Italië wil een verkeersregel omgooien die Nederlanders op de snelweg juist wordt afgeleerd

Een auto rijdt langzaam op de middelste rijstrook, terwijl rechts tientallen meters asfalt leeg zijn. Voor veel Nederlandse bestuurders begint dan dezelfde frustratie: je zou er gemakkelijk rechts langs kunnen, maar tijdens de rijles is er juist ingeprent dat inhalen in principe links gebeurt. Alleen in specifieke situaties, zoals bij fileverkeer, mag je rechts voorbijrijden.

Wie binnenkort door Italië rijdt, hoeft die gewoonte voorlopig niet af te leren. Toch onderzoekt de Italiaanse overheid een opvallende wijziging. Op autostrade en andere belangrijke wegen met drie rijstroken zou verkeer in de toekomst mogelijk naast elkaar mogen blijven rijden, waardoor rechts passeren veel vaker mogelijk wordt dan nu.

Italië wil de rijstroken anders gaan gebruiken

Het Italiaanse ministerie van Infrastructuur en Transport stuurde op 8 augustus 2026 nieuwe werkdocumenten over de herziening van de verkeerswet naar meer dan honderd organisaties en vertegenwoordigers uit de sector. Het gaat nadrukkelijk nog om een consultatie. De voorstellen zijn dus geen geldende verkeersregels.

Een van de opvallendste ideeën is de invoering van een uitgebreidere vorm van ‘circolazione per file parallele’. Vrij vertaald betekent dat verkeer dat in parallelle rijen over verschillende rijstroken blijft rijden. Italië wil onderzoeken of dat principe kan worden toegepast op autostrade en andere belangrijke wegen met drie rijstroken, met als direct gevolg dat een auto rechts een andere auto zou kunnen passeren.

Rechts passeren is iets anders dan zomaar rechts inhalen

Daar zit een belangrijke nuance. De Italiaanse overheid koppelt het rechts passeren expliciet aan parallel rijdende verkeersstromen. De uiteindelijke juridische uitwerking is nog niet vastgesteld. Je kunt er dus niet uit concluderen dat bestuurders straks naar rechts mogen uitwijken, gas geven en vervolgens weer naar links mogen sturen om iemand bewust rechts in te halen.

De huidige Italiaanse verkeersregels zijn daar vrij duidelijk over. Op een weg met meerdere rijstroken moet je in principe de meest rechtse vrije rijstrook gebruiken. De rijstroken links daarvan zijn bedoeld om in te halen en een normale inhaalmanoeuvre wordt links uitgevoerd.

Ook nu bestaan er al uitzonderingen. Wanneer het verkeer zo druk is dat op verschillende rijstroken afzonderlijke rijen ontstaan, kan rechts voorbijrijden onder omstandigheden al toegestaan zijn. Het nieuwe voorstel zou die manier van rijden op brede snelwegen een grotere rol kunnen geven.

Bekijk ook

Zie je groene snelwegborden in Italië? Dan zit je op een andere weg dan je denkt | Autobahn

Nederland kent zo'n uitzondering eigenlijk ook al

Voor Nederlandse automobilisten is het basisprincipe herkenbaar. Volgens het RVV gebeurt inhalen in principe links. Bij fileverkeer bestaat echter een belangrijke uitzondering: files mogen aan de rechterzijde worden ingehaald. Ook in andere specifieke situaties kan rechts passeren toegestaan zijn.

Het Italiaanse plan kan verder gaan. De overheid onderzoekt de toepassing van parallel rijdend verkeer specifiek op snelwegen en expreswegen met drie rijstroken. Daarmee zou rechts passeren niet meer uitsluitend een gevolg hoeven te zijn van een klassieke file. Hoe ruim die mogelijkheid uiteindelijk wordt, moet echter nog blijken uit de definitieve wettekst.

Daarmee ontstaat een opvallend contrast met wat veel Nederlanders tijdens het rijden automatisch doen. Zie je een langzamere auto op de middelste baan, dan is de aangeleerde reactie om zelf naar links te gaan, in te halen en vervolgens weer terug naar rechts te keren. Italië onderzoekt of verkeer op brede wegen juist vaker zijn eigen rijstrook kan blijven volgen.

Middenrijders krijgen daarmee geen vrijbrief

Dat betekent niet dat Italië afscheid wil nemen van het principe dat je zoveel mogelijk rechts houdt. De huidige wet schrijft nog steeds voor dat op wegen met twee of meer rijstroken de meest rechtse vrije baan moet worden gebruikt, terwijl de rijstroken links daarvan voor inhalen zijn bedoeld.

Het gaat dus om twee verschillende dingen. Onnodig op de middelste of linkerbaan blijven hangen is iets anders dan met een verkeersstroom op de rechterbaan een langzamere verkeersstroom links van je passeren. Juist de verhouding tussen die regels moet tijdens de verdere uitwerking duidelijk worden.

Dat onderscheid is voor Nederlandse vakantiegangers belangrijk. Wie straks alleen de kop onthoudt dat Italië ‘rechts inhalen’ mogelijk wil maken, kan de voorgestelde regel gemakkelijk veel ruimer interpreteren dan bedoeld.

Italië wil nog veel meer verkeersregels veranderen

Het plan rond rechts passeren is slechts één onderdeel van een veel grotere herziening. Zo onderzoekt Italië of motorrijders bij ongevallen of zeer zware vertraging de vluchtstrook mogen gebruiken, zolang hulpdiensten altijd vrije doorgang houden. Ook moet de controle op onverzekerde voertuigen strenger worden.

Buitenlandse vakantiegangers komen eveneens nadrukkelijk in de voorstellen voor. Italië wil onbetaalde verkeersboetes tot vijf jaar na de overtreding gemakkelijker kunnen innen. De termijn voor het versturen van bepaalde op afstand vastgestelde boetes moet juist worden verkort van negentig naar dertig dagen.

Tegelijkertijd wil Italië niet simpelweg iedere boete hoger maken. Het ministerie wil automatische inflatieverhogingen van boetebedragen stoppen en straffen beter laten aansluiten bij de ernst en het risico van een overtreding. De volledige herziening is dus breder dan alleen harder straffen.

Bekijk ook

Pas op in Italië: de intelligente Tutor 3.0-flitspaal ziet véél meer dan alleen je snelheid | Autobahn

Voorlopig verandert er voor vakantiegangers helemaal niets

Wie deze zomer over een Italiaanse autostrada rijdt, moet zich gewoon aan de huidige regels houden. Zoveel mogelijk rechts rijden blijft het uitgangspunt en een normale inhaalmanoeuvre wordt links uitgevoerd. Alleen in situaties waarin de bestaande regels parallelle verkeersstromen toestaan, kan rechts voorbijrijden nu al legaal zijn.

De plannen bevinden zich nog in de consultatiefase en kunnen tijdens de verdere behandeling veranderen. Pas wanneer Italië de nieuwe verkeerswet definitief heeft uitgewerkt, wordt duidelijk onder welke omstandigheden je op een driebaanssnelweg daadwerkelijk rechts langs een andere auto mag blijven rijden.

Tot die tijd blijft voor Nederlandse vakantiegangers vooral één vertrouwde regel overeind: zie de Italiaanse plannen niet als toestemming om voortaan rechts langs een middenrijder te schieten.