'Nog nooit zo vol, nog nooit zo lelijk': waarom de camperdroom vastloopt op zijn eigen populariteit

Wat ooit een subcultuur was, een manier van leven voor een handjevol avonturiers, is uitgegroeid tot een massaverschijnsel. Volgens het Duitse Hamburger Abendblatt kwam de omslag vooral na de coronapandemie, toen social media het rondtrekkende bestaan in een eindeloze reeks perfecte plaatjes toonde. Onderzoeker Ulrich Reinhardt van de BAT-Stiftung für Zukunftsfragen vat het bondig samen: in de jaren na corona joeg social media de trend aan en zette het levensgevoel in een oneindige lus op het scherm.

Waarom juist het leven in een camper zoveel mensen aantrekt, heeft volgens Reinhardt een diepere reden. In onzekere tijden geeft een mobiel bestaan het gevoel dat je je leven zelf in de hand hebt. De camper biedt twee dingen tegelijk: de mogelijkheid om te ontsnappen, en een stukje thuis op wielen. Of het nu voor een weekendje is of als complete leefstijl.

Als de droom te vol raakt

Maar precies daar wringt het inmiddels. De busjes worden groter, comfortabeler en luxer, en het aantal campers groeit veel sneller dan het aantal plekken om te staan. Het gevolg laat zich raden: overvolle terreinen en oplopende irritatie. Een Hamburgs stel dat na elf jaar met hun omgebouwde Mercedes-vrachtwagen stopte, verwoordde het in het Hamburger Abendblatt zonder omhaal.

"Nog nooit waren de plekken zo vol, zo lelijk, de mensen zo onbeleefd. Nog nooit stonk het overal naar urine."

Hun busje staat inmiddels te koop. De vrijheid zoeken ze voortaan ergens anders. Het is een treffend voorbeeld van wat de onderzoeker ziet gebeuren: de romantiek van het vrije zwerven verdraagt zich slecht met de drukte die het succes ervan heeft veroorzaakt.

Geen einde, maar verzadiging

Toch wil Reinhardt niet spreken van het einde van vanlife. De reisvorm blijft populair en aantrekkelijk. Wat er nu gebeurt, duidt hij als een normale verzadiging. Niet iedereen blijft deze manier van reizen trouw, en de kosten zijn flink gestegen, waardoor lang niet iedereen nog een plek vindt, in ruimtelijke én in financiële zin.

Dat laatste voelen ook Nederlandse camperbezitters. Sinds 1 januari 2026 is het gunstige kwarttarief in de motorrijtuigenbelasting vervangen door het halftarief, waardoor camperbezit hier in één klap een stuk duurder werd. Reizen met een eigen camper is dus niet alleen drukker, maar ook prijziger geworden. Voor wie twijfelt tussen kopen en huren maakt dat nogal wat uit, iets waar we in eerdere artikelen uitgebreid op zijn ingegaan.

Bekijk ook

Dit eiland is helemaal klaar met wildkampeerders: 'Ik zie toeristen plassen voor mijn huis' | Autobahn

Twee kanten op

Verdwijnen zal het vanlife niet, denkt Reinhardt, maar het verandert wel van gedaante. Voor de komende tien tot twintig jaar verwacht hij een ontwikkeling in twee richtingen. Aan de ene kant komfortabele campers met elektrische aandrijving, rondom-service en een keurmerk voor duurzaamheid. Aan de andere kant juist minimalistische varianten, die inzetten op eenvoud en oorspronkelijkheid. De liefhebber kan straks dus kiezen: alle luxe van huis mee, of bewust bijna niets.

Wat er ook verandert, de kern blijft volgens de onderzoeker overeind: de romantische, avontuurlijke en natuurgebonden vakantie waarin vrijheid centraal staat. Al is die vrijheid van karakter veranderd. Waar het vroeger vooral ging om de vrijheid vóór iets, nieuwe indrukken, landen en culturen, gaat het nu steeds vaker om de vrijheid ván iets: van bereikbaarheid, van verwachtingen. En misschien is dat wel de grootste belofte van het busje aan zee. Alleen zul je die lege plek aan het water tegenwoordig wat vaker moeten delen.

Bekijk ook

Wat kost een camper echt in 2026? Vooral deze vaste lasten slopen je budget | Autobahn