Deze alledaagse spullen kunnen op een warme zomerdag brand veroorzaken in je auto

Je parkeert de auto, pakt je telefoon en loopt weg. Op het dashboard blijft een leesbril liggen, in de bekerhouder staat nog een halfvolle waterfles en in het deurvak zit een spuitbus deodorant. Op een warme zomerdag is dat niet altijd zo onschuldig als het klinkt.

Sommige voorwerpen kunnen zonlicht namelijk op één klein punt concentreren, terwijl andere slecht tegen de extreem hoge temperatuur in een geparkeerde auto kunnen. Brand is uitzonderlijk en vereist meestal precies de verkeerde omstandigheden, maar brandweerkorpsen waarschuwen dat het daadwerkelijk kan gebeuren.

Zelfs een fles water kan als vergrootglas werken

Het opmerkelijkste voorbeeld is waarschijnlijk een doodgewone transparante fles met water. Wanneer fel zonlicht onder precies de juiste hoek door de fles valt, kan de combinatie van de gebogen fles en het water het licht bundelen.

Daarmee ontstaat hetzelfde principe als bij een vergrootglas. Op één klein deel van bijvoorbeeld een donkere stoelbekleding of ander brandbaar materiaal kan de temperatuur daardoor sterk oplopen. In het ongunstigste geval begint materiaal eerst te smeulen en kan uiteindelijk brand ontstaan.

Het betekent niet dat iedere fles water die in de zon staat onmiddellijk gevaarlijk is. De positie van de zon, vorm van de fles en het materiaal waarop het gebundelde licht terechtkomt moeten allemaal ongunstig samenvallen. De eenvoudigste oplossing is daarom ook simpel: leg een transparante fles niet langdurig in direct zonlicht, maar bijvoorbeeld in het deurvak, dashboardkastje of de kofferbak.

Wie tijdens een autovakantie water binnen handbereik wil houden, hoeft de fles dus zeker niet thuis te laten. Zorg er alleen voor dat hij bij het parkeren niet urenlang in de volle zon staat.

Ook je leesbril kan zonlicht bundelen

Hetzelfde effect kan bij bepaalde brillenglazen optreden. Vooral een leesbril heeft lenzen die licht kunnen convergeren. Ligt zo'n bril precies verkeerd op het dashboard of een stoel, dan kunnen zonnestralen op een klein oppervlak worden geconcentreerd.

Dat risico is niet alleen theoretisch. De Britse brandweer van Nottinghamshire onderzocht in 2023 een brand in een bestelwagen waarbij een bril op het dashboard als meest waarschijnlijke oorzaak werd aangewezen. De hitte beschadigde het dashboard zwaar en de voorruit barstte.

Niet iedere bril vormt hetzelfde risico. Een gewone zonnebril zonder sterk vergrotende glazen is minder voor de hand liggend dan een leesbril. Er bestaan echter ook zonnebrillen op sterkte. Daarom is vooral de vorm en sterkte van het glas belangrijker dan de kleur ervan.

Laat je bril op een zomerdag dus liever in een hoesje of opgeborgen vak liggen dan boven op het dashboard. Dat voorkomt meteen dat het montuur en de coatings voortdurend aan extreme zomerhitte worden blootgesteld.

Spuitbussen houden al helemaal niet van hitte

Bij deodorant, haarlak, droge shampoo en andere spuitbussen ontstaat het gevaar op een andere manier. Een aerosol staat onder druk. Als de temperatuur van de bus sterk stijgt, loopt ook de druk in de verpakking verder op.

Brandweerdiensten waarschuwen daarom om spuitbussen uit direct zonlicht en uit hete geparkeerde auto's te houden. Bij extreme verhitting kan een bus scheuren of zelfs openbarsten. Veel aerosolen bevatten bovendien brandbare drijfgassen of vloeistoffen.

Leg een deodorantbus daarom niet op het dashboard of los op een stoel. Hetzelfde geldt voor kleine gaspatronen die bijvoorbeeld bij kampeeruitrusting horen. Zeker tijdens warme vakantiedagen kunnen dergelijke spullen beter niet langdurig in een afgesloten auto blijven liggen.

Bekijk ook

‘Dan ben je eigenlijk al te laat’: tijdens een hete vakantierit mis je deze signalen makkelijk | Autobahn

Powerbanks en vapes vormen weer een ander risico

Dan zijn er nog spullen met een lithium-ionaccu. Denk aan een powerbank, elektronische sigaret, draadloze speaker of ander elektronisch apparaat dat je gemakkelijk in de auto laat liggen.

Lithium-ionaccu's houden niet van extreme temperaturen. Langdurige blootstelling aan hitte kan de accu beschadigen en het risico op een storing vergroten. De Amerikaanse brandweerautoriteit USFA adviseert daarom expliciet om lithium-ionaccu's niet in direct zonlicht of in een hete auto te bewaren.

Dat betekent niet dat iedere achtergelaten powerbank spontaan in brand vliegt. Een onbeschadigde kwaliteitsaccu beschikt normaal gesproken over meerdere beveiligingen. Maar een reeds beschadigde, opgezwollen of defecte accu vormt bij hoge temperaturen een groter risico.

Zie je dat een powerbank of ander apparaat bol staat, uitzonderlijk heet wordt, lekt of vreemd ruikt, gebruik hem dan niet meer. Ook voor normaal auto-onderhoud geldt eigenlijk dezelfde simpele regel: hitteproblemen zijn makkelijker te voorkomen dan achteraf te herstellen.

Ook frisdrank kan voor een onaangename verrassing zorgen

Een fles of blikje koolzuurhoudende drank vormt niet hetzelfde brandrisico, maar verdient alsnog aandacht. Bij het opwarmen zet de inhoud uit en kan de druk in de verpakking toenemen.

Dat kan er in extreme gevallen voor zorgen dat een verpakking gaat lekken, vervormt of openbarst. Het resultaat is eerder een kleverige ravage dan een autobrand, maar een interieur vol warme cola is eveneens een probleem dat je liever voorkomt.

Hetzelfde principe maakt duidelijk waarom je op een hete dag beter even kijkt wat er allemaal in de auto ligt voordat je hem uren in de zon achterlaat.

Het dashboard is de slechtste plek

Vooral het dashboard en de hoedenplank zijn slechte opslagplaatsen. Daar komt direct zonlicht binnen en liggen voorwerpen bovendien dicht tegen glas en donkere materialen die sterk kunnen opwarmen.

Een waterfles, bril of elektronisch apparaat uit de zon leggen kost hooguit een paar seconden. Spuitbussen en gaspatronen kun je bij hoge temperaturen beter helemaal niet langdurig in een geparkeerde auto bewaren.

Dat is misschien overdreven voorzichtig op 99 van de 100 zomerdagen. Alleen heb je bij die ene ongelukkige combinatie van fel zonlicht, de juiste hoek en een verkeerd achtergelaten voorwerp bijzonder weinig aan die statistiek.