Jeremy Clarkson krijgt Volvo's slimste auto niet open: 'De domste auto waarin ik heb gereden'

Het begon toen hij het stuur wilde verstellen. Later, na een vergadering op een afgelegen plek, groeide die digitale irritatie uit tot een probleem dat een testauto van omgerekend ruim 90.000 euro nooit mag veroorzaken.

Een Volvo die hij bijna geweldig vond

In zijn nieuwste autoreview voor The Sunday Times begint Clarkson zoals je van hem mag verwachten. Hij vindt de Volvo ES90 weinig elegant en vergelijkt zijn hoge, afgeronde carrosserie met een grote hatchback die iets te veel heeft gegeten. Zodra hij instapt, slaat de toon echter om.

De materialen en kleurkeuzes bevallen hem uitstekend, achterin is opvallend veel beenruimte en tijdens het rijden blijft het bijna onnatuurlijk stil. Ook de vering krijgt complimenten. Clarkson komt zelfs tot de conclusie dat de ES90 bijna het antwoord kan zijn voor mensen die weinig om autorijden geven en vooral uiterst comfortabel willen worden vervoerd.

508 biljoen bewerkingen, maar geen hendel voor het stuur

De ES90 is de krachtigste Volvo tot nu toe wanneer je puur naar de rekencapaciteit kijkt. Twee Nvidia Drive AGX Orin-computers kunnen samen ongeveer 508 biljoen bewerkingen per seconde uitvoeren. Volvo gebruikt die capaciteit voor onder meer sensoren, actieve veiligheid, accubeheer en toekomstige softwareverbeteringen.

“Het is een auto, geen ruimteschip.”

Clarksons eerste probleem was veel eenvoudiger. Het stuur stond verkeerd, maar onder de stuurkolom zat geen traditionele hendel. De officiële handleiding bevestigt dat de bestuurder via het middendisplay naar de instellingen voor het stuurwiel moet gaan en het vervolgens met de knoppen op het stuur afstelt. Er is wel een snellere toegang via de stoelbediening of de sneltoetsen op het scherm, maar ook dan blijft de afstelling digitaal.

De auto waarschuwt dat Clarkson is afgeleid

Volgens Clarkson moest hij de functies van de knoppen op het stuur aanpassen om het stuurwiel te kunnen verplaatsen. Wilde hij daarna dezelfde knoppen voor iets anders gebruiken, dan moest hij opnieuw door de digitale bediening. Tijdens dat gezoek verscheen een melding dat hij afgeleid leek. Precies dat maakte hem woedend: de auto waarschuwde voor een probleem dat volgens hem door de bediening zelf was veroorzaakt.

Eén onderdeel van zijn tirade verdient wel correctie. Clarkson schrijft dat Volvo geen gewone volumeknop heeft gemonteerd. Volgens de handleiding zit er wel degelijk een draaibare mediaknop op de tunnelconsole. Het volume kan ook met de stuurknoppen en spraakbediening worden geregeld.

Dat die knop voor een ervaren autotester kennelijk niet vanzelfsprekend herkenbaar was, is alsnog geen groot compliment voor het ontwerp. Zijn klacht over bediening met de linkerhand geldt bovendien vooral voor Britse auto’s met het stuur rechts. Nederlandse bestuurders bedienen het middenscherm doorgaans met hun rechterhand.

Toen bleven de deuren helemaal dicht

De irritaties rond schermen en knoppen waren nog te overzien. Dat veranderde toen Clarkson na een vergadering op een afgelegen locatie bij de ES90 terugkwam. De auto herkende zijn sleutel niet en de portieren bleven vergrendeld. Een traditionele metalen sleutel waarmee hij alsnog naar binnen kon, had hij niet.

Clarkson moest met iemand anders mee naar huis. Een medewerker van Volvo kwam de auto ophalen, programmeerde het systeem opnieuw en vertelde hem dat hij de sleutelkaart voortaan tegen de sensor in de portiergreep moest houden. Toen Clarkson dat later probeerde, had hij naar eigen zeggen veertien pogingen nodig om de deur te openen. Eenmaal binnen verscheen vervolgens de melding dat er geen sleutel was gedetecteerd. Daarna beëindigde hij zijn test.

Bekijk ook

Na het testen van deze Chinese SUV beseft Jeremy Clarkson dat de Europese dominantie definitief voorbij is | Autobahn

De reserve is zelf ook digitaal

Volvo levert voor de ES90 verschillende vormen van toegang. De auto ondersteunt een digitale sleutel op een geschikt apparaat, een oplaadbare key tag en een sleutelkaart. Die kaart moet tegen de lezer bij de handgreep van het bestuurdersportier worden gehouden. Binnen ligt tussen de voorstoelen een tweede lezer waarmee de auto kan worden gestart. Volvo beschouwt de sleutelkaart juist als de reserve wanneer de digitale sleutel niet beschikbaar is.

Clarksons uitspraak dat er geen back-upsleutel bestaat, moet daarom preciezer worden gelezen: een traditionele mechanische reservesleutel ontbreekt, maar de kaart is wel als digitale noodoplossing bedoeld. Het pijnlijke aan zijn ervaring is dat juist die noodoplossing volgens hem niet betrouwbaar werkte. Volvo’s eigen softwarehistorie laat zien dat de digitale toegang eerder aandacht heeft gevraagd.

Updates verbeterden onder meer de betrouwbaarheid van digitale sleutels, de stabiliteit van de NFC-sleutelkaart, het ontgrendelen bij nat weer en het aantal meldingen met de tekst “Sleutel niet gevonden”. Dat bewijst niet dat iedere ES90 dit probleem heeft. Ook is niet bekend welke softwareversie op Clarksons testauto stond of wat de storing precies veroorzaakte.

Een slimme auto moet eerst gewoon werken

De Nederlandse Volvo ES90 begint bij 67.995 euro. De achterwielaangedreven Single Motor Extended Range heeft 333 pk en volgens fabrieksopgave een bereik tot 664 kilometer volgens WLTP. Onder geschikte omstandigheden duurt laden van 10 naar 80 procent ongeveer 22 minuten. De vierwielaangedreven Twin Motor komt volgens Volvo zelfs tot 702 kilometer.

Geen van die prestaties vormde Clarksons grootste bezwaar. Hij vond de onderliggende auto juist stil, comfortabel en aangenaam. Zijn vernietigende oordeel richt zich op de laag autosoftware tussen de bestuurder en de auto. De ES90 is volgens hem niet dom omdat hij te weinig kan, maar omdat enorme digitale intelligentie een paar eenvoudige handelingen ingewikkelder maakte. Een auto mag 508 biljoen bewerkingen per seconde uitvoeren, maar de eerste berekening moet nog altijd zijn of de eigenaar naar binnen mag.

Bekijk ook

Volvo geeft zijn dure EV’s een slimme truc mee: meer luxe zonder volle optiepijn | Autobahn