Voordat je een tweedehands auto koopt: doe deze gratis checks die de meeste kopers overslaan

De meest voorkomende vorm van occasionbedrog is nog altijd tellerfraude: het terugdraaien van de kilometerstand. Bij een moderne digitale teller is dat met de juiste software een kwestie van minuten, en het levert de verkoper direct geld op, want een auto met minder kilometers lijkt meer waard. Volgens schattingen heeft ruwweg 5 procent van de origineel Nederlandse occasions een teruggedraaide teller. Bij importauto's ligt dat percentage veel hoger, richting de 40 procent.

Het goede nieuws: juist tegen deze fraude heb je een gratis, officieel wapen in handen, en de meeste kopers gebruiken het niet of te laat.

Check één: het gratis tellerstandoordeel van de RDW

De RDW registreert bij elke APK en garagebeurt de kilometerstand, en velt een oordeel over de hele reeks. Dat oordeel kun je gratis opvragen, en het kent drie uitkomsten. "Logisch" betekent dat alle geregistreerde standen netjes oplopen; dat is het sein waar je op hoopt. "Onlogisch" betekent dat er ooit een lagere stand is geregistreerd dan daarvoor, en dat is een serieus alarmsignaal voor tellerfraude. "Geen oordeel" betekent dat de RDW te weinig gegevens heeft, wat vaak voorkomt bij importauto's.

Je hoeft daar niet eens de verkoper voor te vertrouwen: lees de kilometerstand van de teller af, vul die samen met het kenteken in op de site van de RDW, en je krijgt gratis een actueel oordeel of die stand logisch is. Krijg je "onlogisch", dan is het advies simpel: laat de auto staan, of ga alleen verder als je precies weet dat het om een geregistreerde vergissing gaat.

Check twee: het gratis voertuigrapport en de kentekencheck

Naast het telleroordeel biedt de RDW een gratis kentekencheck en een voertuigrapport die veel meer laten zien dan de meeste kopers denken. Je ziet er onder meer de APK-historie, of er een terugroepactie openstaat, of het voertuig als gestolen of geëxporteerd geregistreerd staat, en of er een rijverbod (een zogeheten WOK-status, wachten op keuren) op rust. Een auto met een openstaande WOK-status mag je niet zomaar de weg op, en dat wil je vóór de koop weten, niet erna.

Deze controle kost een minuut en beschermt je tegen de zwaarste juridische risico's, zoals het onbewust kopen van een gestolen of onverzekerbare auto. Een verkoper die hier zenuwachtig van wordt, geeft je meteen je belangrijkste informatie.

Check drie: laat de teller kloppen met het interieur en de facturen

Een cijfer op een scherm is één ding, de slijtage eromheen is een tweede, en die twee moeten bij elkaar passen. Kijk bij een auto met een relatief lage stand naar de plekken die het hardst slijten: het stuur, de versnellingspook, de pedaalrubbers en de bestuurdersstoel. Diep ingesleten leer op het stuur bij een auto die zogenaamd 80.000 kilometer heeft gelopen, is een klassiek teken dat er iets niet klopt.

Vraag daarnaast om het onderhoudsboekje en alle facturen. Elke factuur vermeldt de kilometerstand op dat moment, en die reeks moet netjes oplopen. Twee facturen die elkaar tegenspreken, bijvoorbeeld 65.000 kilometer in 2022 en 55.000 in 2023, zijn hard bewijs van manipulatie. Zo controleer je met drie onafhankelijke bronnen tegelijk: de RDW, het interieur en de papieren.

Bekijk ook

Auto importeren uit Duitsland makkelijker dan ooit tevoren door deze nieuwe RDW regel | Autobahn

Check vier: het VIN op drie plekken

Elke auto heeft een uniek chassisnummer, het VIN van zeventien tekens. Dat staat op meerdere plekken: op het kentekenbewijs, op een plaatje in de motorruimte of het portier, en vaak zichtbaar onder de voorruit. Vergelijk die plekken met elkaar. Zijn de nummers identiek, geen krassen, geen overgeschilderde of afwijkende tekens, dan zit je goed. Wijkt er iets af, dan kan het om een omgekat, mogelijk gestolen voertuig gaan.

Deze controle kost een minuut en beschermt je tegen precies het scenario waarin een gestolen auto met een vervalst kentekenbewijs wordt doorverkocht. Het is een kleine moeite met een groot gevolg.

Check vijf: neem echt de tijd voor de proefrit

De laatste, en meest onderschatte, is de proefrit. Een rondje van vijf minuten door de straat van de verkoper zegt weinig; reken op minstens twintig tot dertig minuten, over stad, provinciale weg en snelweg. Let op een paar dingen bewust. Start de motor koud, want dan hoor en zie je problemen die na het opwarmen verdwijnen. Schakel door alle versnellingen en let op horten, stoten of vertraging. Rem stevig en controleer of de auto recht blijft en niet trilt. En test alle elektronica: airco, ramen, ruitenwissers, verlichting, camera's, schermen.

Aarzelt de verkoper om je zelf te laten rijden, of stuurt hij je een vaste, korte route op, dan is dat op zichzelf al een waarschuwing. Bij een eerlijke auto is een uitgebreide proefrit nooit een probleem.

Waar je op terug kunt vallen als het tóch misgaat

Mocht je later een verborgen gebrek ontdekken, dan sta je niet helemaal machteloos. Koop je van een professionele handelaar, dan geldt de consumentenbescherming en heb je recht op een deugdelijke auto; blijkt die er niet te zijn, dan kun je herstel, prijsverlaging of ontbinding eisen. Ook bij een koop van een particulier biedt de wet bescherming tegen verborgen gebreken, al is bewijzen dan lastiger. Tellerfraude is bovendien strafbaar.

Belangrijk in alle gevallen: bewaar alles. De advertentie, de berichten, de facturen, foto's van de teller en het VIN. Die papieren spoorlijn is je sterkste kaart als het tot een geschil komt.

De duurste fout is de handtekening onder tijdsdruk

Al deze controles samen kosten je hooguit een half uur voorbereiding en een uur bij de auto. Afgezet tegen een aankoop van vele duizenden euro's is dat een verwaarloosbare investering met een enorme opbrengst.

En de belangrijkste regel staat los van welke check dan ook: laat je nooit opjagen. Er is altijd een volgende auto, er staan er honderdduizenden te koop, en geen enkele verkoper die haast predikt, doet dat in jouw belang. Een koop die je een nacht uitstelt, is een koop die je veilig maakt.

Bekijk ook

Je denkt een scherpe importoccasion te scoren, tot dit blinde vlekje bij de RDW je duur komt te staan | Autobahn