Elon Musk is de eerste biljonair ter wereld: dit kan hij kopen van zijn gigantische SpaceX vermogen

In de wereld van de absolute elite is de term miljardair inmiddels bijna gedegradeerd tot een gewoontjes statussymbool. De controversiële techondernemer Elon Musk heeft de financiële lat zojuist hoogstpersoonlijk verlegd naar een ongekend en absurd niveau. Dankzij de recente waanzinnige beursgang van ruimtevaartbedrijf SpaceX passeert de Amerikaan als eerste mens in de geschiedenis officieel de grens van een biljoen dollar. Dat is een één met twaalf nullen.

De cijfers achter de beursgang van SpaceX tarten alle zwaartekracht. Het aandeel opende op de beursvloer direct op 150 dollar, een snelle stijging van elf procent ten opzichte van de initiële introductieprijs. Gedurende de handelsdag spoot de koers verder omhoog en sloot uiteindelijk op bijna 161 dollar per aandeel. Volgens een verse analyse van de hulporganisatie Oxfam Novib is het fortuin van Musk in het afgelopen jaar met ruim 550 miljard dollar gegroeid. De magnaat schreef hierdoor het afgelopen jaar gemiddeld een miljoen dollar per minuut bij op zijn balans. Om dit krankzinnige bedrag van een biljoen dollar inzichtelijk te maken, helpt het om de koopkracht in keihard perspectief te plaatsen.

Een oneindig wagenpark en de complete sportwereld

Wat de kersverse biljonair met zo'n gigantisch fortuin op de automarkt kan doen, grenst aan het onmogelijke. Neem zijn eigen automerk als uitgangspunt. De immens populaire elektrische Tesla Model Y heeft in de Verenigde Staten een basisprijs van krap 39.990 dollar. Met één biljoen dollar op een lopende rekening rolt de fabriek desgewenst ruim vijfentwintig miljoen exemplaren naar buiten. Liever de absolute Italiaanse topklasse op de oprit? Voor de exclusieve Ferrari Purosangue ligt de Amerikaanse catalogusprijs rond de 398.000 dollar. Zelfs als malafide dealers de prijs opdrijven tot bijna negenhonderdduizend dollar, rekent een biljonair 2,5 miljoen exemplaren van deze V12 af.

Geld uitgeven buiten de autowereld gaat net zo moeiteloos. De complete professionele sportwereld is feitelijk wisselgeld geworden. De gezamenlijke waarde van alle teams in de NFL, NBA, MLB, NHL en de complete Europese voetbaltop bij elkaar opgeteld, bedraagt momenteel minder dan vierhonderd miljard dollar. Na het opkopen van elke grote sportfranchise ter wereld houdt Musk dus nog steeds ruim de helft van zijn totale vermogen over.

Metropolen kopen en wolkenkrabbers bouwen

Ook de vastgoedmarkt is een peulenschil. Een gemiddelde Amerikaanse eengezinswoning kost momenteel circa vierhonderdduizend dollar. Een biljoen dollar is ruim voldoende om 2,5 miljoen van deze woningen contant af te tikken. Dit staat gelijk aan het in één keer opkopen van de volledige woningvoorraad voor een groep mensen ter grootte van de gehele bevolking van de stad New York of Londen.

Indien de ambitie liever de hoogte in gaat, biedt Dubai het perfecte rekenvoorbeeld. De bouw van de imposante Burj Khalifa kostte de sjeiks destijds ongeveer anderhalf miljard dollar. Met het huidige kapitaal van de SpaceX topman kunnen er direct 666 van deze hoogste wolkenkrabbers ter wereld uit de grond worden gestampt.

Groter dan de nationale economie van Nederland

Het meest confronterende aspect van deze rijkdom schuilt in de vergelijking met complete landen. Een biljoen dollar is aanzienlijk groter dan de volledige jaarlijkse economische output (het bruto binnenlands product) van landen als Nederland, Zwitserland, Saoedi-Arabië of Turkije. Eén enkel individu kan de complete economische productie van het Nederlandse koninkrijk voor een heel kalenderjaar financieren. Tevens is het kapitaal ruimschoots voldoende om de volledige staatsschuld van tientallen kleinere of middelgrote landen in één keer af te lossen.

"Een biljoen dollar in handen van één persoon is niet alleen onverenigbaar met een gezonde economie, maar ook met een gezonde democratie. Zoveel economische macht vertaalt zich onvermijdelijk in politieke invloed."

Overheidsgeld en belastingvoordelen

De felle kritiek op de allereerste biljonair focust zich niet uitsluitend op zijn astronomische banksaldo. De organisatie wijst tevens op de cynische oorsprong van de extreme welvaart. Een aanzienlijk deel van het kapitaal van SpaceX rust op historische en zware financiële steun van de overheid. Het bedrijf haalt momenteel een vijfde van zijn omzet uit lucratieve opdrachten van de Amerikaanse federale staat.

Desondanks betaalde het machtige techbedrijf naar verluidt amper tot geen inkomstenbelasting, dankzij een agressief belastingvoordeel dat werd ingevoerd tijdens de vorige ambtstermijn van huidig president Donald Trump. Oxfam eist een hard overheidsingrijpen. Volgens de berekeningen van de hulporganisatie zou een eenmalige belasting van tien procent op het kolossale vermogen al ruim voldoende zijn om de extreme armoede wereldwijd voor een heel jaar lang volledig uit te bannen.