Techniek

Michelin maakt al banden die niet lek kunnen, maar onder jouw auto liggen ze voorlopig niet

Michelins luchtloze Uptis rijdt inmiddels op drie continenten en wordt getest door grote bezorgdiensten. Toch kun je hem nog altijd niet bestellen. Het probleem zit niet alleen in de techniek, maar ook in toelating en productie.

Jesper Penninga
4 minuten
Autobanden
Michelin maakt al banden die niet lek kunnen, maar onder jouw auto liggen ze voorlopig niet

Een autoband die niet lek kan raken omdat er simpelweg geen lucht in zit, klinkt als een product dat iedere automobilist direct zou willen. Michelin presenteerde zijn Uptis al in 2019 en de band heeft inmiddels miljoenen testkilometers afgelegd. Toch kun je bij de bandenspecialist nog altijd geen set bestellen.

De techniek rijdt wel degelijk op de openbare weg. DHL begon er in Singapore mee te bezorgen en het Franse postbedrijf La Poste zette de Uptis onder bestelwagens in Noord-Frankrijk. Dat maakt de luchtloze band meer dan een studiemodel, maar nog geen product voor gewone automobilisten.

Zo werkt een band zonder lucht

Uptis staat voor Unique Puncture-proof Tire System. Het is niet alleen een band, maar een combinatie van band en wiel. Het loopvlak bestaat uit rubber, terwijl het aluminium wiel met het loopvlak is verbonden door een open structuur van flexibele ribben.

Die ribben zijn gemaakt van een sterk glas-harscomposiet en nemen de dragende functie van luchtdruk over. Ze vervormen wanneer de band over een oneffenheid rijdt en keren daarna terug naar hun oorspronkelijke vorm. Daardoor moet het wiel volgens Michelin het comfort, de grip en de draagkracht van een gewone luchtband kunnen benaderen.

Omdat er geen samengeperste lucht aanwezig is, kan een spijker niet meer voor plotseling spanningsverlies zorgen. Ook een klapband door verkeerde bandenspanning wordt onmogelijk. Dat betekent niet dat de Uptis onverwoestbaar is: het rubber kan nog steeds slijten en de constructie kan beschadigd raken. Alleen het traditionele lekrijden verdwijnt.

Michelin wil 200 miljoen banden per jaar redden

Michelin schat dat wereldwijd jaarlijks tot 20 procent van alle banden voortijdig wordt afgedankt. Ongeveer 12 procent zou verdwijnen door lekrijden of plotseling spanningsverlies. Nog eens 8 procent slijt onregelmatig door een verkeerde bandenspanning.

Omgerekend gaat het volgens de fabrikant om ongeveer 200 miljoen banden en 2 miljoen ton materiaal per jaar. Die cijfers zijn gebaseerd op een intern onderzoek onder 135.000 afgedankte banden tussen 2012 en 2015 en vervolgens wereldwijd geëxtrapoleerd.

De Uptis heeft geen ventiel en hoeft nooit te worden bijgepompt. Daardoor verdwijnt niet alleen het risico op een lekke band, maar ook de onregelmatige slijtage door langdurig rijden met een te lage of hoge spanning. Voor wagenparken kan dat minder stilstand en minder onderhoud betekenen.

Bezorgbussen doen het testwerk

DHL Express begon in januari 2023 in Singapore met praktijktests. Het plan was om tegen het einde van dat jaar bijna vijftig bezorgvoertuigen met Uptis-banden uit te rusten. Vooral bij stadsdistributie is een lekke band kostbaar, omdat niet alleen het voertuig, maar ook een hele bezorgronde stilvalt.

In juni 2023 volgde de eerste Europese proef op de openbare weg. La Poste begon met drie bestelwagens in de regio Hauts-de-France. Binnen het tweejarige samenwerkingsprogramma moesten uiteindelijk ongeveer veertig bestelwagens, waaronder Citroën Jumpy’s, op de luchtloze banden gaan rijden.

Michelin meldde dat de verschillende Uptis-prototypes tegen het einde van 2023 gezamenlijk meer dan 4,5 miljoen kilometer hadden afgelegd. Over de definitieve resultaten van de proef met La Poste heeft de fabrikant vooralsnog geen uitgebreid openbaar eindrapport gepubliceerd.

De toelating loopt achter op de techniek

Voor gebruik op de openbare weg heeft ook een volledig nieuw soort band officiële goedkeuring nodig. Michelin schreef bij de start van de Franse proef zelf dat luchtloze oplossingen nog gehomologeerd moeten worden. Voor de voertuigen van La Poste kreeg het bedrijf daarom een ontheffing van de Franse toelatingsinstantie CNRV.

Daarmee ontstaat een lastige tussenfase. De band kan in de praktijk functioneren, maar moet ook aantoonbaar voldoen aan eisen voor onder meer draagvermogen, grip, slijtage en prestaties bij hogere snelheden. Voor een fundamenteel andere constructie zijn niet alle bestaande procedures zonder meer toepasbaar.

Daarnaast moeten nog praktische vragen worden beantwoord. Hoe gedraagt de open ribbenstructuur zich na jarenlang gebruik, hoeveel geluid produceert hij en blijft het comfort onder uiteenlopende belading gelijk? Dit zijn geen bewezen gebreken, maar punten die voor massaproductie en reguliere toelating overtuigend moeten zijn afgehandeld.

De eerder genoemde introductiedatum kwam niet uit

Toen Michelin en General Motors de Uptis in 2019 presenteerden, werd 2024 genoemd als mogelijk moment voor toepassing op een productieauto. Die datum verstreek zonder dat een consumentenversie verscheen.

Begin 2022 zei Michelin-topman Alexis Garcin dat het bedrijf de volgende generatie Chevrolet Bolt binnen drie tot vijf jaar op luchtloze banden wilde zetten. Die periode loopt tot 2027, maar de inmiddels verschenen nieuwe Bolt gebruikt nog gewone luchtbanden. Michelins Nederlandse website, die in oktober 2025 werd bijgewerkt, noemt de Uptis nog altijd een prototype en vermeldt geen nieuwe verkoopdatum.

Dat de techniek zelf commercieel bruikbaar kan zijn, heeft Michelin al bewezen met de X Tweel. Deze luchtloze wiel-bandcombinatie is verkrijgbaar voor langzaam materieel, zoals zitmaaiers, bouwmachines en terreinvoertuigen. Een personenauto stelt door zijn hogere snelheid, gewicht en rijgedrag echter andere eisen.

Dit zou er voor automobilisten veranderen

Komt de Uptis uiteindelijk beschikbaar, dan hoef je geen bandenspanning meer te controleren en wordt een spijker in het loopvlak geen reden om de pechhulp te bellen. Ook een reservewiel, reparatieset of runflatconstructie wordt voor dit soort schade overbodig.

Michelin onderzoekt bovendien of een versleten loopvlak kan worden vernieuwd zonder de volledige wielconstructie weg te gooien. Dat kan de hoeveelheid afval verder verminderen, maar is nog geen concrete consumentenbelofte.

Voor de verkeersveiligheid is vooral het verdwijnen van plotseling spanningsverlies interessant. Tegelijkertijd moet een nieuwe band aantoonbaar onder alle omstandigheden minstens zo voorspelbaar zijn als de huidige luchtband.

De Uptis bewijst inmiddels dat een personenauto zonder lucht in zijn banden kan rijden. Wat nog ontbreekt, is een reguliere toelating, grootschalige productie en een verkoopdatum. Tot Michelin die drie stappen zet, blijft de band die niet lek kan voorlopig voorbehouden aan testwagens en speciale machines.