Richard Hammond doet eindelijk een boekje open over de grootste Top Gear-schandalen

Het is misschien wel het meest iconische autoprogramma uit de televisiegeschiedenis. Top Gear (en later The Grand Tour) trok wereldwijd honderden miljoenen kijkers. Waar presentatoren Jeremy Clarkson, Richard Hammond en James May de wereld rondtrokken in de meest fantastische bolides, zochten ze ook steevast de absolute grenzen op. Dat resulteerde regelmatig in situaties die de internationale voorpagina's haalden.

Richard Hammond blikt nu uitgebreid terug op de momenten dat het format gruwelijk uit de hand liep. Voor veel kijkers leek het alsof de controverses vakkundig geregisseerd waren voor de kijkcijfers. Volgens de Britse presentator was de werkelijkheid vaak een stuk rauwer en angstaanjagender. Van boze menigtes tot bijna fatale crashes: zodra de camera's stopten met draaien, werd de sfeer geregeld bloedserieus.

De vlucht uit Alabama

Een van de meest beruchte fragmenten stamt uit de Amerikaanse special. De drie presentatoren reden door Alabama en besloten, als een soort sociale proef, provocerende teksten op elkaars auto's te spuiten. Clarkson kreeg 'Country and Western is rubbish' op zijn deuren, May reed rond met 'Hillary for President' en Hammond kreeg 'Man rules, okay' op zijn pick-up.

Ze verwachtten slechts wat boze blikken, maar bij een lokaal tankstation escaleerde de situatie razendsnel. Omstanders zagen de auto's, riepen versterking in en binnen korte tijd arriveerden er pick-ups vol gewapende mannen. De sfeer sloeg direct om, waarbij er zelfs met stenen naar de crew werd gegooid. Terwijl Clarkson met piepende banden vertrok, moest de rest van de ploeg James May’s haperende Cadillac met startkabels nog aan de praat zien te krijgen. Daarna vluchtten ze zo snel mogelijk richting New Orleans om Alabama achter zich te laten.

De bijna fatale Rimac-crash

Op persoonlijk vlak kende Hammond een zwaar dieptepunt tijdens de opnames met de elektrische Rimac Concept One in Zwitserland. Tijdens de allerlaatste run van de dag tijdens een heuvelklim verloor hij de controle over de peperdure supercar. De wagen vloog van een berg af, tolde honderden meters naar beneden en brandde volledig uit. Het was een crash die de hele crew in shock achterliet.

Hammond herinnert zich het moment vlak voor de impact nog goed en omschrijft het als een uiterst nuchter besef dat het helemaal fout zou gaan. Hij overleefde het ongeluk ternauwernood met een gebroken been en maandenlange revalidatie. Zelfs Mate Rimac, de bedenker van het hypermoderne voertuig, zag er na de schrik de humor wel van in en bestempelde het achteraf als uitstekende en gratis publiciteit voor zijn bedrijf.

"Ik ben verbaasd dat we ermee wegkwamen om met 80 man door zoveel landen en dorpen te razen zonder dat er iemand, afgezien van mezelf, ooit fysiek gewond is geraakt. Je hoeft maar één kind op een zandweg te hebben dat de weg op loopt, en het is een ramp."

De omstreden Falkland-nummerplaat

Het meest politiek beladen incident vond plaats in 2014, tijdens een beruchte special in Argentinië. De Porsche 928 van Clarkson was voorzien van het kenteken 'H982 FKL', wat door de lokale bevolking werd opgevat als een bewuste en provocerende verwijzing naar de Falklandoorlog. Het leidde tot massale rellen en gebarricadeerde wegen, waarbij het team vanuit een hotelkamer in Buenos Aires contact moest zoeken met ambassades om de overige crewleden veilig het land uit te krijgen.

Jarenlang hielden critici vol dat de kentekenplaat een bewuste zet van de BBC-producers was om kijkcijfers te scoren. Volgens Hammond was dit echter puur toeval. Er waren simpelweg vrijwel geen exemplaren van dat specifieke model te koop in Groot-Brittannië. De gekozen Porsche kreeg zijn originele kenteken weer terug en niemand op de redactie had de specifieke lettercombinatie opgemerkt. De rellen die volgden waren desalniettemin levensgevaarlijk voor alle betrokkenen.

Achteraf bezien is Hammond vooral opgelucht. Na honderden expedities met een gigantische crew door afgelegen dorpen over de hele wereld, is er nooit een onschuldige omstander ernstig gewond geraakt. Wat hem betreft is dat, ondanks alle publieke schandalen en politieke rellen, de allerbelangrijkste overwinning van het autoprogramma.