Je verkeersboete uit 2024 of 2025 was mogelijk te hoog: krijg je nu geld terug?

De zaak is groter dan een paar tientjes korting op één boete. Het Nederlandse boetesysteem ligt op meerdere plekken onder vuur: de basisboetes zijn volgens sommige rechters te hard gestegen, terwijl ook de forse verhogingen bij te laat betalen juridisch ter discussie staan.

Niet de overtreding, maar de verhoging staat ter discussie

Laat één ding duidelijk zijn: geen enkele rechter zegt dat door rood rijden, te hard rijden of het onterecht inrijden van een milieuzone ineens mag. De discussie draait om iets anders: de vraag of de overheid verkeersboetes mag gebruiken om gaten in de Rijksbegroting te dichten.

Met de Wet Mulder worden lichte verkeersovertredingen bestraft met vaste boetebedragen. Die boetes gingen in 2024 met 10 procent omhoog. Dat was deels inflatiecorrectie, maar ook deels een extra beleidsmatige verhoging. In 2025 volgde opnieuw een verhoging met het inflatiecijfer van 3,2 procent. Volgens de kantonrechter waren die verhogingen onevenredig.

Bekijk ook

Rechter: overheid mocht verkeersboetes in 2024 en 2025 niet verhogen | Autobahn

Waarom de rechter de verhoging problematisch vindt

De kern van het oordeel is dat verkeersboetes geen verkapte belastingheffing mogen worden. Als boetes worden verhoogd om de begroting rond te krijgen, worden verkeersovertreders volgens de rechter feitelijk gebruikt als inkomstenbron. Dat kan juridisch niet de bedoeling zijn.

Daarbij speelt ook de scheefgroei in het boetestelsel mee. Het Openbaar Ministerie waarschuwde in 2023 al dat verkeersboetes veel harder zijn gestegen dan boetes voor andere strafbare feiten. Een veelgenoemd voorbeeld: een eenvoudige mishandeling kan met een strafbeschikking van 400 euro worden afgedaan, terwijl parkeren op een gehandicaptenparkeerplaats al goed was voor een Mulder-boete van 440 euro.

Dit scheelde het in de rechtszaken

In de twee zaken die voor de kantonrechter lagen, werden de boetes verlaagd naar het bedrag dat in 2023 gold. Het gaat dus niet om het schrappen van de hele boete, maar om het terugdraaien van de verhoging.

In één zaak kreeg iemand in 2024 een boete omdat hij op de A27 met een te brede bestelbus reed op een rijstrook waar dat niet mocht. Die boete ging van 180 naar 160 euro. In de andere zaak reed iemand in 2025 met een oudere dieselauto de milieuzone van Utrecht in. Die boete werd verlaagd van 120 naar 110 euro.

Bekijk ook

Nieuwe regels in juli: je auto wordt veiliger, maar de rekening ook flink hoger | Autobahn

Een tweede probleem: boetes die verdrievoudigen

Naast de hoogte van de boetes zelf staat ook het systeem van verhogingen bij te laat betalen onder druk. Wie een verkeersboete niet op tijd betaalt, krijgt normaal gesproken eerst een verhoging van 50 procent. Daarna kan nog een verhoging van 100 procent volgen. Een boete van 50 euro kan daardoor oplopen tot 150 euro.

Ook daarover loopt een juridische discussie. De advocaat-generaal heeft de Hoge Raad geadviseerd kritisch naar die verhogingen te kijken, omdat ze mensen die al moeite hebben met betalen nog verder in de problemen kunnen brengen. Vooral kwetsbare burgers kunnen zo door één gemiste betaling snel in schulden terechtkomen.

Krijg je nu automatisch geld terug?

Voor wie zijn boete uit 2024 of 2025 al heeft betaald, verandert er voorlopig niets automatisch. Het CJIB gaat niet uit zichzelf bedragen terugstorten op basis van deze uitspraak. Het oordeel geldt voor de concrete zaken die zijn gevoerd, niet meteen voor alle boetes uit 2024 en 2025.

Daar komt bij dat rechters nog verdeeld zijn. Andere kantonrechters van dezelfde rechtbank hebben zich ook over de kwestie uitgesproken. Eén rechter volgde de lijn dat de verhoging onevenredig was, terwijl een andere rechter vond dat de regering wel de politieke ruimte had om boetes te verhogen. Uiteindelijk zullen hogere rechters waarschijnlijk meer duidelijkheid moeten geven.

Bekijk ook

Bijna een miljard euro naar de staat: dit waren de meest voorkomende verkeersboetes en de duurste locaties in 2025 | Autobahn

Wat kun je nu wél doen?

Heb je een verkeersboete uit 2024 of 2025 en loopt je bezwaar of beroep nog, dan kan deze discussie relevant zijn. De uitspraak kan in lopende zaken een argument worden, maar biedt geen garantie op succes. Daarvoor is de juridische lijn nog te onzeker.

Heb je een boete gekregen, betaal dan vooral op tijd als je verdere verhogingen wilt voorkomen. Lukt betalen niet, kijk dan tijdig naar de mogelijkheden voor een betalingsregeling of hulp bij het CJIB. Juist de verhogingen bij te laat betalen kunnen een relatief kleine boete snel veel duurder maken.

Waarom dit groter is dan één boete

De discussie gaat uiteindelijk niet over de vraag of verkeersovertredingen bestraft mogen worden. Natuurlijk mag dat. De vraag is of verkeersboetes nog in verhouding staan tot de overtreding, of dat ze steeds vaker worden gebruikt als makkelijke inkomstenbron voor de overheid.

Voor automobilisten is dat geen abstract juridisch debat. Het gaat om boetes die de afgelopen jaren merkbaar duurder zijn geworden, soms met flinke verhogingen als er niet op tijd wordt betaald. Tot hogere rechters duidelijkheid geven, staat niet de verkeersboete zelf, maar wel de manier waarop die steeds duurder werd, stevig ter discussie.