Jeremy Clarkson brak deze strenge BBC-regel om Nick Mason van Pink Floyd over te halen zijn zeldzame Ferrari Enzo voor Top Gear uit te lenen

In de gouden jaren van het programma Top Gear was er vrijwel geen enkele zeldzame supercar veilig voor het testcircuit op het vliegveld van Dunsfold. Presentatoren Jeremy Clarkson, James May en Richard Hammond reden wekelijks in de meest exclusieve wagens ter wereld. De makers van het Britse autoprogramma kregen deze voertuigen echter lang niet altijd zomaar mee van de fabrikant of de lokale eigenaar.

Een van de meest gewilde en zeldzame auto's in het jaar 2005 was de Ferrari Enzo. Met een totale productie van slechts vierhonderd exemplaren was het bijzonder lastig om een model voor een televisietest te bemachtigen. Om toch een exemplaar voor de camera te krijgen, besloot Clarkson achter de schermen een dubieuze deal te sluiten met een beroemde Britse muzikant.

Geen enkele eigenaar wilde meewerken

In een recente aflevering van de Road To Success podcast blikte Nick Mason, de bekende drummer van de band Pink Floyd, uitgebreid terug op zijn specifieke televisieoptreden in het programma. Mason bezit een aanzienlijke autocollectie en was begin deze eeuw een van de gelukkige Britse eigenaren van een felrode Ferrari Enzo. De redactie had destijds dringend een exemplaar nodig voor een item en benaderde werkelijk alle bekende eigenaren in Groot Brittannië om mee te werken.

De reacties van de gefortuneerde bezitters waren uiterst teleurstellend. Niemand, inclusief Mason, voelde er iets voor om zijn exclusieve Italiaanse hypercar kosteloos uit te lenen voor een ruwe testrit over de beruchte landingsbaan. Toen de reguliere verzoeken faalden, besloot de presentator persoonlijk in te grijpen en Mason een voorstel te doen dat lijnrecht tegen de interne richtlijnen indruiste.

De sluwe deal met de muzikant

Mason had in diezelfde periode een eigen boek geschreven over de roemruchte geschiedenis van Pink Floyd. Clarkson stelde voor om dit specifieke boek in ruil voor het gebruik van de auto uitgebreid en positief onder de aandacht te brengen in de uitzending. Als Mason zijn Enzo richting het testcircuit zou sturen, zou de presentator zorgen voor een miljoenenpubliek voor zijn nieuwe publicatie.

"We mogen eigenlijk geen reclame maken in Top Gear, maar ik zei tegen hem: luister, als we jouw auto mogen hebben, smokkel ik er wel een paar verwijzingen in en ik denk niet dat de hoge heren daar iets van zullen merken."

Tijdens de uitzending kwam Top Gear deze opmerkelijke belofte ruimhartig na. Clarkson prees het boek opzichtig aan en het publiek in de studio droeg zelfs zichtbaar shirts met teksten waarin de publicatie werd aanbevolen als een ideaal kerstcadeau. De drummer ontving hiermee een enorme hoeveelheid gratis zendtijd en het televisieprogramma had eindelijk het beoogde en exclusieve testvoertuig in de studio staan voor een spectaculaire ronde.

Muzikale knipogen en een ronderecord

De felrode Rosso Corsa Ferrari Enzo uit 2003 werd vervolgens niet gespaard tijdens de opnames. Met een atmosferische V12 en 651 pk aan boord werd het voertuig agressief over het circuit gejaagd. The Stig zette een indrukwekkende rondetijd van 1:19.0 op de klokken. Hiermee versloeg de Italiaanse exoot direct zijn grootste concurrent uit die tijd, de Porsche Carrera GT. Mason heeft de exclusieve wagen overigens tot op de dag van vandaag nog steeds in zijn bezit.

Naast het promoten van het boek besloot Clarkson de uitzending nog wat extra lading te geven door de hele review te doorspekken met muzikale Easter eggs. In zijn script verwerkte hij opvallend veel titels van Pink Floyd nummers. Zo refereerde de presentator subtiel naar hits als The Dark Side of the Moon en Wish You Were Here. Tijdens de snelle ronde van The Stig klonk bovendien Another Brick in the Wall uit de speakers, waarna Mason het testcircuit per helikopter verliet op de klanken van het toepasselijke nummer Money.

De interne regels van de zender

Het aanprijzen van dit boek was in de basis een directe overtreding van de regels van de BBC. Als een publiek gefinancierde omroep hanteert de zender strikte richtlijnen omtrent redactionele onafhankelijkheid en commerciële belangen. Programma's die gefinancierd worden door belastinggeld mogen geen enkele vorm van commerciële reclame, productplaatsing of persoonlijke belangenverstrengeling bevatten om de objectiviteit te waarborgen.

Het uitruilen van dure televisiezendtijd voor het gebruik van een sportwagen was daardoor een bewuste en stevige overtreding. Volgens voormalig producent Andy Wilman was het complete productieteam zich hier destijds absoluut van bewust. Ze kozen er weloverwogen voor om de wens voor een goede autoshow boven de administratieve regels te stellen, ongeacht de eventuele gevolgen voor het team dat verantwoordelijk was voor de naleving van deze wetgeving.

Bekijk ook

Richard Hammond doet eindelijk een boekje open over de grootste Top Gear-schandalen | Autobahn

Een pijnlijk voorbeeld voor nieuwkomers

Het incident bleef binnen de muren van de omroep niet onopgemerkt en groeide uit tot een veelbesproken leerdoel binnen de organisatie. De bewuste uitzending met de Ferrari en de opvallende boekpromotie werd de jaren daarna veelvuldig gebruikt tijdens interne cursussen en trainingen van de omroep.

Nieuwe medewerkers kregen de beelden te zien als het ultieme schoolvoorbeeld van foute productplaatsing op televisie en hoe redacties hier de fout in kunnen gaan. De redactie achter Top Gear zag het daarentegen vooral als een ereteken. Het toont aan dat het voormalige team er werkelijk alles aan deed om de kijker van de meest bijzondere auto's te voorzien. Zelfs als daarvoor de strakke spelregels van de eigen werkgever tijdelijk en doelbewust genegeerd moesten worden voor een mooi televisiefragment.