Onderweg

2.300 jaar gepraat, nu komt hij er: waarom deze recordbrug ineens een militair project heet

Rond 250 voor Christus legden de Romeinen volgens overlevering houten planken over drijvende vaten om de Straat van Messina over te steken, en marcheerden er zelfs een kudde olifanten overheen.

Nick ter Arkel
3 minuten
Tolwegen
Snelweg
Autovakantie
Fotomontage van een 3D-render van de geplande Messinabrug naast Matteo Salvini die de pers te woord staat bij de Straat van Messina

Sindsdien hebben talloze leiders geprobeerd de kloof tussen Sicilië en het Italiaanse vasteland met een echte brug te overbruggen, en faalden ze allemaal. Nu lijkt het er dan toch van te komen, en de reden waarom is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk: de langste hangbrug ter wereld heet ineens een defensieproject.

Een record van 3,3 kilometer

De cijfers zijn indrukwekkend. De brug over de Straat van Messina krijgt een centrale overspanning van 3.300 meter, waarmee hij de huidige recordhouder, de Turkse Çanakkale 1915-brug, ruimschoots voorbijstreeft. De totale lengte bedraagt bijna 3.700 meter, gedragen door twee pylonen van zo'n 400 meter hoog. Er komen twee rijstroken per richting met vluchtstrook en in het midden een dubbel spoor.

De Italiaanse regering onder premier Giorgia Meloni gaf in augustus 2025 definitief groen licht, met een budget van ten minste 13,5 miljard euro (peildatum juli 2026). De bouw zou dit jaar moeten starten en de brug zou rond 2032 klaar moeten zijn. Voor een project waarover al sinds de jaren zestig serieus wordt gepraat, en dat sindsdien talloze keren is goedgekeurd en weer afgeblazen, is dat een mijlpaal.

De boekhoudtruc achter de brug

Waarom lukt het nú wel? Daarvoor moet je naar de NAVO kijken. De bondgenoten hebben afgesproken dat ze richting 2035 vijf procent van hun bruto binnenlands product aan defensie besteden. Van die vijf procent mag anderhalf procent naar defensiegerelateerde zaken, en daar valt ook infrastructuur onder. Italië, dat op dit moment ver onder de norm zit, greep die uitzondering met beide handen aan.

Minister van Infrastructuur Matteo Salvini presenteert de brug daarom niet alleen als vervoersproject, maar als strategische investering. Het argument: Sicilië huisvest een NAVO-marinebasis, en de brug zou het verplaatsen van troepen naar het zuiden vergemakkelijken. Zo verschuift een civiel bouwproject van 13,5 miljard euro op papier naar de defensiebegroting, en komt de NAVO-norm ineens een stuk dichterbij. Slim gevonden, maar niet iedereen trapt erin.

"De brug kan een sleutelrol spelen in de verdediging en veiligheid en kan het vervoer van Italiaanse en andere NAVO-troepen naar het zuiden vergemakkelijken."

De Italiaanse regering over waarom de Messinabrug meetelt als defensie-investering

Ook de NAVO kijkt bedenkelijk

Critici noemen de defensievlag een doorzichtige truc. Zoals ook zakenzender CNN signaleert, is er geen enkele NAVO-evaluatie die de brug een echte strategische functie toekent. Sterker nog, er zijn Amerikaanse rapporten die de militaire waarde van zo'n hangbrug juist in twijfel trekken, omdat hij kwetsbaar is en duur om te beschermen. Militair analist Antonio Mazzeo stelt dat Italië zo simpelweg zijn defensie-uitgaven kunstmatig opblaast.

Daar komt een ongemakkelijk detail bij: de Straat van Messina ligt op dit moment buiten de militaire mobiliteitscorridor die de NAVO voor Italië heeft aangewezen. Een brug die troepen sneller naar het zuiden brengt, klinkt logisch, maar de plek past niet in de bestaande militaire plannen. De defensieredenering is dus eerder een begrotingsargument dan een strategische noodzaak.

Wat het voor de Sicilië-ganger betekent

Voor de Nederlandse vakantieganger die met de auto of camper naar Sicilië trekt, verandert er op termijn wel iets concreets. Nu gaat al het verkeer nog met de veerboot: een overtocht die inclusief wachten flink kan oplopen, met in de spits wachttijden tot een uur of twee. Een retour met camper of caravan kost al snel tussen de 100 en 150 euro. Zelfs treinen gaan er nu nog letterlijk op de boot om over te steken.

De brug moet die oversteek terugbrengen tot een minuut of tien. Maar reken je nog niet rijk: het wordt een tolbrug met volledig elektronische heffing, en het tarief is nog niet bekend. Bovendien is de bouw nog allesbehalve zeker. De Italiaanse Rekenkamer haalde de plannen eerder onderuit, bewoners kregen onteigeningsbevelen, en er zijn zorgen over aardbevingsrisico, milieuschade en zelfs infiltratie door de maffia.

Van olifanten naar een offerte

Wat begon met Romeinse olifanten op een drijvende plankenbrug, eindigt vooralsnog met een begrotingskunstje in Brussel. De brug over de Straat van Messina is technisch een wonder in wording, maar de reden dat hij juist nu doorgaat, zegt meer over de druk op Europese defensiebudgetten dan over de verdediging van Sicilië.

Of de eerste auto's in 2032 echt overrijden, hangt nog van heel wat juridische hobbels af. Maar als het lukt, kan Italië zich straks op twee records beroemen: de langste hangbrug ter wereld, en misschien wel de creatiefste manier ooit om een NAVO-norm te halen.

Adobe Stock, NL Beeld / Abaca Press