Waarom je deze letters nooit op een Nederlands kenteken ziet en de RDW in juni nog een combinatie moest schrappen

Op Belgische kentekenplaten kunnen door het gebruik van klinkers complete woorden als KAK of TOF verschijnen. Op moderne Nederlandse kentekens is dat niet mogelijk. De RDW gebruikt sinds kentekenserie 4 namelijk geen klinkers meer.

Daardoor kunnen ook woorden als LUL niet op een regulier Nederlands personenautokenteken terechtkomen. Dat betekent niet dat iedere vreemde of kwetsende combinatie automatisch wordt voorkomen. Afkortingen die uitsluitend uit medeklinkers bestaan, kunnen nog steeds een duidelijke betekenis hebben.

Daarom gebruikt de RDW naast een beperkt kentekenalfabet ook een aparte lijst met combinaties die niet worden uitgegeven. Helemaal waterdicht blijkt dat systeem niet. Afgelopen juni waren al kentekens met de letters KKR uitgegeven voordat de rest van die reeks werd geschrapt.

Daarom ontbreken klinkers, de C en de Q

Sinds kentekenserie 4 gebruikt de RDW geen klinkers meer op reguliere Nederlandse kentekens, al gelden voor bepaalde opleggers andere regels. Hierdoor kunnen de meeste herkenbare Nederlandse woorden niet ontstaan.

Ook de C en Q ontbreken. Volgens de RDW lijken deze letters op een kentekenplaat te veel op het cijfer nul. Dat kan verwarring veroorzaken bij controles, kentekencamera’s of het handmatig invoeren van een kenteken.

Voor personenauto’s gebruikt de RDW onder meer de letters G, H, J, K, L, N, P, R, S, T, X en Z. Niet iedere letter kan daarbij op iedere positie worden geplaatst. In de huidige kentekenserie komen L en T bijvoorbeeld niet meer als eerste letter voor bij personenauto’s, omdat die beginletters voor landbouwvoertuigen zijn gereserveerd.

Het beperkte alfabet voorkomt woorden als KAK, LUL en TOF. Combinaties als GVD, NSB, KKK en KKR bestaan echter volledig uit medeklinkers. Daarvoor is dus een aanvullende verboden lijst nodig.

Van GVD en NSB tot politieke partijen

De RDW slaat tijdens de automatische uitgifte verschillende gevoelige combinaties over. Op de openbare lijst staan onder meer GVD, KKK, NSB, PKK, PSV en TBS. Ook SS en SD worden niet gebruikt, zowel als volledige combinatie als wanneer de twee letters onderdeel zijn van een reeks van drie letters.

De redenen verschillen per afkorting. GVD wordt als een vloek gezien, terwijl NSB, SS, SD en KKK een zwaarbeladen historische of extremistische betekenis hebben. PKK verwijst naar een verboden organisatie. De RDW geeft op de openbare pagina niet voor iedere combinatie een afzonderlijke toelichting.

Ook verschillende namen van politieke partijen worden niet uitgegeven. Het gaat onder meer om PVV, SGP, VVD, FVD en BBB. Zo moet worden voorkomen dat een automatisch toegewezen kenteken wordt opgevat als een politieke boodschap van de eigenaar.

Afgelopen juni begon de KKR-reeks toch

Op 2 juni begon binnen de huidige kentekenserie de uitgifte van kentekens met de letters KKR. Volgens de gespecialiseerde website Kentekenkennis begon de reeks bij KKR-01-B en liep deze door tot en met KKR-99-K.

Daarna volgde niet de volgende KKR-combinatie, maar sprong de uitgifte rechtstreeks naar KKS-01-B. De resterende kentekens met KKR werden daarmee overgeslagen.

Daaruit bleek dat KKR lange tijd niet als een kwetsende combinatie werd beschouwd. De letters worden tegenwoordig echter ook gebruikt als afkorting van kanker en hebben daardoor een andere lading gekregen.

De uitgifte was op dat moment al begonnen. De RDW besloot daarom de rest van de reeks te schrappen en de combinatie voortaan niet meer uit te geven. Op de openbare lijst met verboden combinaties stond KKR eind juli nog niet vermeld.

De uitgegeven kentekens blijven geldig

De KKR-kentekens die al waren toegewezen, werden niet automatisch ingetrokken. De kentekenhouders hadden niets verkeerd gedaan en kregen een combinatie die op het moment van uitgifte nog niet door het systeem werd tegengehouden.

Eigenaren van een kenteken uit deze reeks kunnen kosteloos een ander kenteken aanvragen wanneer zij niet met de afkorting willen rondrijden. De bestaande kentekens blijven geldig, maar omruilen is in dit specifieke geval wel mogelijk.

Normaal gesproken kun je een Nederlands kenteken niet laten veranderen omdat je de combinatie grappig, lelijk of ongewenst vindt. De letters en cijfers worden automatisch toegewezen en blijven aan het voertuig gekoppeld wanneer het wordt verkocht.

Zo werkt de huidige kentekenserie

Nederland gebruikt sinds 1951 landelijke kentekencombinaties. De verdeling van letters en cijfers is sindsdien meerdere keren veranderd. Iedere nieuwe indeling wordt een sidecode genoemd.

De huidige reeks voor personenauto’s is sidecode 11. Deze bestaat uit drie letters, gevolgd door twee cijfers en daarna opnieuw één letter. Het eerste kenteken uit deze serie was GBB-01-B. Dat werd op 4 juni 2024 uitgegeven op een elektrische Volvo EX30 van de KNRM.

De RDW maakt vooraf niet bekend wanneer een nieuwe lettercombinatie begint. Daarmee wil de organisatie voorkomen dat kopers de registratie van hun nieuwe auto uitstellen omdat zij liever een kenteken uit een volgende reeks krijgen.

Door de drie letters aan het begin van sidecode 11 vallen herkenbare afkortingen sneller op. In eerdere series werden letters vaker door cijfers onderbroken. Nu zijn drie medeklinkers direct achter elkaar leesbaar, waardoor combinaties met een bestaande betekenis eerder opvallen.

Je kunt je kenteken niet zelf kiezen

Nederland kent geen gepersonaliseerde kentekenplaten waarbij automobilisten tegen betaling hun naam, initialen of een zelfgekozen woord kunnen vastleggen. Een opvallende combinatie is daarom altijd toeval.

Bekijk ook

Nederland had ooit regionale kentekens, maar het werkte heel anders dan je denkt | Autobahn

De verboden lijst filtert de bekendste gevoelige afkortingen uit het systeem, maar taal verandert. Een reeks letters die vroeger nauwelijks opviel, kan jaren later ineens een andere betekenis krijgen.

De KKR-reeks laat zien waar een automatisch systeem tegenaan loopt. Een computer slaat alleen combinaties over die vooraf zijn geblokkeerd. Wanneer een afkorting pas later als ongewenst wordt gezien, kan een deel van de reeks al zijn uitgegeven voordat de RDW ingrijpt.