Een bijna nieuwe benzineauto oprijden lijkt duurzaam, maar nieuw onderzoek zet die logica op zijn kop

De berekening waar het Duitse Auto Motor und Sport over schrijft, is afkomstig van de Amerikaanse onderzoekers Elliott Campbell en Roland Geyer. Zij vergelijken niet alleen wat er uit de uitlaat komt, maar tellen de uitstoot over de hele levenscyclus mee: productie, energiegebruik en uiteindelijk recycling.

Voor een gemiddelde Amerikaanse SUV bekeken ze onder meer wat er gebeurt wanneer een benzineauto zestien jaar wordt gebruikt, na elf jaar wordt vervangen of al na twee jaar verdwijnt. Juist dat laatste scenario levert de opmerkelijkste uitkomst op. Volgens de berekening liggen de cumulatieve broeikasgasemissies dan 44 procent lager wanneer de jonge brandstofauto plaatsmaakt voor een elektrische auto.

De extra uitstoot die met de productie van de EV en zijn batterij gepaard gaat, zou binnen ongeveer drie jaar zijn ingehaald. Dat druist in tegen de vertrouwde gedachte dat een bestaande auto per definitie zo lang mogelijk moet worden opgereden.

Een nieuwe EV begint juist met een achterstand

Dat betekent niet dat de productie van een elektrische auto gratis is voor het klimaat. Integendeel. Vooral de batterij zorgt ervoor dat een EV bij het verlaten van de fabriek doorgaans meer productie-uitstoot achter zich heeft dan een vergelijkbare benzineauto.

Daarna verandert de rekensom. Een brandstofauto blijft tijdens iedere kilometer fossiele brandstof verbranden, terwijl de uitstoot van een EV tijdens het gebruik vooral wordt bepaald door de elektriciteit waarmee hij wordt geladen. Daardoor kan de hogere productie-uitstoot gedurende de levensduur worden terugverdiend.

Dat basismechanisme wordt ook door ander recent onderzoek ondersteund. Een Amerikaanse levenscyclusstudie uit 2025 concludeerde dat een volledig elektrische auto met ongeveer 480 kilometer bereik gemiddeld 71 tot 73 procent minder broeikasgas uitstoot over zijn hele levensduur dan een vergelijkbare brandstofauto. De onderzoekers vonden in hun model voor auto's uit 2025 zelfs in iedere onderzochte county van de aaneengesloten Verenigde Staten een voordeel voor de EV.

Bekijk ook

Test kijkt verder dan ’nul uitstoot’: dit detail maakt een auto écht groen | Autobahn

In 92 procent van de rekensommen wint elektrisch

De nieuwe analyse is tegelijkertijd geen vrijbrief om iedere benzineauto onmiddellijk naar de shredder te sturen. Het resultaat varieert sterk met het verbruik van beide auto's en de manier waarop de elektriciteit wordt opgewekt.

Volgens de gegevens die Auto Motor und Sport uit de analyse haalt, varieerde het resultaat van 82 procent minder uitstoot tot juist 77 procent méér uitstoot. Toch kwam de overstap naar elektrisch in 92 procent van de gemodelleerde situaties gunstiger uit. Bij een auto met een gemiddeld verbruik bedroeg het berekende voordeel 58 procent.

Vooral de combinatie van een zeer onzuinige elektrische auto en zeer CO₂-intensieve elektriciteit kan de uitkomst omdraaien. Ook een bijzonder zuinige hybride is veel moeilijker te verslaan dan een grote benzine-SUV.

Je oude auto verkopen is volgens deze rekensom niet hetzelfde

Hier zit de vreemdste voorwaarde van het onderzoek. De klimaatwinst ontstaat alleen volledig wanneer de oude brandstofauto daadwerkelijk uit het verkeer verdwijnt.

Wie zijn benzineauto verkoopt en zelf elektrisch gaat rijden, zorgt er immers niet voor dat de uitlaatemissies van die auto verdwijnen. Als een volgende eigenaar er nog tien jaar mee doorrijdt, blijft hij benzine verbranden. De onderzoekers wijzen er volgens Auto Motor und Sport zelfs op dat extra aanbod van goedkope gebruikte brandstofauto's mensen kan verleiden die anders voor een zuiniger vervoermiddel hadden gekozen.

Voor de maximale klimaatwinst uit dit specifieke model moet de auto dus niet van eigenaar wisselen, maar echt uit het wagenpark verdwijnen.

Ander onderzoek kwam pas jaren later op hetzelfde punt

Dat is meteen reden om voorzichtig te zijn met het spectaculaire scenario van twee jaar. Een wetenschappelijke studie uit 2023 onderzocht eveneens wanneer het vanuit klimaatoogpunt optimaal wordt om een bestaande benzineauto te vervangen.

Daar lag het omslagpunt in het basisscenario niet op twee jaar, maar op 8,88 jaar. Met volledig hernieuwbare elektriciteit daalde dat naar 6,55 jaar. Alleen in een veel gunstiger scenario, met gemiddeld drie inzittenden en uitsluitend hernieuwbare stroom, kwam vervanging al na 3,29 jaar als optimaal uit de berekening.

Dat verschil laat vooral zien hoeveel invloed aannames hebben. Jaarkilometrage, stroomproductie, voertuigklasse, levensduur, batterijproductie en het verbruik van de oude auto kunnen het optimale vervangingsmoment allemaal verschuiven.

In Nederland ziet de stroomrekening voor CO₂ er anders uit

Ook de Amerikaanse percentages kun je daarom niet zomaar op een Nederlandse auto plakken. Alleen al het elektriciteitssysteem verschilt sterk. In Nederland kwam in 2025 volgens het CBS 49 procent van de geproduceerde elektriciteit uit hernieuwbare bronnen en 48 procent uit fossiele bronnen. Zowel zonne-energie als fossiele productie nam dat jaar toe.

Daar komt bij dat Nederlanders andere afstanden rijden, andere typen auto's bezitten en dat de samenstelling van het wagenpark verschilt. Zonder dezelfde berekening opnieuw met Nederlandse gegevens uit te voeren, kun je dus niet stellen dat een twee jaar oude Nederlandse benzineauto slopen hier eveneens 44 procent bespaart.

Bekijk ook

EV-critici wijzen altijd naar de accufabriek, maar dit automerk onthult de échte vervuiler bij het bouwen van een EV | Autobahn

De sloop is klimaatkundig makkelijker dan financieel

En dan is er nog een vrij praktisch bezwaar: vrijwel niemand vernietigt vrijwillig een goed werkende auto van twee jaar oud om vervolgens tienduizenden euro's aan een nieuwe EV uit te geven. Ook de onderzoekers erkennen volgens het Duitse artikel dat zo'n vroege vervanging economisch onaantrekkelijk is. Zij zien daarom vooral mogelijkheden voor gericht beleid rond auto's die veel brandstof verbruiken.

Dat is uiteindelijk de interessantste betekenis van de berekening. Niet dat je morgen met je jonge benzineauto naar de sloop moet rijden, maar dat de oude vuistregel "een bestaande auto oprijden is altijd groener" te simpel blijkt. Soms kan juist het jarenlang blijven verbranden van benzine een grotere klimaatpost worden dan de productie van een vervangende EV. Hoe vroeg dat punt precies komt, daar blijken zelfs wetenschappelijke modellen het nog lang niet over eens.