Dit is het best verkochte voertuig aller tijden (en het is niet wat je denkt)

Wanneer je iemand vraagt naar het meest geproduceerde voertuig in de geschiedenis, vallen steevast namen van legendarische personenauto's. Modellen zoals de Volkswagen Golf of de Honda Super Cub motorfiets scoren inderdaad waanzinnige productiecijfers. Geen van deze iconen komt echter ook maar enigszins in de buurt van de absolute recordhouder.

Het meest gebouwde vervoersmiddel ter wereld is namelijk de Flying Pigeon PA-02. Sinds de vroege jaren vijftig zijn er maar liefst ruim een half miljard exemplaren van deze Chinese fiets geproduceerd. Wat dit astronomische verkoopcijfer extra absurd maakt, is de dramatisch slechte techniek en het feit dat het ontwerp al bijna tachtig jaar nagenoeg ongewijzigd is gebleven.

Een keiharde communistische opdracht

De geschiedenis van de massaproductie begon in 1949, direct nadat Mao Zedong de macht greep in China. De kersverse communistische regering beval een grote fabriek in de stad Tianjin om onmiddellijk een robuuste transportfiets voor de arbeidersklasse te ontwikkelen. Het voertuig moest de absolute ruggengraat van de nieuwe samenleving worden.

Fabrieksarbeider Huo Baoji kreeg de loodzware verantwoordelijkheid en besloot het zichzelf uiterst makkelijk te maken. Hij weigerde ook maar iets nieuws te ontwikkelen en kopieerde in plaats daarvan schaamteloos een zware Britse Raleigh Roadster uit 1932. Deze fiets, uitgerust met een onverwoestbaar stalen frame en verouderde remmen, rolde in de zomer van 1950 voor het eerst van de band onder de vredige naam Flying Pigeon.

Maandenlang wachten op een stalen loodgieter

In de daaropvolgende decennia groeide China al snel uit tot de absolute grootmacht van de tweewielers. Voor de hardwerkende Chinese burger gold de aanschaf van de Flying Pigeon decennialang als de ultieme droom, vergelijkbaar met het bezit van een zeldzaam westers horloge of een dure radio.

De aanschafprijs was immens en bedroeg doorgaans zo'n twee tot vier volledige maandsalarissen van een reguliere fabrieksarbeider. Kopers moesten bovendien jarenlang op gigantische wachtlijsten staan. Ze hadden uiterst sterke persoonlijke connecties nodig om de onhandige loodzware stalen fiets ooit daadwerkelijk in ontvangst te mogen nemen.

Techniek uit de prehistorie

Het meest verbazingwekkende aan deze half miljard geproduceerde exemplaren is hun middeleeuwse techniek. Terwijl westerse fabrikanten al decennialang soepele handremmen en betrouwbare versnellingen gebruikten, bleef de Pigeon koppig vasthouden aan stangenremmen uit de jaren twintig.

Bij dit prehistorische remsysteem drukken stalen stangen de remblokken simpelweg snoeihard tegen de binnenkant van de velg. In de stromende regen werkte dit systeem ronduit dramatisch, maar het mechanisme kende één gigantisch voordeel: het weigerde pertinent om kapot te gaan. Het simplistische stalen systeem werkte bovendien zonder kwetsbare kabels, waardoor elke plattelandsbewoner met een stevige hamer zijn eigen fiets weer feilloos kon oplappen.

Trots en een bizar relatiegeschenk

De fiets was niet alleen een uiterst krakkemikkig transportmiddel, maar werd al snel het ultieme symbool van de Chinese arbeiderstrots. In 1989 ontving de toenmalige Amerikaanse president George H.W. Bush zelfs een exclusief stel Flying Pigeons als officieel staatsgeschenk.

Dit gebaar was bijzonder persoonlijk. Bush had tijdens zijn eerdere jaren als ambassadeur in Beijing steevast de fiets gepakt in plaats van de diplomatieke limousine. Vandaag de dag rolt de oer-Pigeon overigens nog steeds in kleine aantallen uit de sterk gemoderniseerde fabriek, compleet met dezelfde dramatische remmen. In het moderne China van hogesnelheidstreinen en drones is het inmiddels echter niets meer dan puur nostalgisch speelgoed.