Wat Nederland achter het stuur toelaat, kan je over de grens geld kosten

Spanje is daarvan een goed voorbeeld, al ligt de werkelijkheid genuanceerder dan veel vakantielijstjes suggereren. Ook daar zijn een broodje of slippers niet letterlijk verboden. De politie kijkt vooral of je aandacht, bewegingsvrijheid en controle over de auto eronder lijden.

In Spanje wordt niet je lunch, maar je rijgedrag bestraft

De Spaanse verkeersregels bepalen dat een bestuurder zijn voertuig voortdurend moet kunnen beheersen. Daarnaast moet hij voldoende bewegingsvrijheid, zicht en aandacht behouden. Een broodje, koffiebeker of flesje water wordt in die bepalingen niet als afzonderlijke overtreding genoemd.

Dat betekent niet dat je tijdens het rijden onbeperkt kunt lunchen. Wie langdurig naar een verpakking kijkt, met twee handen een broodje openmaakt of door een omgevallen drankje wordt afgeleid, kan alsnog worden beboet. De overtreding zit dan niet in het eten zelf, maar in het verlies van aandacht of voertuigbeheersing.

Slippers worden pas een probleem bij de pedalen

Ook slippers zijn in Spanje niet categorisch verboden. Toch kan een agent optreden wanneer het schoeisel van de voet glijdt, achter een pedaal blijft hangen of de bestuurder belemmert bij het remmen en schakelen. De Spaanse verkeersdienst adviseert daarom schoeisel dat goed vastzit en waarmee de pedalen nauwkeurig kunnen worden bediend.

Voor dikke kleding en make-up geldt in grote lijnen dezelfde redenering. Een winterjas is niet automatisch strafbaar, maar kan wel een probleem worden wanneer de bestuurder zich onvoldoende kan bewegen. Make-up aanbrengen wordt riskant zodra de aandacht langere tijd van de weg verdwijnt of beide handen niet beschikbaar zijn.

De Nederlandse en Spaanse regels lijken opvallend veel op elkaar

Volgens Rembrandt Groenewegen, expert bij rechtsbijstandsorganisatie DAS, is Nederland relatief soepel met afleidende handelingen achter het stuur. Eten, make-up aanbrengen of rijden met slippers is hier niet afzonderlijk verboden. De politie kan wel optreden wanneer het gedrag de verkeersveiligheid aantast.

“Nederland blijft vasthouden aan een systeem waarbij pas wordt opgetreden als daadwerkelijk gevaarlijk rijgedrag ontstaat.”

Toch is het verschil met Spanje kleiner dan deze tegenstelling doet vermoeden. Ook de Spaanse regels draaien bij eten, kleding en schoeisel vooral om aandacht, bewegingsvrijheid en controle. Een simpel onderscheid tussen een soepel Nederland en een streng Spanje doet daarom geen recht aan de manier waarop beide landen deze situaties beoordelen.

Een boete hoeft niet te wachten op een ongeluk

Een agent hoeft niet eerst te wachten tot een bestuurder daadwerkelijk botst. Wanneer zichtbaar is dat iemand de pedalen niet goed kan bedienen, lang naar beneden kijkt of nauwelijks controle over het stuur houdt, kan dat al voldoende aanleiding zijn om op te treden.

Daardoor blijft de beoordeling sterk afhankelijk van de situatie. Twee bestuurders kunnen allebei iets eten, terwijl alleen degene die slingert, een verpakking met twee handen opent of nauwelijks op de weg let een boete krijgt. Niet het voorwerp in de hand, maar de invloed op het rijden is doorslaggevend.

Wat thuis gewoon lijkt, kan op vakantie geld kosten

Voor Nederlandse vakantiegangers zit precies daar de valkuil. Een handeling die thuis niet afzonderlijk verboden is, kan in een ander land strenger worden beoordeeld of gecontroleerd. Bovendien bestaan er naast deze algemene regels ook concrete nationale verboden die Nederland niet kent.

Leg eten en drinken daarom voor vertrek klaar en stop wanneer je iets moet openen of zoeken. Draag schoeisel waarmee je de pedalen zeker kunt bedienen en laat spullen niet los door de auto slingeren. Niet alles wat Nederland achter het stuur toelaat, is over de grens verboden. Maar zodra dezelfde gewoonte je aandacht of controle aantast, kan de vakantierit wel eindigen met een boete.