Tijdens een vakantie door Italië stop je met de camper op een rustige plek langs de route. De zon brandt op het dak, dus je draait de luifel uit en klapt een tafel en een paar stoelen open om buiten te lunchen. Je blijft maar een uurtje en overnachten was nooit de bedoeling.
Toch kan precies die handeling ervoor zorgen dat je niet meer gewoon geparkeerd staat. Zodra de camper meer openbare ruimte inneemt dan zijn normale afmetingen, kan de stop volgens de Italiaanse regels worden beschouwd als kamperen. Staat dat op die locatie niet toe, dan ben je dus aan het wildkamperen.
De luifel maakt een belangrijk verschil
De landelijke Italiaanse verkeersregels maken onderscheid tussen parkeren en kamperen. Een geparkeerde camper geldt in principe niet als kampeerplek wanneer hij alleen op zijn eigen wielen rust, geen vloeistoffen loost en niet meer ruimte inneemt dan het voertuig zelf.
Dat laatste punt is belangrijk. Zodra je de luifel uitdraait, steekt de opstelling buiten de normale afmetingen van de camper uit. Met een tafel, stoelen of barbecue ernaast wordt nog duidelijker dat de openbare ruimte als verblijfplaats wordt gebruikt.
Daarvoor hoef je niet eerst de nacht door te brengen. Ook een lunchpauze van een uur kan als kamperen worden gezien wanneer je de camper zichtbaar uitbreidt en buiten een tijdelijke verblijfplaats inricht.
Hetzelfde risico ontstaat wanneer je steunpoten uitdraait, een dak- of zijtent opzet, oprijblokken gebruikt om langdurig waterpas te staan of spullen rond het voertuig uitstalt. Alleen de camper parkeren en binnen een broodje eten, is juridisch iets anders dan buiten een complete lunchplek opbouwen.
Slapen in de camper is niet automatisch wildkamperen
Dat betekent niet dat iedere automobilist die in Italië in zijn camper slaapt automatisch een overtreding begaat. Volgens artikel 185 van de Italiaanse verkeerswet kan een camper gewoon geparkeerd staan, ook wanneer iemand zich binnen bevindt.
De camper moet dan wel op een plek staan waar parkeren is toegestaan. Daarnaast mag de lokale overheid het overnachten niet afzonderlijk hebben verboden. Je moet binnen de normale afmetingen van het voertuig blijven en mag buiten niets opbouwen of achterlaten. De landelijke voorwaarden staan uitgelegd in het juridische overzicht van de Italiaanse automobielclub ACI.
Gemeenten, natuurparken en andere lokale beheerders kunnen aanvullende regels invoeren. Een parkeerbord zonder camperverbod is daardoor niet altijd voldoende om te concluderen dat je er ook de hele nacht mag blijven staan.
Zuid-Tirol voert extra controles uit
Vooral in Zuid-Tirol wordt momenteel strenger gecontroleerd. De populaire vakantieregio heeft steeds meer last van campers die buiten officiële plaatsen overnachten of openbare grond als kampeerplek gebruiken.
Tijdens een gecoördineerde controle eind juli bezochten boswachters en lokale politie verschillende bekende plekken verspreid over de regio. Daarbij werden 21 overtredingen vastgesteld en bijbehorende boetes uitgedeeld. Volgens de provincie Zuid-Tirol blijven de controles niet beperkt tot deze ene actie.
Op openbare grond mag in Zuid-Tirol alleen worden gekampeerd op officiële campings, camperplaatsen of locaties waarvoor uitdrukkelijk een uitzondering geldt. In beschermde natuurgebieden en langs afgesloten boswegen gelden aanvullende verboden.
De boete kan oplopen tot 500 euro
De 21 gecontroleerde camperaars kregen niet allemaal automatisch dezelfde boete. De provincie heeft de afzonderlijke bedragen niet openbaar gemaakt en binnen Zuid-Tirol kunnen plaatselijke verordeningen per gemeente verschillen.
Wel heeft de provincie eerder bevestigd dat gemeenten bij overtredingen boetes tot 500 euro kunnen opleggen. Daarnaast kan worden bepaald dat de camper moet vertrekken. In een natuurgebied kan een overtreding bovendien onder andere regels vallen, waardoor een ander boetebedrag mogelijk is.
Reken dus niet op één vast Italiaans boetebedrag. De locatie, de gemeentelijke regels en het gedrag rond het voertuig bepalen uiteindelijk welke sanctie volgt.
Een rustige plek is niet automatisch een kampeerplek
Dat een plek verlaten is of dat je niemand hindert, maakt juridisch weinig verschil. Ook op een brede strook langs een rustige route kan het terrein openbaar zijn en uitsluitend bedoeld zijn om tijdelijk te parkeren.
Juist daar gaat het bij veel camperaars mis. De camper staat veilig van de weg, er is voldoende ruimte en een lunch in de schaduw lijkt niemand tot last. Toch verandert het gebruik van de plek zodra de luifel wordt uitgerold en het tuinmeubilair verschijnt.
Wil je onderweg buiten zitten, zoek dan een officiële camperplaats, camping of picknicklocatie waar dit uitdrukkelijk is toegestaan. Wil je alleen even pauzeren op een gewone parkeerplek, houd dan alles binnen de camper en laat de buitenruimte ongemoeid.
Het verschil tussen parkeren en kamperen wordt in Italië dus niet uitsluitend bepaald door de vraag of je blijft slapen. Eén draai aan de luifel kan al genoeg zijn om van een onschuldige parkeerstop illegaal wildkamperen te maken.