Bij 220.000 kilometer begint voor veel auto’s het leven als goedkope occasion. Voor de Mercedes 240 D van de Griekse taxichauffeur Gregorios Sachinidis was het pas het begin. Toen hij de auto in 1981 tweedehands in Duitsland kocht, had de diesel er al ongeveer 220.000 kilometer op zitten.
Daarna gebruikte Sachinidis de Mercedes jarenlang als taxi in Thessaloniki. Toen hij er in 2004 mee stopte, stond de teller op 4.586.630 kilometer, doorgaans afgerond tot 4,6 miljoen. Dat is ongeveer 115 keer de omtrek van de aarde. Nog opvallender is dat Mercedes uiteindelijk zo geïnteresseerd raakte in de auto dat er een bijzondere ruil volgde.
De Mercedes was bij aankoop al vijf jaar oud
De 240 D was gebouwd in 1976 en behoorde tot de W115-generatie. Tegen de tijd dat Sachinidis hem kocht, was de auto dus al vijf jaar oud en had hij een kilometerstand bereikt waar veel automobilisten tegenwoordig behoorlijk van zouden schrikken.
In Griekenland werd hij vervolgens geen gekoesterde klassieker, maar gereedschap. Sachinidis gebruikte de sedan intensief als taxi en bleef dat ruim twintig jaar doen. Pas in juli 2004 kwam er een einde aan zijn dagelijkse werk met de auto.
De eindstand van 4,6 miljoen kilometer betekent nadrukkelijk niet dat ieder onderdeel nog uit 1976 kwam. Juist dat maakt het verhaal interessanter. Deze Mercedes bleef niet rijden doordat er nooit iets kapotging, maar doordat onderdelen telkens werden onderhouden, gereviseerd en waar nodig vervangen.
Drie motoren hielden dezelfde auto op de weg
Onder de motorkap lag een 2,4-liter viercilinderdiesel uit de OM616-familie. De atmosferische motor leverde ongeveer 65 pk en moest het zonder turbo en ingewikkeld elektronisch motormanagement stellen.
Sachinidis reed de miljoenen kilometers niet met één onaangeroerd motorblok. Hij beschikte over drie motoren in totaal, de oorspronkelijke motor en twee vervangende exemplaren. Die blokken werden gereviseerd en gedurende het lange taxileven van de auto opnieuw ingezet.
Er wordt melding gemaakt van in totaal elf motorwissels. Dat betekent dus niet dat de Mercedes elf nieuwe motoren versleet. De beschikbare blokken werden gereviseerd, gewisseld en opnieuw gebruikt.
Juist daar zit een belangrijk verschil met het romantische beeld van een zogenaamd onverwoestbare auto. Goed auto-onderhoud betekent bij zulke kilometerstanden niet dat alles origineel moet blijven. Het betekent dat een versleten onderdeel wordt aangepakt zonder meteen de complete auto af te schrijven.
De simpele diesel was gemaakt om gerepareerd te worden
De techniek van de 240 D hielp daarbij. De dieselmotor had geen turbo, geen moderne hogedrukinjectie en geen grote verzameling elektronische regeleenheden. De brandstofinspuiting werkte mechanisch en veel onderdelen konden afzonderlijk worden gedemonteerd en gereviseerd.
Dat betekent niet dat de auto gedurende 4,6 miljoen kilometer probleemloos was. Remmen, koppeling, onderstel, lagers, rubbers en talloze andere slijtdelen krijgen bij zulke afstanden onvermijdelijk veel werk te verduren.
Het voordeel was vooral dat een defect onderdeel niet automatisch het economische einde van de auto betekende. Een motor kon uit de auto worden gehaald, gereviseerd en weer worden gebruikt. Zo bleef dezelfde 240 D dienstdoen terwijl er onderhuids gedurende zijn leven voortdurend aan werd gewerkt.
Daarmee bewijst het kilometerrecord eigenlijk iets anders dan vaak wordt gedacht. Niet dat deze Mercedes nooit stukging, maar dat hij bijna eindeloos repareerbaar bleef.
Moderne auto’s worden op een andere manier oud
Daarmee is ook niet gezegd dat autofabrikanten tegenwoordig geen auto meer kunnen bouwen die extreem veel kilometers haalt. Een moderne auto moet alleen aan veel meer eisen voldoen dan een 65 pk sterke diesel uit de jaren zeventig.
Motoren hebben tegenwoordig bijvoorbeeld turbo’s, veel complexere injectiesystemen en uitgebreide uitlaatgasnabehandeling. Daarnaast zitten moderne auto’s vol sensoren, veiligheidssystemen, infotainment, software en elektronische regeleenheden.
Dat levert schonere, veiligere, krachtigere en comfortabelere auto’s op, maar ook veel meer onderdelen die gedurende twintig of dertig jaar onderhouden moeten worden. Een motor kan mechanisch nog uitstekend zijn terwijl een kostbare elektronische of emissiegerelateerde reparatie ervoor zorgt dat verder rijden economisch niet meer aantrekkelijk is.
Bij de oude 240 D lag dat anders. Zolang iemand bereid was tijd en geld in reparaties te steken, kon een groot deel van de techniek opnieuw worden opgebouwd.
Sachinidis nam uiteindelijk zelf contact op met Mercedes
Ook het einde van het verhaal is iets anders dan de vaak vertelde versie waarin Mercedes toevallig in Griekenland een recordauto ontdekte en hem kwam opeisen.
Sachinidis nam zelf contact op met het concern. Hij wilde Mercedes bedanken voor wat de auto gedurende al die jaren voor hem had betekend. Het uitzonderlijke kilometrage trok vervolgens de aandacht van het merk en vertegenwoordigers van de museumcollectie gingen zich met de auto bemoeien.
Uiteindelijk stemde Sachinidis ermee in zijn trouwe 240 D af te staan. In 2004 verhuisde de miljoenentaxi naar de collectie van het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart.
Maar hij hoefde niet met de bus naar huis.
Mercedes gaf hem een gloednieuwe C-Klasse
Als tegenprestatie kreeg Sachinidis van Mercedes een gloednieuwe Mercedes-Benz C 200 CDI Sedan uit 2004, behorend tot de W203-generatie.
Het contrast kon nauwelijks groter zijn. Hij leverde een eenvoudige 240 D uit 1976 in die inmiddels 4,6 miljoen kilometer had gereden en stapte over in een toen moderne C-Klasse-diesel met tientallen jaren technische ontwikkeling ertussen.
Zijn oude taxi werd ondertussen juist vanwege alle slijtage, reparaties en kilometers interessant. Niet omdat hij de mooiste Mercedes ooit gebouwd was, maar omdat de auto liet zien hoe ver een voertuig kan komen wanneer repareren belangrijker blijft dan vervangen.
En misschien is dat wel het opmerkelijkste cijfer van allemaal. Sachinidis kocht geen nieuwe Mercedes waarmee hij vervolgens 4,6 miljoen kilometer reed. Hij begon met een gebruikte auto die al 220.000 kilometer achter de rug had.