In een van de grootste olielanden ter wereld stond dit stel 39 uur in de rij voor een tank benzine

Eind juni vertrok Vlad met zijn vrouw vanuit Vladivostok, in het uiterste oosten van Rusland, om een net gekochte auto naar Sint-Petersburg te rijden. Een enorme reis dwars door het land, maar op zich een simpele rit. Tot ze op 28 juni rond elf uur 's avonds stopten bij een tankstation aan de rand van Tsjita, in Siberie.

Daar sloten ze aan in een file die volgens Vlads eigen schatting al zo'n 2,8 kilometer lang was. Voor hen stonden ongeveer 1.000 auto's, bumper aan bumper, te wachten op benzine. De rij schoof elke 40 minuten zo'n 50 meter op. Pas op 30 juni, in de vroege middag, was hun tank eindelijk gevuld. Ze hadden op dat moment 39 uur voor de pomp gestaan.

Om het vol te houden huurden ze een hotelkamer vlakbij en losten ze elkaar af. De een bleef in de auto om die telkens een paar meter vooruit te rijden, de ander ging zich wassen en slapen, waarna ze wisselden. De sfeer was gespannen, vertelde Vlad aan het onafhankelijke Russische medium Meduza.

"Mensen konden elkaar wel vermoorden."

Zelf zag hij het niet zover komen. Sterker nog, veel wachtenden deelden juist eten, water en sigaretten met elkaar, en sommigen duwden auto's die droog stonden naar de pomp. In de regio waren zelfs Telegram-groepen ontstaan om bij te houden welke stations nog brandstof hadden.

Een olieland zonder benzine

Het bizarre aan dit verhaal is waar het zich afspeelt. Rusland is een van de grootste olieproducenten ter wereld, en juist daar staan automobilisten nu dagenlang in de rij voor een paar liter benzine. Tsjita is daarbij een berucht knelpunt geworden voor iedereen die van oost naar west door het land trekt. Het eerstvolgende tankstation naar het oosten ligt in Skovorodino, zo'n elf uur rijden verderop. Daartussen is niets.

De schaarste dwingt tot strenge rantsoenering. Veel stations in Tsjita krijgen maar zo'n 500 liter per levering binnen en geven daarom hooguit 15 liter per auto. Het station waar Vlad stond, was een uitzondering met maximaal 50 liter per beurt, en juist daardoor was de rij er zo lang: iedereen wilde daar zijn.

Waarom de pompen leeg zijn

De lege tanks in Tsjita zijn geen lokaal toeval, maar het gevolg van een landelijke crisis. Sinds het voorjaar zijn Oekraiense droneaanvallen op Russische olie-installaties, raffinaderijen, depots en terminals, sterk toegenomen. Volgens internationale berichtgeving zijn er inmiddels meer dan veertig geraakt, en ligt daardoor ongeveer een derde van de Russische raffinagecapaciteit stil. In juni lag de hoeveelheid geraffineerde olie zo'n kwart lager dan een jaar eerder.

Het gevolg is in het hele land te merken. Verkoopbeperkingen gelden inmiddels in de overgrote meerderheid van de Russische regio's, en volgens een analyse van CNN kampt bijna heel Rusland met tekorten of verstoringen. De benzineproductie ligt naar schatting zo'n 20 procent onder de vraag. Moskou is brandstof gaan invoeren uit India en Kazachstan en heeft de eigen export beperkt. Zelfs in de hoofdstad staan bestuurders soms meer dan een uur in de rij bij stations die niet meer dan 10 of 30 liter per persoon verkopen.

Het net raakt langzaam dicht

De crisis kruipt intussen verder. Begin juli werd de grootste raffinaderij van het land, in Omsk, geraakt en kort daarna stilgelegd. Waar de schaarste het nijpendst is, zijn nieuwe fenomenen ontstaan: handelaren vullen jerrycans en verkopen de inhoud met flinke winst door, en er wordt zelfs betaald voor een plek vooraan in de kilometerslange rijen.

Voor automobilisten als Vlad betekent het dat een simpele verplaatsing plots weer een onderneming is geworden, iets wat je vooraf plant en waar je desnoods dagen voor uittrekt. Een gek idee, in een tijd waarin de meesten van ons alleen even hoeven na te denken over waar de pomp het goedkoopst is. Hoe anders dat kan zijn, en hoeveel je op je vakantie kunt besparen door slim te tanken, lees je in ons overzicht van de tankprijzen in Europa.

Bekijk ook

Niet Luxemburg: dit is deze zomer verrassend het goedkoopste tankland van Europa | Autobahn