Wie het nieuws over de auto-industrie volgt, krijgt al snel de indruk dat China uitsluitend succesverhalen voortbrengt. Merken als BYD, MG, Xpeng en Geely breiden in rap tempo uit, strooien wekelijks met nieuwe elektrische modellen en veroveren in hoog tempo de Europese showrooms. Wat we hier echter vaak niet zien, is de keiharde overlevingsstrijd die zich tegelijkertijd afspeelt op de Chinese thuismarkt.
De concurrentiestrijd in China is momenteel ronduit meedogenloos. Er woedt een agressieve prijsoorlog, en fabrikanten die de transitie naar elektrificatie en hoogwaardige software missen, bloeden razendsnel dood. Het Chinese Ministerie van Industrie en Informatietechnologie (MIIT) is nu overgegaan tot harde actie. In een poging de markt te saneren en verdere overcapaciteit te voorkomen, hebben zij acht binnenlandse automerken officieel uit de registers geschrapt.
De bezem door de zombiebedrijven
De merken die hun vergunning om nog zelfstandig auto's te mogen produceren per direct kwijtraken, zijn FAW Xiali, Brilliance Auto, Zotye Auto, Leopaard, Lifan, Hawtai, BAIC Yinxiang en Haima. Voor de meesten is dit het formele einde van een lange lijdensweg. Veel van deze fabrieken stonden in de praktijk al jaren nagenoeg stil. Door dit harde overheidsbesluit is een terugkeer als volwaardig en onafhankelijk automerk nu definitief onmogelijk geworden.
De val van deze merken toont genadeloos aan hoe snel de eisen van de consument (en de overheid) zijn veranderd. Neem bijvoorbeeld FAW Xiali. Dat merk was in de jaren negentig en vroege jaren tweeduizend een absolute gigant in de Chinese straten. Ze bouwden goedkope, massale compacte wagens die jarenlang het lokale taxibeeld domineerden en de gemiddelde Chinees überhaupt mobiel maakten. Vandaag de dag telt die nostalgie echter niet meer; wie geen geavanceerde EV's van de band laat rollen, moet simpelweg het veld ruimen.
Van BMW-partner tot Porsche-kopieerder
Het rijtje afgedankte merken bevat voor de kenner nog meer opvallende namen. Zo werd Brilliance Auto in het westen voornamelijk bekend dankzij hun grote en langdurige joint-venture met BMW. Hun eigen merken (Zhonghua en Jinbei) produceerden lokaal vooral busjes en sedans voor overheidsdiensten, maar wisten die stabiele positie nooit om te zetten in de benodigde technologische innovatie.
Een ander, zeer bekend slachtoffer is Zotye Auto. Dit merk genoot jarenlang een ietwat twijfelachtige, internationale reputatie vanwege hun schaamteloze ontwerppraktijken. Hun bekendste wapenfeit was de Zotye SR9, een SUV die tot in het kleinste detail een exacte, maar uiterst goedkope kopie was van de Porsche Macan. In het verleden kwam je als Chinees budgetmerk nog weg met dergelijk kopieergedrag, maar de moderne Chinese autokoper eist inmiddels eigen, origineel design en geavanceerde techniek.
Groeien of verdwijnen
Het rigoureus opschonen van deze zogeheten 'zombiebedrijven' is een essentieel onderdeel van een veel bredere, snoeiharde strategie van Peking. De overheid wil de enorme wirwar aan tientallen kleine, zwakke automerken drastisch uitdunnen om zo een paar ijzersterke giganten over te houden die mondiaal kunnen domineren.
Merken die simpelweg niet de diepe zakken hebben om miljarden te investeren in batterijtechniek, enorme gigafactories en zelfrijdende software, worden vakkundig opgeruimd. Vastgoed, leverancierscontracten en merkrechten blijven wellicht behouden voor doorstarten in compleet andere sectoren, maar als autobouwer is het doek voor deze acht pioniers definitief gevallen. Het bewijst nog maar eens dat de Chinese droom net zo makkelijk kan eindigen in een zakelijke nachtmerrie.