Deze gemeentelijke boete kan sneuvelen als één belangrijke toestemming niet aantoonbaar is

Een automobilist reed op 31 maart 2025 de Singel in Sneek in terwijl daar een geslotenverklaring gold. Een camera registreerde de auto en uiteindelijk volgde een verkeersboete van 129 euro inclusief administratiekosten. De bestuurder vocht de beschikking aan en kreeg deze zomer gelijk van de kantonrechter.

Het opvallende zat niet in de foto. De discussie ging over de bevoegdheid achter de camera. In het dossier stond wel dat Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie, kortweg CVOM, de digitale handhaving had goedgekeurd. Maar volgens de rechter was niet controleerbaar of de vereiste instemming daadwerkelijk was verleend. Een officiële instemmingsbrief ontbrak in het dossier. De boete kon daardoor niet in stand blijven.

Sneek staat daarin niet alleen. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 15 januari 2026 in een zaak over digitale handhaving in de Nieuwlandstraat in Tilburg eveneens dat uit het dossier niet bleek dat het Openbaar Ministerie toestemming had gegeven voor handhaving op die specifieke locatie. Omdat de boa daardoor niet bevoegd was om de sanctie op te leggen, werd ook die beschikking vernietigd.

Een gemeente mag zo'n camera niet zomaar aanzetten

De achtergrond is behoorlijk technisch, maar voor automobilisten belangrijk. Gemeentelijke boa's mogen voor bepaalde verkeersovertredingen digitaal handhaven, bijvoorbeeld bij een gesloten straat of voetgangersgebied. Daarvoor geldt alleen een extra voorwaarde.

In de landelijke Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar staat expliciet dat digitale handhaving van overtredingen van het RVV pas mogelijk is na instemming van het Openbaar Ministerie.

Parket CVOM beoordeelt daarvoor het plan van de gemeente. Het OM kijkt onder meer naar de verkeerssituatie, de duidelijkheid van de bebording en de manier waarop overtredingen met camera's worden vastgesteld. Volgens het OM is dat beoordelingskader juist bedoeld om de kwaliteit van digitale handhaving te bewaken en te voorkomen dat automobilisten onterecht een boete krijgen.

Een eerdere toestemming geeft gemeenten bovendien niet onbeperkt speelruimte. Het hof oordeelde eerder al dat bij uitbreiding van digitale handhaving naar een nieuwe locatie niet simpelweg mocht worden aangenomen dat een ouder plan die plek ook dekte.

Dit gaat niet om iedere flitspaal langs de weg

Hier zit een belangrijk onderscheid. Wie gisteren te hard langs een normale snelheidsflitser reed, heeft door deze uitspraken niet plotseling een nieuwe bezwaargrond.

De zaken draaien om digitale verkeershandhaving door boa's, bijvoorbeeld met kentekencamera's bij gesloten straten, voetgangersgebieden, milieuzones of andere toegangsverboden. Het OM beschrijft die gemeentelijke cameracontroles als een afzonderlijke vorm van handhaving waarvoor Parket CVOM vooraf instemming moet geven.

Gewone snelheids- en roodlichtcamera's vallen onder een ander handhavingssysteem. Dat onderscheid is belangrijk, want anders klinkt het al snel alsof duizenden willekeurige flitsboetes opeens juridisch wankelen. Daarvoor bieden deze uitspraken geen basis.

Bekijk ook

Gemeenten eisen massaal nieuwe flitspalen in de stad, maar justitie wijst ze keihard de deur | Autobahn

In Alkmaar was het papierwerk wél op orde

Dat betekent ook dat bezwaar maken zeker geen gegarandeerde ontsnappingsroute is.

Een automobilist die een geslotenverklaring op de Herenweg in Alkmaar negeerde, probeerde eveneens de digitale handhaving onderuit te halen. Daar kon het OM de vereiste toestemming echter wél laten zien. In het dossier zat een brief van Parket CVOM van 3 oktober 2024 en daarnaast een e-mail van 31 oktober waarin de digitale handhaving werd bevestigd. De rechter liet de boete daarom gewoon staan.

Ook in Sneek bleef in april een andere boete overeind. Daar was de digitale handhavingszone na de oorspronkelijke toestemming juist kleiner gemaakt. Volgens de rechter was daarvoor geen nieuwe CVOM-instemming nodig, omdat de handhaving niet naar een nieuwe locatie werd uitgebreid.

Het verschil zit dus niet simpelweg in het woord 'camera'. De vraag is of voor deze digitale handhaving, op deze locatie en in deze vorm de benodigde toestemming bestond en of dat uit het dossier kan worden vastgesteld.

Zelf zo'n boete gekregen? Dan loopt de klok

Wie onlangs een gemeentelijke cameraboete heeft ontvangen, kan eerst rechtsboven op de CJIB-brief kijken. Staat daar een M, dan gaat het om een verkeersboete waarop de procedure uit de Wet Mulder van toepassing is. Bij zo'n beschikking kun je bij de officier van justitie in beroep gaan.

Daarmee moet je niet maanden wachten. Het CJIB noemt een termijn van zes weken na de verzenddatum van de beschikking. Wie tijdig in beroep gaat bij de officier van justitie, hoeft de boete in die fase nog niet te betalen.

De nieuwe rechtspraak betekent niet dat je zonder verdere aanleiding simpelweg kunt schrijven dat de camera geen toestemming had. Veel gemeenten zullen hun stukken gewoon op orde hebben, zoals de Alkmaarse zaak laat zien.

Wel kan het relevant zijn om bij een digitaal geconstateerde gemeentelijke overtreding gemotiveerd ter discussie te stellen of de vereiste CVOM-instemming voor die specifieke locatie bestond en om de stukken te vragen waaruit dat blijkt. Via het digitale CJIB-loket zijn verschillende stukken bij een verkeersboete al te bekijken. Voor informatie die daar niet beschikbaar is, geeft het CJIB aan dat aanvullende informatie kan worden opgevraagd.

Een betaalde oude boete komt niet vanzelf terug

De uitspraken betekenen ook niet dat gemeenten nu automatisch jaren aan cameraboetes moeten terugbetalen.

Bij een recente M-beschikking is de beroepstermijn leidend. Het OM zegt dat wie te laat in beroep gaat moet uitleggen waarom. Er kunnen dus omstandigheden zijn waarin een termijnoverschrijding alsnog wordt beoordeeld, maar een oude onherroepelijke boete wordt niet vanzelf heropend omdat in een andere zaak problemen met de toestemming zijn ontdekt.

Autobahn schreef eerder al over een heel andere juridische discussie rond verkeersboetes uit 2024 en 2025. Daar stond de hoogte van de boete ter discussie. In deze camerazaken gaat het juist om iets dat nog vóór de eerste foto geregeld moet zijn: mocht de overheid die camera op die manier überhaupt gebruiken om een boete op te leggen?

Voor automobilisten maakt dat het dossier achter de foto ineens minstens zo interessant als de foto zelf.

Bekijk ook

Je verkeersboete uit 2024 of 2025 was mogelijk te hoog: krijg je nu geld terug? | Autobahn