes was oorspronkelijk bedoeld om lichte verkeersovertredingen snel en eenvoudig af te handelen. Maar door hoge tarieven en stevige verhogingen bij niet betalen is dat oorspronkelijke karakter steeds verder opgerekt.

Het gevoeligste punt is de begrotingskant. Boetes leverden de staatskas vorig jaar ongeveer 1 miljard euro op. Door de nieuwe inflatiecorrectie komt daar opnieuw enkele tientallen miljoenen bij. Officiële kritiek is dat boetes daardoor niet alleen meer worden gezien als middel om gedrag te beïnvloeden, maar ook als inkomstenbron voor de overheid. Precies daar begint het te wringen voor automobilisten.

Hoge boetes zorgen ook voor meer verzet

Ook juridisch dienstverlener DAS ziet dat de discussie over verkeersboetes steeds minder draait om de overtreding zelf en steeds meer om de hoogte van het bedrag. Volgens DAS erkennen bestuurders vaak wel dat ze fout zaten, maar begrijpen ze steeds minder waarom een relatief lichte overtreding honderden euro’s moet kosten. Juist dat gevoel van disproportionaliteit zorgt ervoor dat meer mensen in verzet of beroep gaan.

Daarmee verschuift het probleem van de weg naar de rechtszaal. Procedures kosten tijd, capaciteit en geld, terwijl het strafbare feit zelf vaak niet eens ter discussie staat. Volgens DAS kan het bovendien één tot twee jaar duren voordat zaken inhoudelijk worden behandeld. Dat kan ertoe leiden dat rechters de sanctie matigen vanwege de lange doorlooptijd. Het systeem levert dan precies het tegenovergestelde op van wat het zou moeten doen: minder draagvlak, meer juridische druk en uiteindelijk minder geloofwaardigheid.

Politie zet volgende stap naar elektrisch rijden

Tegelijkertijd presenteert de politie haar nieuwe elektrische dienstauto’s. De Skoda Enyaq wordt na de zomer ingezet voor de noodhulp. Volgens de politie betekent dit dat uiteindelijk een derde van de basispolitievoertuigen elektrisch wordt. De Cupra Born vervangt gefaseerd de Volkswagen Golf als handhavingsvoertuig.

De politie noemt duidelijke voordelen: de auto’s zijn stil, accelereren snel, hebben minder onderhoud nodig en passen binnen de duurzaamheidsdoelen van het korps. Ook eerdere pilots met elektrische politievoertuigen waren volgens de politie positief. Agenten zijn bovendien betrokken geweest bij de eisen en praktijktests, zodat de voertuigen aansluiten op het politiewerk.

Cupra Born

Politie.nl

Skoda Enyaq

Politie.nl

Geen directe lijn, wel een gevoelig beeld

Het zou te ver gaan om te stellen dat hogere verkeersboetes rechtstreeks de nieuwe elektrische politieauto’s betalen. Daar is geen bewijs voor. De politie wordt bekostigd via de reguliere begroting en het aanbestedingsproces voor elektrische basispolitievoertuigen liep al langer. De nieuwe Enyaq en Cupra Born zijn dus niet ineens gekocht omdat de boetes volgend jaar opnieuw stijgen.

Toch blijft het beeld gevoelig. Boete-inkomsten verdwijnen uiteindelijk in de bredere overheidsfinanciën, terwijl het kabinet tegelijkertijd aangeeft dat lagere boetes of het schrappen van indexatie geld kosten dat ergens anders gedekt moet worden. Voor automobilisten voelt dat snel alsof de verkeersboete steeds minder een veiligheidsinstrument is en steeds meer een vaste inkomstenpost.

De elektrische politieauto is niet het probleem

Op zichzelf is er weinig mis met elektrische politieauto’s. Een modern wagenpark kan goedkoper in onderhoud zijn, minder lokale uitstoot veroorzaken en beter passen bij stedelijk politiewerk. Zeker voor handhaving en toezicht is een stille elektrische auto geen vreemde keuze. De vraag is dus niet of de politie elektrisch mag rijden.

De echte vraag is waarom verkeersboetes steeds moeilijker als puur verkeersveiligheidsmiddel zijn uit te leggen. Als officiële instanties waarschuwen dat bedragen disproportioneel worden en onderzoeken laten zien dat boetes mede zijn gebruikt om begrotingsgaten te dichten, raakt het draagvlak beschadigd. Dan voelt elke nieuwe verhoging zwaarder, ook wanneer die technisch wordt uitgelegd als inflatiecorrectie.

Timing schuurt meer dan de aandrijflijn

De nieuwe Skoda Enyaq en Cupra Born zijn dus niet het schandaal. Ze zijn onderdeel van een bredere verduurzaming van het politiewagenpark. Maar de timing is ongelukkig: precies op het moment dat automobilisten horen dat boetes opnieuw stijgen, laat de politie zien dat de handhaver zelf in moderne elektrische voertuigen stapt.

Daarmee wordt het boetestelsel niet ineens onrechtmatig, maar wel lastiger uit te leggen. De overheid vraagt automobilisten om steeds hogere bedragen te accepteren voor verkeersovertredingen, terwijl de opbrengsten inmiddels een serieuze begrotingspost vormen. De elektrische politieauto is niet het probleem. Het probleem is dat de verkeersboete steeds minder voelt als correctie op gevaarlijk gedrag en steeds meer als een rekening die de automobilist toch wel krijgt.