Onderweg

Rijd je morgen door Spanje? Rond half negen maak je iets zeer zeldzaams mee

Wie morgenavond door Spanje rijdt, kan rond half negen merken dat het binnen korte tijd opvallend donker wordt. Een groot deel van het land krijgt dan een totale zonsverduistering te zien, terwijl de Spaanse verkeersdienst rekening houdt met extra drukte op de wegen.

Jesper Penninga
4 minuten
Spanje
Autovakantie
Rijd je morgen door Spanje? Rond half negen maak je iets zeer zeldzaams mee

Je rijdt morgenavond over een Spaanse snelweg terwijl de zon nog boven de horizon staat. Toch verandert het licht rond half negen plotseling. In delen van het land verdwijnt de zon zelfs volledig en lijkt de avond enkele minuten veel sneller te vallen dan normaal.

Spanje krijgt op woensdag 12 augustus een totale zonsverduistering te zien. Het is de eerste totale eclips die in meer dan een eeuw vanaf het Iberisch Schiereiland zichtbaar is. De baan van volledige verduistering loopt dwars over het noorden van het Spaanse vasteland en eindigt bij de Balearen.

Voor vakantiegangers is het niet alleen een bijzonder natuurverschijnsel. De Spaanse verkeersdienst verwacht grote aantallen mensen die naar geschikte uitkijkpunten rijden. Daardoor kunnen rustige bergwegen, kustwegen en parkeerplaatsen onverwacht vollopen.

Rond half negen verdwijnt de zon

De gedeeltelijke verduistering begint in Spanje al rond half acht. De maan schuift vervolgens steeds verder voor de zon, totdat het maximum afhankelijk van de locatie tussen ongeveer 20.28 en 20.39 uur wordt bereikt.

In A Coruña valt het maximum rond 20.28 uur. In Burgos gebeurt dat ongeveer een minuut later en op Mallorca verdwijnt de zon rond 20.31 uur volledig achter de maan. De exacte tijden verschillen per plaats.

De baan van de totaliteit loopt onder meer door delen van Galicië, Asturië, Baskenland, Castilië en León, Aragón, de regio Valencia en de Balearen. Plaatsen als A Coruña, León, Bilbao, Zaragoza en Palma liggen in of nabij de strook waar de zon volledig kan verdwijnen.

In Zuid-Spanje blijft de eclips gedeeltelijk. Ook aan de Costa del Sol wordt een groot deel van de zon bedekt, maar daar wordt het niet volledig donker. Rond Alicante kan de bedekking oplopen tot ongeveer 99 procent, terwijl de stad zelf net buiten de baan van volledige totaliteit ligt.

Via de kaart van het Spaanse Instituto Geográfico Nacional kun je voor vrijwel iedere gemeente het exacte tijdstip en de verwachte bedekking controleren.

De zon staat vlak boven de horizon

Deze zonsverduistering vindt vlak voor zonsondergang plaats. Daardoor staat de zon in Spanje bijzonder laag aan de westelijke hemel.

In A Coruña staat de zon tijdens het maximum nog ongeveer twaalf graden boven de horizon. Rond Burgos is dat circa acht graden. Op Mallorca blijft nog maar ongeveer twee graden over.

Dat betekent dat een berg, appartementencomplex, rij bomen of zelfs een heuvel dicht bij je locatie het zicht volledig kan blokkeren. Een plek midden in de baan van de totaliteit is dus niet automatisch een goede uitkijkplaats.

Wie het verschijnsel wil zien, heeft een vrij uitzicht richting het westen of noordwesten nodig. Op de bonnefooi naar een bergpas of afgelegen kustweg rijden kan verkeerd uitpakken als de horizon daar alsnog achter het landschap verdwijnt.

Spanje verwacht extra drukte op de weg

De Spaanse verkeersdienst DGT heeft de zonsverduistering opgenomen in zijn speciale verkeersplanning voor de zomer. De organisatie verwacht veel verplaatsingen naar de strook waar de zon volledig wordt bedekt en grote concentraties voertuigen rond populaire uitkijkpunten.

Daarmee kan een normaal rustige woensdagavond plaatselijk aanvoelen als een drukke vakantiewissel. Vooral wegen naar hoge uitkijkpunten, stranden en open gebieden kunnen snel vollopen. Ook na de totaliteit kan vertraging ontstaan wanneer grote groepen bezoekers ongeveer tegelijkertijd vertrekken.

Plan een kijklocatie daarom vooraf en controleer of daar officieel geparkeerd mag worden. Spaanse regio’s en gemeenten richten op verschillende plaatsen speciale observatieterreinen in waar de toestroom beter kan worden geregeld.

Wie tijdens een autovakantie niet speciaal voor de eclips onderweg is, kan de drukste locaties beter vermijden. Controleer kort voor vertrek de actuele verkeersinformatie van de DGT en houd rekening met lokale afsluitingen of omleidingen.

Ga niet vanaf de vluchtstrook kijken

De eclips is tijdens het rijden moeilijk te missen, maar de weg is geen geschikte uitkijkplaats. Stop niet op de vluchtstrook, in een pechhaven of langs een smalle bergweg om naar de lucht te kijken.

Zoek een officiële parkeerplaats of een ander terrein waar je de auto volledig buiten het verkeer kunt neerzetten. Houd er rekening mee dat bestaande parkeerplaatsen al ruim voor het maximum vol kunnen raken.

De Spaanse verkeersdienst adviseert automobilisten bovendien om de verlichting van hun auto vooraf te controleren. Tijdens de volledige verduistering kan het snel donker worden. Vertrouw daarbij niet uitsluitend op de automatische lichtstand wanneer je onderweg blijft.

Draag geen eclipsbril achter het stuur. Deze brillen laten bijna geen normaal licht door en maken autorijden onmogelijk. Gebruik ze pas nadat de auto geparkeerd staat.

De verkeersveiligheid verdient ook na de eclips aandacht. Zodra de zon weer zichtbaar wordt, vertrekken waarschijnlijk veel bezoekers tegelijkertijd. Wacht eventueel wat langer voordat je aansluit in de stroom auto’s die het uitkijkpunt verlaat.

Een gewone zonnebril beschermt je ogen niet

Rechtstreeks naar de zon kijken kan blijvende oogschade veroorzaken, ook wanneer het zonlicht tijdens de eclips veel minder fel lijkt. Een normale zonnebril, autoruit of zelfgemaakt filter biedt onvoldoende bescherming.

Gebruik alleen een geschikte eclipsbril of een speciaal zonnefilter. Tijdens de korte fase waarin de zon volledig achter de maan verdwenen is, kan de totaliteit zonder filter worden bekeken. Zodra het eerste zonlicht terugkeert, is oogbescherming opnieuw noodzakelijk.

Fotograferen door een telefoon, camera of verrekijker vraagt eveneens om een geschikt filter. Een optisch hulpmiddel bundelt het zonlicht en kan daardoor zowel de apparatuur als je ogen beschadigen.

Ook buiten de donkere strook blijft het bijzonder

Niet iedere vakantieganger hoeft morgen naar Noord-Spanje te rijden. In vrijwel het hele land wordt een groot deel van de zon bedekt. Ook buiten de baan van de totaliteit verandert het licht zichtbaar en kunnen temperatuur en schaduwen tijdelijk anders aanvoelen.

Het verschil tussen 99 procent bedekking en een totale zonsverduistering is desondanks groter dan het cijfer doet vermoeden. Zolang een klein deel van de zon zichtbaar blijft, blijft het buiten relatief licht. Pas tijdens volledige totaliteit verschijnt de donkere hemel die deze eclips zo uitzonderlijk maakt.

Wie morgen rond half negen door Spanje rijdt, maakt dus hoe dan ook een bijzonder moment mee. Zorg alleen dat je vóór het maximum een geschikte plek hebt gevonden. De totale verduistering duurt op veel Spaanse locaties minder dan twee minuten, maar de verkeersdrukte eromheen kan aanzienlijk langer aanhouden.