Nederlanders weigeren stuur uit handen te geven ondanks komst Tesla FSD

Nederland en België behoren tot de eerste Europese landen waar Tesla Full Self-Driving Supervised officieel is toegelaten op de openbare weg. Daarmee komt de belofte van autonoom rijden weer een flinke stap dichterbij de dagelijkse realiteit. Eigenaren van deze voertuigen kunnen de techniek nu in de eigen regio activeren, mits zij de handen aan het stuur houden en continu blijven opletten.

Bekijk ook

Nederland wijst de weg: België keurt zelfrijdende Tesla's razendsnel goed dankzij voorwerk RDW | Autobahn

Uit onderzoek van OSW, uitgevoerd onder 1038 automobilisten, blijkt echter dat de gemiddelde weggebruiker hier voorlopig heel weinig behoefte aan heeft. Ondanks de snelle technologische vooruitgang van de afgelopen jaren overheerst de scepsis op de Nederlandse wegen.

Ouderen houden het stuur vast

De cijfers uit de peiling spreken duidelijke taal. Maar liefst 61 procent van de Nederlanders stelt op dit moment absoluut geen gebruik te willen maken van een deels of volledig zelfrijdende auto. Er is daarbij een duidelijk verschil tussen de generaties zichtbaar.

Bij de bestuurders van 60 jaar en ouder weigert 76 procent de controle uit handen te geven. Deze groep hecht veel waarde aan de eigen rijervaring en kijkt de kat uit de boom. Bij bestuurders jonger dan 30 jaar is die drempel beduidend lager, al is ook daar nog altijd 49 procent terughoudend. Zelfs als passagier stapt 58 procent liever niet in bij een chauffeur die de rijtaken aan een boordcomputer overlaat. Men vertrouwt de eigen stuurkunsten simpelweg meer dan een reeks camera's en sensoren.

Twijfels over veiligheid

Technologiebedrijven beloven vaak dat autonome systemen menselijke fouten elimineren en daarmee talloze levens redden. De Nederlandse automobilist gelooft die belofte nog lang niet. Zeker 67 procent van de ondervraagden is ervan overtuigd dat zelfrijdende auto's in de praktijk beslist niet veiliger zijn dan voertuigen met een mens van vlees en bloed achter het stuur.

Vooral het verlies van focus is een heikel punt voor de consument. Ruim 86 procent maakt zich hardop zorgen dat bestuurders aanzienlijk minder alert reageren wanneer het voertuig steeds meer rijtaken zelfstandig uitvoert. Verkeerspsychologen sluiten zich aan bij deze vrees over de huidige technologische fase waarin de mens nog steeds plotseling moet ingrijpen bij fouten.

"Hoe meer de auto overneemt van de chauffeur, hoe minder de chauffeur zelf hoeft te doen. Op een gegeven moment wordt de taak van de bestuurder zo beperkt dat de aandacht kan verslappen,"

Daar komt bij dat een vals gevoel van veiligheid averechts kan werken op het uiteindelijke rijgedrag van de consument.

"Uit de verkeerspsychologie weten we bovendien dat mensen die zich veiliger voelen, zich in veel gevallen juist risicovoller gaan gedragen,"

Snelweg krijgt de voorkeur

Het vertrouwen in de techniek hangt tevens sterk af van de fysieke omgeving waarin het voertuig zich bevindt. Op een overzichtelijke snelweg durft 56 procent van de respondenten de bediening nog wel aan een rijhulpsysteem over te laten. Daar is het verkeersbeeld doorgaans voorspelbaar met louter verkeer dat in dezelfde richting beweegt.

Binnen de bebouwde kom ligt dat compleet anders. In een drukke stad vol onvoorspelbare fietsers, overstekende voetgangers en complexe kruispunten is dat vertrouwen vrijwel volledig afwezig. De overgangsfase waarin de auto-industrie zich nu bevindt, vormt volgens de experts het grootste struikelblok. Zolang de software nog constant menselijk toezicht en abrupt ingrijpen vereist, is de kans op ongelukken door onoplettendheid structureel aanwezig. Volledig autonoom rijden zou dit spanningsveld kunnen wegnemen, maar zover is de techniek momenteel nog lang niet.

Fabrikant moet betalen

Naast de fysieke veiligheid op straat speelt de complexe juridische afhandeling een grote rol in deze maatschappelijke discussie. Bij een ongeval met een autonoom voertuig is het de vraag wie er daadwerkelijk de verantwoordelijkheid draagt voor de gemaakte brokken. Ligt de schuld bij de kalibratie van de sensoren of bij de mens die niet tijdig op de rem trapte?

De mening van de ondervraagden is hierin opvallend stellig en eensgezind. Liefst 66 procent vindt dat de autofabrikant de volledige aansprakelijkheid op zich moet nemen bij een crash. De consument weigert simpelweg financieel op te draaien voor falende software van een commercieel techbedrijf.

Dit standpunt staat echter volledig haaks op de huidige regelgeving in Europa. Bij systemen zoals Tesla FSD Supervised blijft de persoon achter het stuur wettelijk gezien te allen tijde juridisch aansprakelijk voor de eventuele gevolgen. De wetgever eist onverbiddelijk dat de bestuurder continu toezicht houdt op de weg. Zolang die strenge regels van kracht blijven, lijkt de Nederlandse automobilist zijn handen liever stevig zelf aan het stuur te houden.