Het rijbewijs is al duur, maar deze geschrapte rijtoets kan straks verplicht worden

Vanaf 1 april 2025 stopte het CBR tijdelijk met de tussentijdse toets voor het autorijbewijs. Daardoor moesten in een jaar tijd ongeveer 75.000 extra praktijkexamens beschikbaar komen. Volgens het CBR was dat destijds de enige manier om de lange wachttijden sneller terug te dringen.

De maatregel werkte volgens het exameninstituut beter dan verwacht. Op 30 maart 2026 keerde de tussentijdse toets terug op alle CBR-locaties. De reserveringstermijn voor het praktijkexamen was toen overal vijf weken of minder. Het CBR wil die wachttijd voortaan op maximaal zeven weken houden.

Nu ligt een verplicht toetsmoment op tafel

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat heeft inmiddels een veel grotere hervorming van het rijonderwijs naar de Tweede Kamer gestuurd. In het beleidskader staat dat tijdens de praktijkopleiding één tussentijds toetsmoment verplicht moet worden. Daarmee moet eerder duidelijk worden hoe ver een leerling is en waar nog extra training nodig is.

Dat betekent niet dat de huidige CBR-toets morgen voor iedereen verplicht wordt. Het beleidskader noemt een voorlopige selectie van maatregelen die nog wordt onderzocht op effectiviteit, kosten, uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid. Een maatregel kan tijdens dat proces worden aangepast, gefaseerd ingevoerd of alsnog verdwijnen.

143,50 euro is alleen het CBR-tarief

De huidige tussentijdse toets kost bij het CBR 143,50 euro. Daar blijft het niet bij. De rijschool rekent ook het gebruik van de lesauto, de aanwezigheid van de instructeur, administratie en soms een rijles vóór de toets door. Het bedrag dat de leerling werkelijk betaalt, ligt daardoor hoger.

Die extra rekening komt boven op een rijopleiding die volgens het laatste CBR-onderzoek gemiddeld 3.320 euro kost. Kandidaten hebben gemiddeld 41 lesuren nodig en bij tachtig procent ligt het uurtarief tussen 50 en 72 euro. Het CBR waarschuwt bovendien dat de gemiddelde kosten in 2026 alweer hoger kunnen liggen dan in het onderzoek uit 2025.

Bekijk ook

De rijbewijskosten rijzen de pan uit: hier kun je nog wél op besparen | Autobahn

Wie de toets afneemt, maakt een groot verschil

Het staat nog niet vast of het toekomstige toetsmoment door een CBR-examinator of door een rijinstructeur wordt uitgevoerd. Een CBR-manager zei tegen EenVandaag dat beide mogelijkheden nog worden onderzocht. Dat detail bepaalt niet alleen de prijs, maar ook hoeveel extra capaciteit het CBR nodig heeft.

Een verplichte CBR-toets zou wrang zijn, omdat dezelfde organisatie de bestaande toets in 2025 juist schrapte om ruimte te maken voor meer praktijkexamens. Wanneer de instructeur de beoordeling zelf mag uitvoeren, kan dat organisatorisch eenvoudiger zijn. Dan ontstaat echter een andere vraag: hoe onafhankelijk is een toets die wordt afgenomen door degene die de leerling ook opleidt en lessen verkoopt?

Een extra toets kan ook een herexamen voorkomen

De bestaande tussentijdse toets duurt 55 minuten en lijkt sterk op het echte praktijkexamen. De kandidaat rijdt met een examinator, krijgt direct feedback en kan vrijstelling verdienen voor bijzondere verrichtingen zoals fileparkeren en de hellingproef. Dat kan helpen om te voorkomen dat iemand te vroeg aan het echte examen begint.

Dat voordeel is relevant, want in 2025 slaagde gemiddeld 49,8 procent voor het praktijkexamen. Toch kan de overheid nog niet beloven dat één verplichte toets automatisch leidt tot hogere slagingspercentages, lagere totale kosten of veiliger bestuurders. Het beleidskader erkent dat zulke effecten indirect zijn en lastig aan één afzonderlijke maatregel zijn toe te schrijven.

Voor leerlingen verandert voorlopig niets

Wie nu rijles volgt, hoeft geen verplichte tussentijdse toets te doen. De bestaande CBR-toets blijft een vrijwillig product dat via de rijschool kan worden gereserveerd. De toekomstige verplichting moet eerst verder worden ontworpen, in de praktijk worden getest en juridisch worden vastgelegd.

Tot de uitwerking er ligt, is zelfs het belangrijkste prijskaartje onbekend. De huidige 143,50 euro laat vooral zien wat een toets bij een CBR-examinator nu kost. Of iedere leerling straks dat bedrag plus de rekening van de rijschool moet betalen, staat nog helemaal niet vast.

Bekijk ook

Je rijbewijs verhuist naar je telefoon: vanaf dit moment ben jij aan de beurt | Autobahn