Je tank weer duurder: en dat verandert niet zodra de olieprijs zakt

Toch is dat niet het hele verhaal. De prijs die je vandaag betaalt loopt een paar dagen achter op de wereldmarkt, en wordt bovendien minder door de ruwe olie bepaald dan bijna iedereen denkt. Wie deze dagen tankt, doet er goed aan te begrijpen hoe dat werkt, want daar valt geld mee te besparen of juist te verliezen.

Waarom de pomp achterloopt op het nieuws

Tussen het vat ruwe olie op de wereldmarkt en de slang in je auto zitten meerdere schakels: raffinaderijen, distributeurs en pomphouders. Elke schakel heeft eigen prijzen en contracten, en daardoor beweegt de pomp niet één op één mee met het laatste nieuws. In de praktijk loopt de prijs aan de pomp een paar dagen achter op de wereldmarkt.

De toezichthouder heeft dat concreet gemeten. Volgens de Autoriteit Consument en Markt volgt de pompprijs de bewegingen met ongeveer één tot twee dagen vertraging. Bij een stevige, aanhoudende stijging zoals nu betekent dat: de volledige doorwerking van deze week zie je pas de komende dagen op het prijzenbord verschijnen. De piek ligt dus waarschijnlijk nog voor je, niet achter je.

Niet de olieprijs, maar de raffinaderij bepaalt je tank

Hier zit een misverstand dat bijna iedereen deelt. Je zou denken dat de prijs van ruwe olie bepaalt wat je aan de pomp betaalt, maar dat klopt maar voor een klein deel. Volgens de meest recente Monitor Brandstofprijzen van de Autoriteit Consument en Markt volgen de pompprijzen vooral de groothandelsprijzen van de raffinaderijen, en veel minder de ruwe olieprijs. Raffinaderijen kopen olie in en maken er benzine en diesel van, en die eindproducten kunnen een heel eigen prijsbeweging hebben.

Dat verklaart iets wat veel automobilisten deze zomer opviel. Zelfs toen de olieprijs alweer terug was op het niveau van voor de oorlog in Iran, bleef de pomp hoog staan. De ACM wijst daarvoor niet naar traag reagerende pomphouders, maar naar de hoge groothandelsprijzen: de raffinaderijen vragen meer, en dat werkt door tot in jouw tank. Sterker nog, de toezichthouder vond in deze monitor geen aanwijzing dat pomphouders een daling langzamer doorgeven dan een stijging.

Bekijk ook

Veel automobilisten kijken naar de verkeerde benzineprijs | Autobahn

Wat je hier nu concreet mee kunt

Zolang de onrust rond de Straat van Hormuz aanhoudt, is de kans groot dat de prijs de komende dagen verder oploopt in plaats van daalt. Moet je binnenkort een volle tank, dan is eerder tanken dan later deze week statistisch gezien vaker gunstig dan ongunstig. Zekerheid bestaat niet, want een plotselinge de-escalatie kan de prijs net zo hard laten dalen, maar de richting van het risico is duidelijk.

Belangrijker is waar je tankt. Het verschil tussen de duurste snelwegpomp en een onbemand station langs een provinciale weg loopt al snel op tot tien tot vijftien cent per liter. Op een tank van vijftig liter is dat zeven euro, en dat verschil is groter dan de dagelijkse schommeling door het nieuws. De adviesprijs van 2,503 euro is bovendien een landelijk gemiddelde: onder de hoofdwegen betaal je vaak fors minder. Reken niet op de aangekondigde daling zodra het conflict luwt, want die komt er traag en waarschijnlijk maar gedeeltelijk.

Bekijk ook

Trap niet in deze tankval als je binnenkort een auto huurt op vakantie | Autobahn

Reken je niet rijk aan de daling

De krantenkop over de olieprijs van vandaag zegt vooral iets over wat je volgende week gaat betalen, niet over vanochtend. Aan de wereldpolitiek verander je niks, aan het moment en de plek van je tankbeurt wel. En verwacht geen wonderen als de olieprijs straks weer zakt: zolang de raffinaderijen hoge groothandelsprijzen vragen, blijft de pomp hoog staan, ook als het vat ruwe olie alweer goedkoper is.

Houd de komende dagen dus vooral je eigen tankbeurt in de gaten in plaats van het nieuws uit de Straat van Hormuz. Tank op tijd, kijk verder dan de eerste de beste snelwegpomp, en ga er niet van uit dat een dalende olieprijs je morgen al lucht geeft. De onrust in de wereld bepaalt de richting, maar wat jij aan de pomp betaalt, beslis je voor een flink deel zelf.

Bekijk ook

Nederlanders doken ineens op deze tweedehands auto’s, maar de paniek is alweer voorbij | Autobahn