De meeste oldtimers van bouwjaar 1977 staan inmiddels in een museum, worden alleen op zonnige zondagen gestart of zijn allang verwerkt tot blikje. De Lada Niva staat daarentegen nog altijd op de productielijn. De hoekige Russische SUV bleef bijna een halve eeuw trouw aan hetzelfde basisrecept.
Toch ontkomt zelfs deze rijdende tijdcapsule niet helemaal aan de moderne wereld. Op 20 juli 2026 begon AvtoVAZ met de productie van een ingrijpend vernieuwde Lada Niva Legend. De fabrikant wijzigde meer dan 350 onderdelen en geeft de cultauto onder meer een nieuwe motor, gedeeltelijk verzinkte carrosserie en eindelijk een bestuurdersairbag in het stuur.
De airbag zit eindelijk in het stuur
De oorspronkelijke Niva ging op 5 april 1977 in productie. Ruim 49 jaar later krijgt de huidige Niva Legend voor het eerst een airbag in het stuurwiel. Daarvoor gebruikt AvtoVAZ hetzelfde type stuur als in de modernere Niva Travel.
Het plaatsen van een airbag bleek meer werk dan simpelweg een ander stuur monteren. Volgens Lada moest ook de dragende structuur van de carrosserie worden aangepast. Die verstevigingen moeten ervoor zorgen dat de airbag tijdens een aanrijding op de bedoelde manier kan functioneren.
Moderne veiligheidswonderen moet je alleen niet verwachten. De inmiddels bij Russische dealers circulerende uitrustingslijst noemt uitsluitend een airbag voor de bestuurder. Een aparte airbag voor de passagier staat er niet tussen.
Helemaal zonder airbag was de Niva niet
De claim dat de Niva ruim 49 jaar volledig zonder airbag heeft rondgereden, vraagt wel om enige nuance. Vanaf 2020 waren bepaalde uitvoeringen al verkrijgbaar met een zijairbag die in de bestuurdersstoel was verwerkt. Door tekorten aan onderdelen verdween deze voorziening in 2022, waarna hij in 2025 weer terugkeerde.
Nieuw is dus vooral de bestuurdersairbag in het stuur. AvtoVAZ noemt dit de eerste keer dat de Niva Legend een dergelijke airbag krijgt. Daarmee zit de belangrijkste bescherming bij een botsing van voren na bijna een halve eeuw eindelijk op een logische plaats.
De oude 1,7-liter gaat met pensioen
Onder de motorkap verdwijnt de bekende 1,7-liter benzinemotor met 83 pk en 129 Nm. Daarvoor in de plaats komt een 1,8-liter achtklepper uit de Niva Travel. Die produceert 90 pk en 153 Nm.
Zeven extra paardenkrachten maken van de Niva uiteraard geen sportwagen. De winst zit vooral in de trekkracht. Volgens Lada is bij 1.000 toeren per minuut al 80 procent van het maximale koppel beschikbaar. Dat is nuttiger in modder, sneeuw en zand dan een hoog piekvermogen.
Het gemiddelde fabrieksverbruik daalt tegelijkertijd van 9,9 naar 9,0 liter per 100 kilometer. De permanente vierwielaandrijving, lage gearing en het blokkeerbare middendifferentieel blijven behouden. Ook schakelen gebeurt nog altijd met een handgeschakelde vijfversnellingsbak.
Eén hendel vervangt de bekende verzameling poken
AvtoVAZ heeft de bediening van de transmissie wel aangepakt. De versnellingspook staat voortaan dichter bij de bestuurder en is niet meer rechtstreeks boven op de versnellingsbak gemonteerd.
Ook de tussenbak wordt nu met één hendel bediend. Voorheen had de Niva twee aparte poken voor de lage gearing en blokkering van het middendifferentieel. Een derde bevestigingspunt voor de tussenbak en gewijzigde motorsteunen moeten ondertussen de beruchte trillingen in het interieur verminderen.
Het onderstel krijgt aangepaste veren en schokdempers, terwijl de stabilisatorstang aan de voorkant is verplaatst. Verder monteert Lada voor het eerst geventileerde remschijven op de gewone Niva Legend. Die moeten bij herhaald hard remmen minder snel oververhit raken.
Lada doet eindelijk iets tegen roest
Niet alleen de inzittenden krijgen extra bescherming. Ook de carrosserie moet langer meegaan. De grilleomlijsting, motorkap, het dak, delen van de achterklep en het achterpaneel worden voortaan gemaakt van tweezijdig verzinkt staal.
Dat betekent niet dat de volledige Niva ineens roestvrij is. Lada verzinkt vooral de onderdelen die veel steenslag, zand en vocht te verduren krijgen. Voor een terreinwagen die vaak onder zware omstandigheden wordt gebruikt, is dat alsnog een belangrijke verbetering.
Aan de buitenkant blijft de Niva bijna volledig herkenbaar. De opvallendste wijzigingen zijn een luchtinlaat op de motorkap en nieuwe 16-inch wielen. Binnenin verschijnen onder meer centrale deurvergrendeling, één sleutel voor de deuren en het contactslot, extra geluidsisolatie en een interieurfilter.
Bijna modern, zolang je niet te streng vergelijkt
Naast de bestuurdersairbag krijgt de basisuitvoering ABS met elektronische remkrachtverdeling, ISOFIX-bevestigingspunten en het Russische ERA-GLONASS-noodoproepsysteem.
ERA-GLONASS is grofweg de Russische tegenhanger van het Europese eCall. Beide systemen kunnen na een zware botsing automatisch een noodoproep starten. De inzittenden kunnen dat ook handmatig doen met een SOS-knop. Tegelijkertijd worden onder meer de locatie en gegevens over de auto verzonden en wordt een spraakverbinding geopend.
Op het gebied van verkeersveiligheid blijft de Niva echter ver achter bij een moderne Europese auto. Een airbag voor de passagier ontbreekt.
Toch is de update voor Niva-begrippen enorm. De terreinwagen behoudt zijn permanente vierwielaandrijving, simpele techniek en vrijwel onveranderde uiterlijk, maar is krachtiger, zuiniger en iets beter beschermd tegen botsingen en roest.
AvtoVAZ heeft bepaald geen haast gemaakt met de airbag. Maar na bijna een halve eeuw krijgt de iconische terreinwagen eindelijk een veiligheidsvoorziening die bij vrijwel iedere andere nieuwe auto al tientallen jaren vanzelfsprekend is.