Je tankt in Italië, rijdt een paar kilometer verder en ineens begint de motor te haperen. Hij trekt minder goed, loopt onregelmatig of valt zelfs stil. Italiaanse monteurs kregen de afgelopen maanden opvallend veel voertuigen met dergelijke klachten binnen en bij een deel daarvan leidde het spoor terug naar de brandstof.
De Italiaanse autoriteiten hebben daarom de controles opgevoerd. Tussen 1 maart en 31 juli 2026 voerde de Guardia di Finanza 1.371 controles en andere interventies uit rond accijnzen op energieproducten. Daarbij werden 265 personen aangegeven en werd meer dan 20.000 ton product in beslag genomen.
Voor vakantiegangers springt vooral Rome eruit. Bij recente controles bleek ongeveer 20 procent van de onderzochte tankstations op minstens één onderdeel niet aan de regels te voldoen. Dat betekent nadrukkelijk niet dat één op de vijf pompen aangelengde benzine of diesel verkocht. Onder de overtredingen vielen ook problemen met prijzen en de hoeveelheid daadwerkelijk geleverde brandstof.
Aangelengd betekent meestal niet simpelweg water in de tank
Bij aangelengde brandstof denk je al snel aan water dat bij benzine of diesel wordt gegoten. Volgens het chemische laboratorium van het Italiaanse douane-agentschap ADM zit de fraude meestal ingewikkelder in elkaar.
Er kunnen bijvoorbeeld goedkope organische oplosmiddelen of andere petroleumproducten worden toegevoegd. Ook wordt zogenoemde designer fuel aangetroffen. Dat zijn producten die chemisch op diesel lijken, maar onder een andere naam of fiscale categorie worden verhandeld om accijnzen te ontwijken.
Door zulke stoffen met echte diesel te mengen, kunnen fraudeurs hun product goedkoper aanbieden of hun marge vergroten. Zeker bij een hoge brandstofprijs kan dat financieel aantrekkelijk zijn.
In sommige benzinemonsters is daarnaast wel degelijk water aangetroffen. Water in een tank hoeft overigens niet altijd het gevolg van fraude te zijn. Ook condensatie of slecht beheer van ondergrondse opslagtanks kan een rol spelen.
Het laboratorium vindt regelmatig afwijkende monsters
Volgens Fabrizio Apruzzese, hoofd van het chemisch laboratorium van ADM in Rome, wordt gemiddeld bij ongeveer één op de tien tot vijftien onderzochte monsters een afwijking gevonden.
In Rome en omgeving werd tijdens een recente controleactie in twee dagen tijd meer dan 10 ton product geblokkeerd. Ook werden voor ongeveer 20.000 euro aan sancties opgelegd.
Het regionale commando in Lazio had in 2026 bovendien al meer dan 165 ton niet-conforme brandstof in beslag genomen. Dat lag ruim hoger dan een jaar eerder.
Ook bij deze cijfers is voorzichtigheid nodig. De gecontroleerde tankstations vormen geen willekeurige steekproef van alle Italiaanse pompen. Bovendien betekent niet-conform niet automatisch dat de brandstof bewust is aangelengd.
Dit kan slechte brandstof met je motor doen
Voor de automobilist wordt het probleem pas echt vervelend als afwijkende brandstof in de tank terechtkomt. Verontreinigingen kunnen het brandstofsysteem aantasten en vooral moderne injectiesystemen zijn gevoelig voor brandstof die niet aan de juiste specificaties voldoet.
Mogelijke symptomen zijn vermogensverlies, moeilijk starten, schokken tijdens het rijden, onregelmatig stationair draaien en een motor die uiteindelijk helemaal afslaat.
Vooral bij moderne common-rail diesels kan een probleem snel duur worden. Injectoren en hogedrukbrandstofpompen werken met zeer kleine toleranties. Als daar verkeerde stoffen of water doorheen gaan, kan het benodigde auto-onderhoud oplopen tot duizenden euro's.
Dat betekent niet dat iedere motorstoring na een Italiaanse tankbeurt door slechte brandstof wordt veroorzaakt. De oorzaak moet door een garage worden vastgesteld. Wel meldden Romeinse werkplaatsen de afgelopen maanden een duidelijke stijging van voertuigen met klachten die kort na het tanken ontstonden.
Zo controleren de Italianen wat er in de ondergrondse tank zit
De Guardia di Finanza kijkt bij een controle eerst naar de administratieve kant. Kloppen de vergunningen, staat de juiste prijs vermeld en krijgt de klant daadwerkelijk de hoeveelheid brandstof waarvoor hij betaalt?
Daarna kan de inhoud van de tank zelf worden onderzocht. Daarbij gebruiken controleurs onder meer een metalen peilstok met speciale pasta. Daarmee kan zichtbaar worden of zich onderin de tank bijvoorbeeld water of een andere afwijkende vloeistof bevindt.
Vervolgens worden meerdere verzegelde monsters rechtstreeks uit het vulpistool genomen en naar het laboratorium gestuurd.
ADM gebruikt ook mobiele laboratoria. Daarmee kan binnen ongeveer een half uur een eerste analyse worden uitgevoerd. Door eigenschappen als kookgedrag en chemische samenstelling te controleren, kunnen onderzoekers zien of een brandstof afwijkt van wat er volgens het etiket in de tank hoort te zitten.
Als toerist kun je het aan de pomp nauwelijks zien
Voor een Nederlandse vakantieganger zit daar meteen het lastige deel. Aan het vulpistool kun je vrijwel niet beoordelen of de benzine of diesel in orde is.
Je kunt het risico wel enigszins beperken. Kies bij voorkeur een druk tankstation dat er verzorgd uitziet en waar zichtbaar veel wordt getankt. Dat biedt geen garantie, maar een hoge doorloop verkleint wel de kans dat brandstof lange tijd in slecht onderhouden tanks blijft staan.
Bewaar vooral altijd de tankbon tijdens een autovakantie. Daarop staan datum, tijd en vaak ook het pompnummer. Krijgt de auto kort na het tanken problemen, dan heb je daarmee in ieder geval bewijs waar en wanneer de brandstof is gekocht.
Noteer bij problemen ook de kilometerstand en laat de garage vastleggen wat er precies is aangetroffen. Wordt de tank leeggepompt, vraag dan of een monster van de verdachte brandstof kan worden bewaard. Ook foto's, diagnosegegevens en vervangen onderdelen kunnen later belangrijk worden.
Bel in Italië 117 als je fraude vermoedt
Wie vermoedt dat er daadwerkelijk iets mis is met de brandstof kan dat in Italië melden bij de Guardia di Finanza. Daarvoor kan het nummer 117 worden gebruikt.
Neem bij motorproblemen daarnaast zo snel mogelijk contact op met je eigen pechhulp, verzekeraar of rechtsbijstand. Ga niet automatisch uit van volledige vergoeding. Schade door vervuilde of verkeerde brandstof kan per verzekering en pechhulppakket anders worden behandeld.
Er is tegelijkertijd geen reden om Italiaanse tankstations massaal te mijden. Ook buiten Rome wordt gecontroleerd en bij een eerste reeks van tien monsters in de regio Treviso werden juist geen afwijkingen gevonden.
De belangrijkste voorzorgsmaatregel kost uiteindelijk niets: gooi de tankbon niet meteen weg. Als de motor een paar kilometer later begint te sputteren, kan juist dat kleine papiertje het belangrijkste bewijs zijn dat je hebt.