Nieuwe auto’s moeten je vanaf juli in de gaten houden met een interieurcamera, maar hoe zit het met je privacy?

De moderne auto is allang geen blinde, mechanische machine meer. Hij kijkt met je mee via dodehoekradars, houdt je netjes binnen de witte lijnen en remt voor een plotselinge file. Toch verandert de focus van de rijhulpsystemen steeds verder. Waar het voertuig vroeger uitsluitend naar buiten keek, richt het zijn digitale zintuigen steeds nadrukkelijker op het interieur. En op jou als bestuurder.

Die omschakeling krijgt komende zomer een flinke wettelijke duw in de rug. Vanaf 7 juli 2026 moeten alle nieuw geregistreerde voertuigen in de EU (waaronder personenauto's, maar ook bedrijfswagens en vrachtwagens) verplicht zijn uitgerust met een Advanced Driver Distraction Warning (ADDW). Het systeem klinkt nobel: het moet het aantal ongelukken door afleiding terugdringen. Toch roept zo'n meekijkende bijrijder direct stevige, en uiterst begrijpelijke, privacyvragen op.

Waarom de auto je in de gaten houdt

Afleiding, en dan met name door de onweerstaanbare aantrekkingskracht van smartphones en steeds groter wordende infotainmentschermen, is een gigantisch gevaar op de weg. Het nieuwe ADDW-systeem is specifiek ontworpen om dit probleem aan te pakken. Het richt zich op visuele afleiding, door de hoofdpositie of blikrichting van de bestuurder te analyseren.

Wanneer je te lang niet door de voorruit kijkt, maar je blik gefixeerd is op een 'afleidingszone' zoals je schoot, de middentunnel, het infotainmentscherm of de passagiersstoel, grijpt de software in. De technische eisen zijn concreet: het systeem moet waarschuwen als de blik langer dan 6 seconden in zo'n zone blijft bij snelheden tussen de 20 en 50 km/u, en al na 3,5 seconden bij snelheden daarboven.

Dit systeem is overigens niet hetzelfde als de al bekende vermoeidheidsherkenning; ADDW focust zich specifiek op het actief wegkijken van de weg, waar vermoeidheidssystemen vaker letten op stuurgedrag en langzame verslapping van de alertheid.

Een camera, maar geen videorecorder

Om die blikrichting betrouwbaar te kunnen beoordelen binnen de voorgeschreven testcriteria, zullen veel autofabrikanten uitkomen op een camera of infraroodsensor die op het gezicht van de bestuurder is gericht. Meestal wordt deze weggewerkt rond de stuurkolom of het instrumentarium. Dat voelt logischerwijs een stuk ongemakkelijker en intiemer dan een anonieme parkeersensor in de voorbumper.

Toch verplicht de EU fabrikanten niet letterlijk tot het inbouwen van een 'opnamecamera', maar tot het integreren van een waarschuwingssysteem. De Europese regels trekken dan ook duidelijke technische privacygrenzen. Het ADDW-systeem is geen dashcam die continu je gezicht filmt of de beelden standaard doorstuurt naar een centrale databank van de fabrikant of verzekeraar.

Duidelijke grenzen aan de data

Bovendien mag de technologie wettelijk gezien niet leunen op biometrische persoonsgegevens. De auto mag de inzittenden niet uniek kunnen identificeren via deze sensoren. De wet stelt als harde eis dat het systeem binnen een lokaal, gesloten netwerk (een closed loop) moet werken en alleen die data mag registreren of verwerken die strikt noodzakelijk is voor de werking van het waarschuwingssysteem. Permanente surveillance of opslag van beeldmateriaal is dus nadrukkelijk niet het doel van de regelgeving.

Voor de consument en de occasionkoper roept dit direct praktische vragen op. Zit je straks in een auto die constant en irritant naar je piept? Volgens de regels wordt het systeem automatisch actief zodra je harder dan 20 km/u rijdt. Het is ontworpen om een visuele en akoestische (of voelbare) waarschuwing te geven wanneer je de limieten overschrijdt. Hoe opdringerig die waarschuwing in de praktijk uitpakt, zal per automerk verschillen.

De introductie van het ADDW-systeem is een logische poging in de strijd tegen de smartphone achter het stuur, maar het tekent wel een nieuwe verhouding tussen mens en machine. De auto wordt niet alleen veiliger, hij wordt ook dwingender. Hoewel de wettelijke privacygrenzen technisch stevig verankerd zijn, zal de overgang naar een voertuig dat de bestuurder actief en continu observeert voor veel automobilisten flink wennen zijn.