Strengere rijbewijsregels in Noord-Korea: waarom Kim Jong-un verkeersveiligheid ineens belangrijk vindt

Noord-Korea scherpt de regels rond rijbewijzen aan. Officieel draait het om veiliger verkeer, maar achter de maatregel zit volgens bronnen een opvallend probleem: steeds meer auto's en bestuurders maken controle moeilijker voor het regime.

Een rijbewijs halen is in de meeste landen vooral een kwestie van verkeersveiligheid. Bestuurders moeten aantonen dat ze een auto beheersen en de verkeersregels kennen voordat ze zelfstandig de weg op mogen.

In Noord-Korea krijgt dat proces een opvallende extra dimensie. Het regime scherpt de controles rond rijbewijzen aan omdat steeds meer mensen achter het stuur kruipen en corruptie ervoor heeft gezorgd dat niet iedere bestuurder op een normale manier aan een vergunning kwam.

De Zuid-Koreaanse nieuwsorganisatie Daily NK, die zich specialiseert in berichtgeving over Noord-Korea en daarbij gebruikmaakt van anonieme bronnen binnen het land, meldt dat autoriteiten zich zorgen maken over bestuurders die via steekpenningen of connecties een rijbewijs hebben gekregen. Het probleem gaat volgens de organisatie verder dan alleen gevaarlijk rijgedrag: zulke bestuurders zouden ook een risico kunnen vormen wanneer ze in de buurt komen van routes die worden gebruikt door Kim Jong-un.

"Een rijbewijs krijgen via steekpenningen of connecties in Pyongyang kan de veiligheid van de leider in gevaar brengen."

Noord-Korea krijgt steeds meer auto's op de weg

Lange tijd was autorijden in Noord-Korea vooral voorbehouden aan de overheid, het leger en mensen met belangrijke functies. Een eigen auto was voor de gemiddelde inwoner vrijwel onbereikbaar en het straatbeeld werd gedomineerd door staatsvoertuigen, bussen en vrachtwagens.

Dat beeld verandert langzaam. Vooral in Pyongyang zijn steeds vaker personenauto's en SUV's te zien die niet direct aan de overheid gekoppeld zijn. De groei van handel, een grotere groep vermogende burgers en de opkomst van autoverhuur hebben ervoor gezorgd dat meer inwoners toegang krijgen tot een auto.

Een groot deel van de voertuigen komt uit China. De Chinese auto-industrie heeft de afgelopen jaren een steeds grotere rol gekregen in landen waar westerse merken minder gemakkelijk aanwezig zijn. Chinese fabrikanten leveren niet alleen betaalbare personenauto's, maar ook moderne SUV's die aansluiten bij de groeiende vraag naar grotere en luxere voertuigen.

Tegelijkertijd zijn er in Pyongyang ook steeds vaker westerse SUV's zichtbaar. Zulke voertuigen zijn vooral gekoppeld aan overheidsinstanties, de elite en mensen met internationale contacten. Voor de meeste inwoners blijven deze auto's onbereikbaar, maar het straatbeeld van de hoofdstad is wel veranderd.

De groei van het aantal auto's zorgt daardoor voor nieuwe uitdagingen. Een land dat jarenlang gewend was aan relatief lege wegen, krijgt nu te maken met meer bestuurders, meer verkeer en minder volledige controle over wie zich waar bevindt.

Corruptie maakte een rijbewijs soms eenvoudiger te krijgen

Het verkrijgen van een rijbewijs was in Noord-Korea gevoelig voor corruptie. Hoewel er officiële kosten verbonden zijn aan verschillende categorieën, zouden extra betalingen en contacten met ambtenaren in de praktijk een belangrijke rol hebben gespeeld.

Mensen met voldoende geld of de juiste relaties konden volgens de berichtgeving soms gemakkelijker een rijbewijs krijgen. In sommige gevallen zouden kinderen uit invloedrijke families zelfs zonder een normaal examen toegang hebben gekregen tot een vergunning.

Dat zorgt voor een probleem dat verder gaat dan alleen verkeersveiligheid. Een bestuurder zonder voldoende rijervaring vormt natuurlijk een risico op de weg, maar in Noord-Korea draait controle over verkeer ook om controle over de samenleving.

Een auto geeft inwoners namelijk meer bewegingsvrijheid. Wie zelf kan rijden, is minder afhankelijk van openbaar vervoer en kan gemakkelijker reizen, handelen en contacten onderhouden.

De veiligheid rond Kim Jong-un speelt een bijzondere rol

De strengere rijbewijsregels krijgen extra gewicht door de manier waarop Noord-Korea omgaat met de veiligheid van Kim Jong-un. Wanneer de leider zich verplaatst, gebeurt dat met uitgebreide beveiliging en een groot konvooi van voertuigen.

Belangrijke routes worden vooraf gecontroleerd en verkeer wordt vaak streng gereguleerd. In zo'n systeem kan een onbekende of onbetrouwbare bestuurder op de verkeerde plek worden gezien als een potentieel risico.

Een bestuurder die via fraude een rijbewijs heeft gekregen, wordt daardoor niet alleen gezien als iemand die mogelijk gevaarlijk rijdt. Binnen het Noord-Koreaanse systeem kan zo iemand ook een veiligheidsprobleem vormen wanneer hij of zij in de buurt komt van belangrijke routes.

Bekijk ook

Illegaal souvenir: waarom een kenteken uit Noord-Korea goud waard is | Autobahn

Dat verklaart waarom de autoriteiten extra streng optreden tegen fraude rond rijbewijzen. Een fout in het systeem betekent niet alleen een mogelijke verkeersovertreding, maar kan ook gevolgen hebben voor de verantwoordelijke ambtenaren.

Noord-Korea wil meer controle met camera's en digitale systemen

Om fraude tegen te gaan, worden volgens de berichtgeving strengere controles ingevoerd bij rijexamens. Zo zouden rijscholen camera's installeren op examenlocaties en worden examinatoren vaker tussen regio's gewisseld om lokale beïnvloeding moeilijker te maken.

Daarnaast kijkt Noord-Korea naar verdere digitalisering van het systeem. Mogelijke plannen zijn een centrale registratie van bestuurders en voertuigen, elektronische rijbewijzen en meer cameratoezicht op de wegen.

Daarbij kijkt het regime naar de manier waarop China verkeer beheert. Daar spelen digitale systemen en automatische controles al een grote rol bij het volgen van voertuigen en bestuurders.

Officieel moeten zulke maatregelen zorgen voor efficiënter verkeersbeheer en minder fraude. Tegelijkertijd passen ze binnen een bredere ontwikkeling waarbij de Noord-Koreaanse overheid meer grip probeert te houden op een samenleving waarin steeds meer mensen zich zelfstandig kunnen bewegen.

Een auto betekent in Noord-Korea meer dan alleen vervoer

De groei van het aantal auto's laat zien dat Noord-Korea langzaam verandert. Een voertuig is daar niet alleen een praktisch middel om van A naar B te komen, maar ook een teken van economische mogelijkheden en meer zelfstandigheid.

Juist daarom is de opkomst van auto's voor de overheid een ingewikkelde ontwikkeling. Meer voertuigen kunnen de economie helpen, maar zorgen er tegelijkertijd voor dat burgers meer vrijheid krijgen.

De strengere rijbewijsregels zijn daarom meer dan alleen een verkeersmaatregel. Ze laten zien hoe zelfs iets alledaags als autorijden in Noord-Korea verbonden blijft met controle, macht en de veiligheid van de leider.