Het is een herkenbaar dilemma voor veel beginnende EV-rijders op een warme zomerdag. Zet je de airco lekker koud en lever je bereik in, of rijd je zwetend door om kilometers te sparen? Die actieradiusvrees is begrijpelijk, maar in de praktijk vaak onnodig.
Ja, het koelen van de cabine kost stroom, maar het gaat zelden om dramatische hoeveelheden. Bij normaal zomerweer kost een koele auto meestal enkele tientallen kilometers, beslist geen halve accu. Wie de boel slim instelt, kan comfortabel rijden zonder onnodig veel bereik te verliezen.
De airco gebruikt dezelfde accu als je aandrijving
In een brandstofauto wordt de aircopomp meestal direct aangedreven door de draaiende motor. Bij een elektrische auto werkt dat wezenlijk anders. De airco en de klimaatregeling trekken hun stroom rechtstreeks uit de hoogvoltaccu. Dat is exact hetzelfde accupakket dat ook de wielen aandrijft. Bovendien gebruikt een moderne EV bij warm weer ook energie voor het thermisch management van de batterij zelf, niet alleen voor jouw comfort in de cabine.
Tijdens een normale rit vraagt de airco van een elektrische auto ruwweg 0,5 tot 2 kW aan vermogen. Hoeveel dat precies is, hangt sterk af van de buitentemperatuur, de felheid van de zon, de grootte van het interieur en hoe heet de auto was bij vertrek. Toch is de airco op de snelweg vaak maar een kleine speler. Luchtweerstand en hoge snelheden vragen simpelweg veel meer energie. Stug 130 km/u doorrijden kost je aanzienlijk meer bereik dan een verstandige airco-instelling.
Reken op enkele tientallen kilometers, niet op een halve accu
In normale zomerse omstandigheden kun je uitgaan van een heldere vuistregel. De airco kost je dan ongeveer 5 tot 10 procent van je actieradius. Heb je een elektrische auto met een praktijkbereik van 400 kilometer, dan snoept de klimaatregeling daar dus zo'n 20 tot 40 kilometer vanaf. Ook praktijkdata van Recurrent wijst in die richting. Bij buitentemperaturen rond de 32 graden verliezen EV's gemiddeld maar ongeveer 5 procent bereik.
Bij extreme hitte wordt dat verhaal natuurlijk anders. Onderzoek van de Amerikaanse wegenwacht AAA liet zien dat EV's bij temperaturen rond de 35 graden in een gecombineerde stads- en snelwegtest ongeveer 17 procent bereik kunnen verliezen. Gaat de thermometer richting de 40 graden, dan moet het systeem simpelweg loeihard werken. Toch zijn verhalen dat de airco je actieradius standaard halveert simpelweg niet waar.
Waarom korte ritten en files ongunstiger zijn
De grootste energieslokker is niet het koel houden van de auto, maar het initiële afkoelen van een snikheet interieur dat uren in de volle zon heeft gestaan. Maak je een korte rit van tien minuten, dan trekt dat eerste afkoelen het gemiddelde verbruik in de zomer flink omhoog.
Ook in de file of in stadsverkeer hakt de airco er relatief zwaarder in. Omdat je langzaam rijdt of stilstaat, leg je weinig kilometers af, terwijl de compressor wel continu stroom blijft vragen uit je accu. Op een lange snelwegrit valt het aircoverbruik juist weg in het niet bij de enorme hoeveelheid stroom die de elektromotor nodig heeft om de auto op snelheid te houden.
De winter is vaak een groter probleem
Hoewel het bereik van een elektrische auto in de zomer soms vragen oproept, is de winter vaak een veel grotere boosdoener. Het opwarmen van een ijskoude cabine kost domweg meer energie dan het terugkoelen van een warme wagen. Zeker bij oudere EV's of modellen zonder efficiënte warmtepomp is de kachel een veel agressievere bereikvreter dan de airconditioning.
Zo beperk je het verlies zonder te zweten
Je kunt het verlies eenvoudig drukken met een beetje voorbereiding. Probeer de auto altijd in de schaduw te parkeren of gebruik een zonnescherm achter de voorruit. Is de auto toch bloedheet geworden? Gooi dan eerst kort alle deuren of ramen open om de ergste hitte te laten ontsnappen voordat je gaat rijden. De meest effectieve tip is preconditioning van je wagen. Koel de auto voor via de app terwijl hij nog aan de laadpaal hangt. Zo gebruik je netstroom in plaats van accustroom.
Zet de airco tijdens het rijden niet overdreven koud op Lo of 18 graden. Een instelling van 22 of 23 graden op de Auto-stand of Eco-klimaatstand is vaak efficiënter en absoluut comfortabel genoeg. Gebruik na het eerste luchten ook slim de recirculatiestand, zodat het systeem al gekoelde lucht hergebruikt. Heb je stoelventilatie? Zet die dan aan. Daarmee voelt de bestuurder sneller verkoeld aan, waardoor de cabine niet onnodig op ijskasttemperatuur hoeft te worden gezet. Bekijk ook eens het energiemenu van je auto, dan zie je direct hoeveel actieradius de klimaatregeling precies verbruikt.
Zet de airco in ieder geval nooit uit om angstvallig stroom te sparen. Een oververhitte bestuurder is minder alert, en de airco houdt je ruiten bovendien condensvrij. De airco is geen actieradiusmoordenaar, maar gewoon een systeem dat je slim moet inzetten. Alleen bij extreme hitte of ellenlange files richting Zuid-Europa is het verstandig om de laadstops iets ruimer in te plannen. Verder is het vooral een kwestie van instellen en comfortabel doorrijden.