:max_bytes(100000)/https%3A%2F%2Fcdn.pijper.io%2F2026%2F08%2FpQX8t7V3iWWQef1786019890.jpg "België schrapt opvallende gordeluitzondering: bij deze manoeuvre mag het nu nog")
Voor bijna iedere autorit is de regel eenvoudig: zit er een veiligheidsgordel op je plaats, dan moet je hem dragen. In België bestaat daar momenteel een opvallende uitzondering op. Een bestuurder die achteruitrijdt, hoeft volgens de huidige wegcode geen gordel om te hebben.
Die uitzondering verdwijnt uit de nieuwe Belgische Code van de openbare weg. De regel verandert niet al in 2026, zoals aanvankelijk was gepland, maar op 1 juni 2027. Tot die datum mag een bestuurder tijdens het achteruitrijden juridisch nog zonder gordel rijden.
Achteruitrijden is nu expliciet uitgezonderd
De huidige Belgische verkeersregels verplichten bestuurders en passagiers om de veiligheidsgordel te gebruiken op zitplaatsen die daarmee zijn uitgerust. Artikel 35 noemt vervolgens een aantal vrijstellingen. De eerste daarvan geldt voor bestuurders die achteruitrijden.
De formulering is beperkt. Het gaat alleen om de bestuurder en om het moment waarop de auto daadwerkelijk achteruitrijdt. De uitzondering maakt het dus niet toegestaan om tijdens een volledige parkeermanoeuvre zonder gordel vooruit te rijden of daarna met een losgemaakte gordel verder te gaan.
Er bestaan momenteel nog meer uitzonderingen. Ook bepaalde taxibestuurders, inzittenden van prioritaire voertuigen in specifieke situaties en mensen met een officiële medische vrijstelling hoeven de gordel niet altijd te dragen. Achteruitrijden is dus niet de enige uitzondering, maar wel de bepaling waarmee vrijwel iedere automobilist te maken kan krijgen.
Moderne gordels maken de uitzondering overbodig
In de toelichting op de nieuwe Code van de openbare weg geeft de Belgische wetgever een opvallend praktische reden voor het schrappen van de regel. De meeste moderne gordels kunnen volgens die toelichting ver genoeg worden afgerold wanneer dat nodig is. Een bestuurder kan daardoor achteromkijken en zijn bovenlichaam draaien zonder de gordel eerst los te maken.
Dat betekent niet dat de overheid achteruitrijden zonder gordel tot nu toe als veilig beschouwde. De oude uitzondering kwam vooral voort uit de bewegingsruimte die voor de manoeuvre nodig werd geacht. Door de ontwikkeling van moderne oprolmechanismen ziet de wetgever daarvoor geen voldoende reden meer.
De nadruk op verkeersveiligheid past bij de bredere herziening van de Belgische wegcode. Uit een analyse van Vias bleek in 2025 dat 27 procent van de bestuurders die omkwamen bij een eenzijdig ongeval geen gordel droeg. Vooraan draagt inmiddels 95 procent van de inzittenden wel een gordel, achterin blijft dat aandeel met 79 procent duidelijk lager.
/https%3A%2F%2Fthumbor.pijper.io%2FrDEnvjZrsO6mo89EnugWOfw6GM8%3D%2F1200x800%2Fcenter%2Fmiddle%2Fhttps%253A%252F%252Fcdn.pijper.io%252F2026%252F07%252F4WcXexfRf8sDiV1783494761.jpg)
De verandering gaat op 1 juni 2027 in
De nieuwe Code van de openbare weg werd op 20 september 2024 gepubliceerd. De invoering stond oorspronkelijk voor 1 september 2026 gepland, maar is uitgesteld tot 1 juni 2027. België geeft politie, justitie, de gewesten en andere betrokken partijen daarmee extra tijd om onder meer systemen, opleidingen en communicatie aan te passen.
Tot de nieuwe code ingaat, blijft de oude uitzondering dus bestaan. Vanaf 1 juni 2027 bepaalt het nieuwe artikel 42 dat een bestuurder de gordel moet dragen wanneer de zitplaats ermee is uitgerust. In de nieuwe lijst met vrijstellingen komt achteruitrijden niet meer voor.
Wie na die datum bij het achteruitrijden bewust zonder gordel rijdt en niet onder een andere vrijstelling valt, kan daarom een verkeersboete riskeren. Het veiligste en eenvoudigste gedrag verandert in de praktijk niet: laat de gordel tijdens de hele rit vastzitten, ook bij inparkeren, keren of achteruit een oprit verlaten.
Andere vrijstellingen blijven wel bestaan
België schrapt niet alle uitzonderingen. In de nieuwe code blijft een vrijstelling bestaan voor een taxibestuurder die een klant vervoert. Ook bestuurders en passagiers van prioritaire voertuigen kunnen onder specifieke omstandigheden zonder gordel rijden, bijvoorbeeld wanneer iemand wordt vervoerd die een potentiële bedreiging vormt of wanneer verzorging onderweg noodzakelijk is.
Daarnaast komt er een nauw omschreven uitzondering voor bezorgers. Zij mogen zonder gordel werken wanneer zij binnen de bebouwde kom achtereenvolgens goederen afleveren of ophalen op plaatsen die maximaal 500 meter uit elkaar liggen, en daarbij niet harder rijden dan 30 km/u. Een officiële vrijstelling om zwaarwegende medische redenen blijft eveneens mogelijk.
De uitzondering voor bezorgers is dus geen algemene vrijbrief voor iedere pakketbezorger of bestelwagen. De afstand tussen de adressen, de locatie binnen de bebouwde kom en de maximumsnelheid moeten allemaal aan de voorwaarden voldoen.
Ook de bestuurder wordt verantwoordelijk voor passagiers
De nieuwe code scherpt de gordelregels op nog een ander punt aan. Niet alleen een volwassen passagier kan worden aangesproken wanneer die geen gordel draagt. Ook de bestuurder kan worden beboet als hij iemand vervoert die zich niet volgens de regels heeft vastgemaakt.
Daarmee wordt de verantwoordelijkheid in de auto breder verdeeld. Voor de bestuurder is het straks niet voldoende om alleen zelf de gordel om te doen. Hij moet er ook op letten dat de passagiers die hij vervoert correct zijn beveiligd.
In Nederland bestaat geen algemene uitzondering voor bestuurders die achteruitrijden. De Rijksoverheid stelt dat een gordel altijd moet worden gebruikt wanneer de zitplaats ermee is uitgerust, behalve wanneer iemand over een geldige officiële ontheffing beschikt. De Belgische wijziging brengt de dagelijkse regel voor achteruitrijden daarmee dichter bij de Nederlandse situatie.