Bananenbatterij duikt op bij elektrische auto’s met hoge kilometerstanden: dit is wat er gebeurt

Een bananenbatterij klinkt als een vreemde nieuwe accutechniek, maar in werkelijkheid is het de bijnaam voor een behoorlijk vervelend defect. Bij zwaar gebruikte elektrische auto’s zijn accucellen aangetroffen die opzwellen en zo sterk vervormen dat ze uiteindelijk krom komen te staan als een banaan.

Het gaat om GAC Aion S-modellen waarin 177Ah-LFP-cellen van de Chinese accufabrikant CALB zijn gebruikt. De problemen komen vooral naar voren bij auto’s met ongeveer 150.000 tot 300.000 kilometer op de teller. Naast vervormde cellen worden lekkage van elektrolyt en in sommige gevallen plotseling vermogensverlies tijdens het rijden gemeld.

Daarom heet het een bananenbatterij

De naam slaat dus letterlijk op de vorm van de defecte accucellen. Een batterijcel hoort zijn oorspronkelijke vorm te behouden, maar bij de getroffen exemplaren zwellen de cellen op en kunnen ze zichtbaar kromtrekken. Daarmee begon in de sector al snel de term bananenbatterij rond te zingen.

Dat is meer dan een vreemd uiterlijk. De cellen zitten dicht naast elkaar in een accupakket, waardoor sterke vervorming ook invloed kan hebben op de constructie rondom de cel. Bovendien zijn bij probleemgevallen lekkage en storingen gemeld. Daarmee raakt de kwestie direct aan de EV-veiligheid.

Belangrijk is dat het niet gaat om een algemeen probleem met elektrische auto’s of LFP-batterijen. De affaire draait om specifieke 177Ah-LFP-cellen van CALB die in de betreffende modellen zijn toegepast.

Vooral taxi’s bereiken deze kilometerstanden snel

De kilometerstanden waarbij de problemen opduiken zijn fors, maar veel van deze auto’s worden ook uitzonderlijk intensief gebruikt. Modellen met de betreffende accucellen waren in 2023 goed voor ongeveer 220.900 verkochte exemplaren. Daarvan ging volgens de beschikbare gegevens 72 procent naar taxi’s en andere vormen van professioneel personenvervoer.

Voor zulke auto’s is 150.000 kilometer geen eindstation. Ze kunnen dagelijks honderden kilometers rijden en worden veel vaker geladen dan de gemiddelde particuliere elektrische auto. Daardoor bereiken ze in enkele jaren kilometerstanden waar een doorsnee automobilist veel langer over doet.

Dat maakt ze tegelijkertijd een zware praktijktest voor nieuwe accutechnologie. Normale batterijveroudering betekent doorgaans dat de capaciteit geleidelijk terugloopt. Een cel die fysiek opzwelt, lekt of kromtrekt is iets heel anders.

Bekijk ook

Waarom een vijf jaar oude elektrische auto veel minder actieradius verliest dan veel kopers denken | Autobahn

CALB gooit zijn kwaliteitscontrole om

De affaire heeft CALB inmiddels tot een brede interne kwaliteits- en veiligheidsoperatie aangezet. De fabrikant scherpt onder meer de toleranties tijdens de productie aan. Bij het aanbrengen van materiaal op de elektroden moeten bepaalde controles voortaan dichter aansluiten bij de specificaties die marktleider CATL gebruikt.

Bij de productie van LFP-kathodes moet een belangrijke afwijking volgens de nieuwe eisen binnen plus of min 1,5 procent blijven. Ook de controle op vocht en het dauwpunt tijdens het vullen met elektrolyt wordt aangescherpt.

Daarnaast wordt het veel preciezer mogelijk om achteraf te bepalen waar een cel vandaan komt. Bewaarde productiemonsters werden eerder per dag gevolgd, maar de traceerbaarheid wordt nu verfijnd tot afzonderlijke materiaalrollen. Als later iets mis blijkt te zijn, kan daardoor nauwkeuriger worden teruggezocht welke productiestap en materialen bij de betreffende cellen horen.

Ook oude productiematerialen worden opnieuw onderzocht

CALB kijkt niet alleen naar nieuwe batterijen. Materialen, hulpstoffen en toevoegingen die in 2022 en 2023 op de productielijnen zijn gebruikt, worden opnieuw doorgelicht. Sommige formuleringen met relatief weinig veiligheidsmarge worden stopgezet.

Ook de ontwerpeisen worden aangepast. Onder meer de behuizing van accucellen, overdrukventielen en de marges bij lasverbindingen van aansluitpunten worden opnieuw beoordeeld om de duurzaamheid en veiligheidsmarge te vergroten.

Het is een forse ingreep voor een belangrijke speler in de Chinese auto-industrie. CALB is geen kleine leverancier: het bedrijf stond in juni op de derde plaats op de Chinese markt voor EV-batterijen, achter CATL en BYD.

Kwaliteitsafdeling krijgt vetorecht

Misschien wel de opvallendste verandering vindt niet op de productielijn plaats, maar binnen de organisatie. De kwaliteitsafdeling van CALB krijgt vetorecht over het vrijgeven van complete productiebatches.

Een partij batterijen die niet door de kwaliteitscontrole komt, mag daardoor niet alsnog worden doorgedrukt omdat een ontwikkelteam haast heeft of een autofabrikant dringend op nieuwe cellen wacht. De kwaliteitsafdeling krijgt uiteindelijk het laatste woord.

CALB richt daarnaast een speciaal klantkwaliteitsteam op binnen de personenautodivisie. Samen met grote klanten worden gegevens uit batterijmanagementsystemen gevolgd. Afwijkend gedrag van batterijen moet daardoor mogelijk eerder zichtbaar worden voordat een probleem ernstiger wordt.

Garantie gaat naar 300.000 kilometer

Voor eigenaren van betrokken auto’s is inmiddels ook een concrete maatregel genomen. GAC Aion verlengde de accugarantie voor getroffen modellen naar acht jaar of 300.000 kilometer. Eerder lag de kilometergrens op 150.000 kilometer.

Daar horen gratis inspecties en indien nodig vervanging bij. CALB heeft daarnaast een rechtstreeks onderhoudskanaal geopend en aangegeven uiteindelijk verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit van zijn accucellen.

Dat is juist bij deze affaire relevant, omdat veel problemen zichtbaar werden in het gebied tussen 150.000 en 300.000 kilometer. De oorspronkelijke garantiegrens kon daarmee precies worden bereikt voordat de vervorming zich openbaarde.

Grappige naam, serieus probleem

De bananenbatterij is daardoor vooral een opvallende naam voor een kwaliteitsprobleem dat een grote accufabrikant dwingt zijn werkwijze aan te passen. Een batterij die na honderdduizenden kilometers wat capaciteit verliest is normaal. Een cel die letterlijk kromtrekt en kan gaan lekken is dat niet.

Tegelijkertijd bewijst de affaire niet dat LFP-batterijen of elektrische auto’s in het algemeen na een paar ton beginnen op te zwellen. De problemen zijn gekoppeld aan specifieke cellen en zeer intensief gebruikte voertuigen.

Het interessantste gevolg zit daarom misschien wel in de fabriek. Strengere toleranties, veel nauwkeurigere traceerbaarheid en een kwaliteitsafdeling die een complete batch kan blokkeren moeten voorkomen dat een volgende batterij überhaupt de kans krijgt om zijn opvallende bijnaam te verdienen.