Het start-stopsysteem in je auto: irritant trucje of serieuze geldbesparing?

Vrijwel elke moderne auto met een verbrandingsmotor is tegenwoordig voorzien van een start-stopsysteem. Zodra je voor een rood stoplicht staat, valt de motor stil. Laat je de rem los of trap je de koppeling in, dan springt hij direct weer aan. Fabrikanten rusten hun wagens standaard met deze techniek uit om te voldoen aan emissie-eisen en het verbruik omlaag te brengen.

Toch vormt de techniek voor veel automobilisten een structurele bron van ergernis. Het voelt mechanisch onnatuurlijk, bestuurders zijn bang dat de startmotor kapotgaat en nog meer automobilisten twijfelen simpelweg aan de beloofde brandstofbesparing. Heeft het systeem überhaupt nut, of is het beter om het definitief uit te schakelen? De Duitse automobilistenclub ADAC dook in de materie en geeft een nuchter antwoord, inclusief een harde waarschuwing.

Tot vijftien procent besparing

De theory is uiterst logisch: als de motor stilstaat, verbruik je nul benzine of diesel. De praktijk blijkt daadwerkelijk zo effectief. Volgens tests van de ADAC kan een goed werkend start-stopsysteem in puur stadsverkeer een brandstofbesparing opleveren tot wel vijftien procent.

Die indrukwekkende winst haal je logischerwijs uitsluitend als het systeem de motor veelvuldig uitschakelt. Rijd je non-stop over de snelweg, dan is de invloed op de actieradius nagenoeg nihil. De daadwerkelijke besparing is daardoor hevig afhankelijk van je kilometrage, de actuele brandstofprijs en je rijprofiel. Wie echter dagelijks vaststaat in stadsverkeer of veel korte stops maakt, kan na verloop van tijd absoluut financieel profijt ervaren van de zwijgende motor.

Bang voor extra slijtage

Een veelgehoord argument om de start-stop knop na het instappen direct in te drukken, is de angst voor hoge garagekosten. Bestuurders vrezen dat het ontelbare keren starten de startmotor en de accu onherroepelijk ruïneert. Volgens de ADAC is die angst echter vaak overdreven. Autofabrikanten weten donders goed dat de belasting hoger is en passen de startmotor en de accu (die zwaarder en duurder is) hierop aan, zodat ze de frequente starts moeiteloos aankunnen.

Vind je het vreemd dat de auto soms zelf besluit om de motor gewoon te laten draaien voor het stoplicht? Dat is geen defect, maar technologische zelfbescherming. Het systeem schakelt de motor niet uit bij extreme hitte of kou, wanneer de motor nog niet op bedrijfstemperatuur is of wanneer de airco of verwarming maximaal stroom trekt en daardoor een lage accuspanning dreigt. Ook op steile hellingen, met een zware aanhanger, met een geopend portier of bij een strak ingedraaid stuur (bij inparkeren), zal het systeem zichzelf slim overrulen.

Permanente uitschakeling leidt tot problemen

Hoewel de auto ontworpen is op de techniek, besluiten veel bestuurders nog steeds om het systeem uit ergernis voorgoed in de prullenbak te gooien. Omdat elke keer dat fysieke knopje indrukken gaat vervelen, verschijnen er steeds meer dongles (apparaatjes voor in de diagnosepoort) en apps op de markt die de start-stopfunctie permanent uit de software van de auto schrijven.

De ADAC waarschuwt hier echter expliciet voor. De uitstootcijfers van de wagen, waar de typegoedkeuring deels op is gebaseerd, zijn berekend mét een functionerend start-stopsysteem. Manipuleer je dit systeem in Duitsland definitief, dan kan de zogeheten typegoedkeuring van het voertuig vervallen en kan de verzekeringsdekking in de knel komen. Dat kan bij een ongeval leiden tot een financiële ramp.

In Nederland zijn de regels op papier wellicht niet op exact dezelfde manier ingericht, maar het principe blijft overeind. Het doelbewust manipuleren van een emissie- en typegoedkeuringsonderdeel via externe software is nooit een goed idee en kan bij een strenge keuring, technische controle of via een verzekeraar zomaar onverwacht gedoe opleveren.

Het start-stopsysteem is geen wondermiddel, maar ook geen loze marketingtruc. In stadsverkeer kan het echt brandstof besparen. De dure fout zit niet in het systeem zelf, maar in het permanent wegcoderen ervan. Kun je de zwijgende motor dus echt niet verdragen? Druk de fysieke knop op je dashboard dan gewoon na iedere start even in, maar blijf met je handen van de ingewikkelde dongles en software af.