Een band met een diep profiel voelt als een goede band. Toch vertelt het profiel maar een deel van het verhaal. Rubber veroudert namelijk ook wanneer een auto, camper of caravan weinig kilometers maakt, en juist bij voertuigen die maandenlang stilstaan kan de leeftijd daardoor belangrijker worden dan de slijtage.
Hoe oud een band werkelijk is, staat gewoon op de zijkant. Je hoeft alleen vier cijfers van de DOT-code te vinden. Wie weet hoe die code werkt, kan binnen een paar seconden zien of de autobanden twee, zes of misschien al twaalf jaar oud zijn.
Zo lees je de vier cijfers op de zijkant van je band
Zoek op de bandwang naar de DOT-aanduiding. Aan het einde daarvan staan bij moderne banden vier cijfers die de productiedatum aangeven.
De eerste twee cijfers zijn de productieweek, de laatste twee het productiejaar. Staat er bijvoorbeeld 4020, dan is de band gemaakt in week 40 van 2020. Een code als 1224 betekent week 12 van 2024.
De productiedatum staat niet altijd aan de kant die je direct kunt zien. Bij sommige banden is de volledige DOT-code slechts aan één zijde aangebracht en moet je dus aan de binnenkant van het wiel kijken.
Kom je nog een band tegen met een oude driecijferige datumcode, dan weet je eigenlijk al genoeg. Die codering werd voor 2000 gebruikt. Zo'n band is inmiddels minimaal ruim een kwart eeuw oud.
Zes jaar betekent niet automatisch dat een autoband weg moet
Er bestaat in Nederland geen algemene wettelijke regel die zegt dat een autoband na bijvoorbeeld zes jaar moet worden weggegooid. Bij de APK wordt onder meer gekeken naar beschadigingen, uitstulpingen en de wettelijke minimale profieldiepte van 1,6 millimeter, maar er staat geen maximale bandenleeftijd in de APK-eisen.
De ANWB houdt voor gewone autobanden grofweg acht tot tien jaar aan als levensduur door veroudering. Voor caravan- en camperbanden is het advies genuanceerder: niet automatisch vervangen zodra ze zes jaar zijn, maar na het zesde gebruiksjaar wel periodiek door een specialist laten controleren op ouderdomsschade. Rond tien jaar wordt preventieve vervanging aangeraden omdat niet alle schade van buiten zichtbaar hoeft te zijn.
Ook bandenbrancheorganisatie VACO adviseert om banden vanaf zes jaar regelmatig professioneel te laten controleren. Voor personenautobanden noemt VACO tien jaar als moment waarop preventieve vervanging wordt geadviseerd.
Dat maakt een goede controle onderdeel van normaal auto-onderhoud, ook als het profiel er nog uitstekend uitziet.
Voor een caravan ligt die grens een stuk scherper
Bij caravans wordt veel voorzichtiger met bandenleeftijd omgegaan. BOVAG adviseert om caravanbanden ouder dan zes jaar te vervangen.
Daar is een praktische reden voor. Een personenauto verdeelt zijn gewicht over vier banden en rijdt meestal regelmatig. Bij een caravan rust een groot deel van de massa op slechts twee banden, terwijl diezelfde banden soms maandenlang op vrijwel exact dezelfde plek staan.
Lange stilstand, belasting, zonlicht, temperatuurwisselingen en veroudering van het rubber kunnen hun sporen achterlaten. Kleine haarscheurtjes in de wang zijn een zichtbaar waarschuwingssignaal, maar niet alle interne verouderingsschade is aan de buitenkant te zien.
Ook een verkeerde bandenspanning speelt een grote rol. Een band met te weinig lucht vervormt tijdens het rijden sterker, waardoor extra warmte ontstaat. Bij een zwaar beladen caravan op snelheid is dat precies een combinatie die je voor de verkeersveiligheid wilt voorkomen.
Met Tempo 100 in Duitsland is zes jaar wél een harde grens
Wie met een caravan of aanhanger in Duitsland 100 km/u wil rijden, krijgt met een veel duidelijkere leeftijdsgrens te maken.
Voor de Duitse Tempo-100-regeling moeten de banden van de aanhanger tijdens de rit jonger zijn dan zes jaar. Daarnaast moeten ze minimaal snelheidscategorie L hebben, geschikt voor 120 km/u.
Daar is de leeftijd dus niet slechts een advies. Zijn de banden te oud, dan voldoe je niet meer aan de voorwaarden waarmee de combinatie 100 km/u mag rijden. Voor een normale personenauto met aanhanger geldt in Duitsland in principe een maximum van 80 km/u als je niet aan de Tempo-100-voorwaarden voldoet.
Dat maakt de DOT-code extra belangrijk voor Nederlanders die regelmatig met een caravan door Duitsland rijden. Een band kan voldoende profiel hebben, geen opvallende scheuren vertonen en technisch nog bruikbaar lijken, maar toch te oud zijn voor Tempo 100.
Kijk bij een gebruikte caravan eerst naar de banden
De leeftijdscheck is ook handig wanneer je een gebruikte caravan of camper koopt. Een advertentie met de tekst 'banden hebben nog uitstekend profiel' zegt namelijk weinig over de productiedatum.
Juist bij een caravan die weinig heeft gereden, kunnen de groeven nog verrassend diep zijn terwijl het rubber al jaren oud is. Kijk daarom zelf naar de DOT-code van beide banden en vergeet eventueel reservewiel niet.
Dat geldt ook voor een gebruikte auto die jarenlang weinig kilometers heeft gemaakt. Een lage kilometerstand betekent niet automatisch jonge banden.
Wie een caravan koopt om meteen mee te gaan kamperen, kan dus beter eerst vier kleine cijfers zoeken dan alleen met een muntje de profieldiepte controleren.
Deze controle kost je vijf minuten voor de volgende rit
Loop voor de volgende lange rit of voordat de caravan de stalling in gaat even langs alle banden. Zoek de DOT-code, noteer de productiedatum en controleer de wangen op scheurtjes, beschadigingen of vervormingen.
Controleer ook de bandenspanning volgens de waarden die bij jouw voertuig, banden en belading horen. Vergeet het reservewiel niet, want juist dat exemplaar kan ongemerkt veel ouder zijn dan de banden waarop je rijdt.
Zijn caravan- of camperbanden het zesde gebruiksjaar voorbij, laat ze dan extra beoordelen door een specialist. Naderen gewone autobanden de acht tot tien jaar, dan verdient hun leeftijd eveneens extra aandacht.
En wie volgend seizoen met een Tempo-100-plakette door Duitsland wil rijden, heeft het makkelijkst te onthouden criterium van allemaal: kijk naar die vier cijfers. Zijn de banden tijdens de rit niet meer jonger dan zes jaar, dan telt al dat fraaie profiel voor die Duitse 100 km/u niet meer.