Volkswagen kan 100.000 banen schrappen, maar één stoel blijft al een jaar leeg

Volgens onderzoek van Handelsblatt lag met Bosch-manager Erika Rasch al een ervaren kandidaat klaar. Haar benoeming zou echter zijn vastgelopen doordat de werknemers- en eigenaarszijde tegelijkertijd ruzieden over een nieuw technologieressort. Daardoor bleef een cruciale bestuursfunctie opnieuw onbezet.

De stoel die juist nu niet leeg mag blijven

Sinds het vertrek van personeelsbestuurder Gunnar Kilian heeft Volkswagen al ruim een jaar geen vaste arbeidsdirecteur. Volkswagen-merkchef Thomas Schäfer neemt de functie voorlopig waar, terwijl zijn personeelsmanager Arne Meiswinkel de dagelijkse werkzaamheden in de praktijk grotendeels zou leiden.

Een tijdelijke oplossing hoeft onder normale omstandigheden geen groot probleem te zijn. Dat verandert wanneer een concern mogelijk tienduizenden functies moet schrappen, personeel moet omscholen en voor verschillende fabrieken een nieuwe bestemming zoekt. Juist dan is de persoon die namens de directie met werknemersvertegenwoordigers onderhandelt van groot belang.

Bosch-manager leek al klaar voor Wolfsburg

Voor de vergadering van de raad van toezicht op 9 juli leek een oplossing binnen bereik. De belangrijkste betrokkenen zouden zich vooraf al op Erika Rasch als kandidaat hebben gericht. Volkswagen en Bosch wilden haar mogelijke overstap niet bevestigen of inhoudelijk bespreken.

Rasch lijkt inhoudelijk goed bij de opdracht te passen. Zij houdt zich bij Bosch op concernniveau bezig met personeels- en cultuurvraagstukken en heeft ervaring met reorganisaties, omscholing en overleg met ondernemingsraden en vakbonden. Ook was zij betrokken bij de sluiting van fabrieken en bedrijfsonderdelen.

Een tweede bestuursstoel trok alles weer open

Volgens de reconstructie van Handelsblatt koppelden werknemersvertegenwoordigers hun steun voor Rasch aan de invulling van een nieuw technologieressort. Daarin zouden onder meer techniek, ontwikkeling en inkoop worden samengebracht. De eigenaarszijde zou de door werknemers gewenste kandidaat voor die functie niet hebben geaccepteerd.

Daardoor werd de personeelsbenoeming onderdeel van een veel groter gevecht over invloed. De machtsverdeling bij Volkswagen maakt zulke beslissingen ingewikkeld: werknemersvertegenwoordigers en de deelstaat Nedersaksen hebben veel invloed in de raad van toezicht. Het bredere reorganisatievoorstel werd daar op 9 juli volgens bronnen met 12 tegen 7 stemmen afgewezen.

Die 100.000 banen zijn nog geen ontslagbesluit

Binnen de Volkswagen-groep zijn al personeelsreducties afgesproken die samen ongeveer 50.000 functies raken, onder meer bij Volkswagen, Audi en Porsche. Uit een interne memo die Reuters inzag blijkt dat de berekende kostenachterstand theoretisch nog eens ongeveer 50.000 functies kan kosten.

Dat betekent niet dat Volkswagen heeft besloten om 100.000 werknemers te ontslaan. Bestuursvoorzitter Oliver Blume schreef dat per merk, bedrijf en regio nog wordt onderzocht hoeveel aanpassingen daadwerkelijk nodig en haalbaar zijn. Een deel van de al afgesproken krimp verloopt bovendien via vertrekregelingen, natuurlijk verloop en deeltijdpensioen.

Niet alleen banen en fabrieken moeten krimpen

Volkswagen wil ook zijn enorme organisatie eenvoudiger maken. Het concern is van plan het aantal modellen geleidelijk met maximaal de helft te verminderen. De wereldwijde productiecapaciteit moet eveneens omlaag, naar ongeveer negen miljoen auto’s per jaar.

Ook de hoogste bestuurslaag moet mogelijk kleiner worden. Op langere termijn zouden vier centrale machtsblokken kunnen overblijven: de bestuursvoorzitter, financieel directeur, personeelschef en een nieuwe technologiedirecteur. Precies over de invulling van die laatste twee functies is nu onenigheid ontstaan.

Bekijk ook

Het grootste automerk van Europa schrapt tot de helft van zijn modellen: enkele bekende namen zijn al weg | Autobahn

Eerst moet duidelijk worden wie de leiding krijgt

Bij een volgende vergadering van de raad van toezicht kan de benoeming van Rasch opnieuw op tafel komen. Of zij uiteindelijk werkelijk naar Wolfsburg verhuist, is allerminst zeker. Een eerdere kandidaat voor de functie, TKMS-topman Oliver Burkhard, gold eveneens als een serieuze optie voordat zijn mogelijke benoeming alsnog afketste.

Volkswagen zegt kleiner, sneller en efficiënter te moeten worden. De strijd om de lege bestuursstoel laat vooral zien hoe moeilijk dat in de praktijk is. Terwijl tienduizenden werknemers wachten op duidelijkheid over hun toekomst, bereiken de machtigste partijen binnen het concern nog geen akkoord over wie het personeelsbeleid moet leiden.

Bekijk ook

Iedereen schrijft VW af, maar de oud-topman wijst naar een heel andere schuldige | Autobahn